50 największych banków w Polsce 2016: Podatkowy przedtakt

BANK 2016/06

Jak co kwartał przedstawiamy przegląd tego, co się działo w polskim sektorze bankowym. Czynimy to poprzez pryzmat wyników finansowych, na bazie danych 13 banków, które są zobowiązane do regularnego upubliczniania swoich wyników.

Jak co kwartał przedstawiamy przegląd tego, co się działo w polskim sektorze bankowym. Czynimy to poprzez pryzmat wyników finansowych, na bazie danych 13 banków, które są zobowiązane do regularnego upubliczniania swoich wyników.

Grzegorz Elaniuk

Tym razem niepełne są wyniki Banku Ochrony Środowiska - podajemy jednak takie, jakie przekazano do publicznej wiadomości. BOŚ przesłał do KNF program postępowania naprawczego i począwszy od II kw. nie będzie płatnikiem podatku od instytucji finansowych. Postępowanie naprawcze prowadzone jest również w Banku BPH, stąd brak podatku bankowego od tej instytucji w naszych tabelach. Od lutego 2016 r. wszedł obowiązek opłacania przez banki podatku od aktywów na bazie ich stanu z końca miesiąca, w I kw. banki płacą zatem podatek za 2 miesiące - luty i marzec. To trochę tak, jak w przypadku niektórych utworów muzycznych, które nie zaczynają się od pełnego taktu, ale mają na początku przedtakt - tak można potraktować wprowadzenie podatku w trakcie kwartału. Bazując na danych za pierwsze dwa miesiące jego obowiązywania można oszacować, że ogólny podatek bankowy 13 instytucji, których dane prezentujemy, nieznacznie przekroczy 3 mld zł w całym 2016 r. Na podmioty te przypada niemal 80% aktywów krajowych banków komercyjnych według stanu na koniec I kw. 2016 r.

Prezentowany materiał bazuje na opublikowanych raportach kwartalnych banków, dla rachunku wyników wszędzie zestawiamy I kw. 2016 r. z I kw. 2015 r. Dla pozycji aktywów i pasywów banków przyjęliśmy w tym kwartale układ taki, jak w sprawozdaniach finansowych - czyli część banków prezentuje dane tak, jak dla rachunku wyników, inne (większość) pokazują je na koniec marca 2016 r. w porównaniu do końca roku 2015. Dane w układzie marzec 2016/marzec 2015 pokazały cztery banki: Pekao S.A., BZ WBK, mBank, ING Bank Śląski.

Sukces w mniejszej skali

Analiza banków komercyjnych na bazie danych KNF i prezentowanej przez nas reprezentacji sektora, wykazuje tendencje wzrostowe w wielu dziedzinach. Dynamika aktywów I kw. 2016 r. do I kw. 2015 r. to 4,2%, podczas gdy tylko w ciągu pierwszych trzech miesięcy br. aktywa urosły o 2%. Liderami wzrostu z wartościami powyżej średniej są ING Bank Śląski - 9,9% i BZ WBK - 4,8% (obydwa podały dane w układzie marzec 2016 r. do marzec 2015 r.). Wyniki ponad średnią w pierwszych trzech kwartałach ub. r. notowały m.in. BOŚ, Alior, Bank Handlowy. Z drugiej strony kilka banków, w tym dwa największe, rosły znacząco poniżej średniej.

Kredyty i pożyczki w I kw. br. spadły o 0,7% w bankach komercyjnych, co było generalnie zbieżne z tym, co działo się u naszych uczestników. Jedynie dwa banki: ING BSK i BZ WBK notowały dynamiczny wzrost akcji kredytowej. Szybciej od kredytów rosły depozyty - ponad 8% w skali roku i 3,2% w okresie pierwszych trzech miesięcy 2016 r. Tu również mamy liderów - oprócz wymienianych już ING BSK i BZ WBK jest w tej grupie również mBank. Nadal korzystnie wygląda sytuacja z punktu widzenia siły kapitałowej, w większości analizowanych instytucji tempo przyrostu kapitałów było wyższe niż wzrost aktywów.

Gorzej sytuacja wygląda, jeśli spojrzymy na nią przez pryzmat wyników banków - dochody z działalności bankowej były w I kw. 2016 r. o 3% niższe niż w analogicznym okresie 2015 r. Porównywalny wynik dla sektora banków komercyjnych wynosi 1,5%. Jeśli poszukamy przyczyn takiego stanu, to wyraźnie widać znaczący wzrost wyniku odsetkowego (o ponad 12%), który dotyczył w niemal wszystkich z analizowanych 13 banków. Wzrost ten nie tyle jest jednak wynikiem wzrostu przychodów odsetkowych, co wynika raczej ze spadku kosztów, czyli jego motorem były niższe odsetki płacone od depozytów. Nie widać w rachunku wyników efektów wzrostu opłat i prowizji, których saldo było o ponad 3% gorsze niż w I kw. 2015 r. Znacząco słabsze były również wyniki na pozostałej działalności. Niezauważalne rok do roku były zmiany kosztów ryzyka, czyli salda odpisów i rezerw. Nadal, choć w I kw. 2016 r. tylko o 5,4%, rosły koszty działalności. Koszty działania dla całego sektora banków komercyjnych zwiększyły się, według KNF o ponad 9%. W tej sytuacji nie dziwi niższy o 40% wynik finansowy netto sektora, gdyż oprócz dotychczasowych obciążeń doszedł jeszcze podatek bankowy. O nowym podatku napisaliśmy parę słów we wstępie.

Niższy o ponad 7% był podatek dochodowy. Sumując jednak obciążenia, mamy wzrost zapłaconych podatków o 54%, a gdzie wpłaty na BFG, będące również znaczącym kosztem? W tabeli z wybranymi pozycjami rachunku wyników prezentujemy obok siebie zapłacony podatek bankowy (za dwa miesiące) i dochodowy (za 3 miesiące). Widać, że w wielu bankach podatek od instytucji finansowych zbliża się do wielkości podatku dochodowego, a w kilku, i to niekoniecznie tych o niższej rentowności, zapewne go przekroczy w następnych kwartałach. Wynik netto prawie wszystkich banków spadł za wyjątkiem PKO BP, które zanotowało 0,3% wzrostu. Nie do końca porównywalne są dane BGŻ BNP Paribas, które zanotowało wynik netto niemal 20-krotnie niższy niż PKO BP i odnotowało wzrost. Trzy banki z 13 zakończyły I kw. 2016 r. stratą.

bank.2016.06.wykres.024.a

bank.2016.06.wykres.023.aBędzie się działo...

Obserwować i jeszcze raz obserwować. W przeszłości banki wielokrotnie udowodniły swoje ogromne możliwości dostosowania i miejmy nadzieję, że tym razem również tak będzie. Niezły stan polskiej gospodarki pozwala mieć nadzieję, że nie nastąpi pogorszenie jakości portfeli kredytowych banków, a co za tym idzie znacząco nie wzrosną koszty ryzyka i nie skonsumują zysków.

Sytuacja banków na giełdzie w I kw. 2016 r. przestała się pogarszać. Tym razem ich kapitalizacja poszła w górę i wróciła do poziomu zbliżonego do notowanego w końcu III kw. 2015 r. Sytuacja banków na giełdzie ulega jednak polaryzacji, w poprzednim kwartale 4 banki notowały wyceny poniżej swojej wartości księgowej (BOŚ, Getin Noble, Bank BPH i BGŻ BNP). W bieżącym roku do tej grupy dołączył Idea Bank. Poprawa wyceny giełdowej dotyczyła w największym stopniu Banku Handlowego w Warszawie i Pekao S.A. - banków o zdumiewającej dyscyplinie kosztowej (patrz zmiana poziomu kosztów operacyjnych). Inwestorzy chyba doszli do wniosku, że co najgorsze już się stało i zostało to zdyskontowane w bieżących wycenach.

 

Udostępnij artykuł: