Bankowcy a edukacja: Wielki krok ku powszechnej edukacji ekonomicznej Polaków

NZB 2017/01

nzb.2017.k1.foto.024.a.850x

Nowa jakość w dziedzinie edukacji finansowej – tak w największym skrócie określić można Program Edukacji Ekonomicznej Sektora Finansowego „Bankowcy dla Edukacji”, realizowany przez Warszawski Instytut Bankowości (WIB) we współpracy ze Związkiem Banków Polskich (ZBP). Jednym z filarów nowej strategii jest współdziałanie sektora finansowego z samorządami terytorialnymi i podlegającymi im placówkami szkolnymi.

Jerzy Rawicz

Zapoczątkowanie współpracy miało miejsce 15 grudnia ub.r. w gmachu Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 3 we Wrocławiu. Przedstawiciele polskiego sektora finansowego: prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz i wiceprezes zarządu Warszawskiego Instytutu Bankowości Waldemar Zbytek oraz wiceprezydent miasta Anna Szarycz podpisali porozumienie określające zasady prowadzenia wspólnych działań edukacyjno-informacyjnych z zakresu ekonomii i finansów we wrocławskich szkołach. W uroczystości uczestniczyli także Jarosław Delewski, dyrektor Departamentu Edukacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia; Ewa Szczęch, dyrektor Wydziału Gimnazjów i Szkół Ponadgimnazjalnych Departamentu Edukacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia, Teresa Notz, dyrektor ds. kontaktów społecznych Banku Zachodniego WBK; Izabela Koziej, dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 we Wrocławiu oraz Mariola Kwiatkowska, nauczyciel podstaw przedsiębiorczości, ZSO nr 3 we Wrocławiu.

To niezwykły projekt; wczytując się w jego założenia, widzę, jak wielkie zrozumienie panuje wśród sektora finansowego dla kształcenia młodzieży w naszym kraju – powiedziała podczas uroczystości Anna Szarycz. Prezes ZBP podkreślił, iż kompleksowy system kształcenia kolejnych pokoleń w zakresie ekonomii i finansów jest warunkiem pokonania zapóźnienia, będącego wynikiem burzliwej historii Polski na przestrzeni minionych trzech stuleci. Przypomniał też, że w dziedzinie myśli ekonomicznej i edukacji finansowej możemy czerpać z chlubnego dorobku naszych rodaków, poczynając od Mikołaja Kopernika i jego ponad czasowego traktatu „Monetae cudendae ratio” poprzez ks. Piotra Skargę, twórcę Banku Pobożnego – pierwszej instytucji ekonomii społecznej na polskich ziemiach, aż po inicjatorów bankowości spółdzielczej w dzisiejszym rozumieniu, czyli ks. Piotra Wawrzyniaka i Franciszka Stefczyka. Natomiast wiceprezes zarządu WIB zwrócił uwagę na inicjatywy edukacyjne realizowane współcześnie przez polską bankowość; należy do nich chociażby prowadzony od wielu lat przez WIB projekt „Bankowcy dla Edukacji Finansowej Młodzieży BAKCYL”.

Krzysztof Pietraszkiewicz,
prezes Związku Banków Polskich:

Od wielu już lat Związek Banków Polskich wspólnie z partnerami prowadzi badania dotyczące wiedzy ekonomicznej, wykonując swoistą mapę edukacji finansowej Polaków. Dostrzegliśmy w tej materii ogromne braki i zaniedbania, dlatego wspólnie z resortem edukacji prowadziliśmy prace nad zmianą ram programowych niektórych przedmiotów. Działania te przyniosły efekt w roku 2012. Realizowana obecnie inicjatywa jest kolejnym przejawem zaangażowania sektora bankowego w zwiększanie świadomości ekonomicznej Polaków. Naszym celem jest to, aby każda szkoła na dowolnym poziomie kształcenia dysponowała pedagogami obeznanymi z problematyką finansów i przedsiębiorczości. Jako izba gospodarcza rynku finansowego jesteśmy gotowi zaangażować się w przygotowanie podręczników i pomocy naukowych, jednak najważniejsze jest, aby w ramach wolontariatu jak największa liczba bankowców prowadziła zajęcia praktyczne w szkołach. Dlaczego jest to konieczne? Gospodarka – zarówno polska, europejska, jak i światowa – zmienia się w ogromnym tempie. Równie szybko ewoluują technologie w sektorze finansowym; na przestrzeni zaledwie kilku lat dochodzi do epokowych zmian. Tymczasem polska bankowość przeżywała już okres przeszło trzydziestoletniego zapóźnienia w stosunku do najbardziej rozwiniętych krajów świata. Wspólnymi siłami udało się ten dystans zminimalizować, a w niektórych obszarach wręcz całkowicie wyeliminować. Kluczem do utrzymania tej pozycji i dalszego rozwoju jest właśnie edukacja ekonomiczna całego społeczeństwa, nie tylko kadr instytucji finansowych. Chcemy, żeby uczniowie mieli świadomość, że istnieje ścisły związek pomiędzy sektorem finansowym a rozwojem kraju i stabilnością finansową państwa i że to dobro wspólne, jakim jest bankowość, wymaga szczególnej odpowiedzialności, rozwagi i konsekwencji. Pragniemy uświadomić uczestnikom zajęć, że jesteśmy częścią gospodarki europejskiej i światowej. I że sektor bankowy stanowi łącznik, czasami niewidzialny dla zwykłego obywatela, między światem i Polską. Zależy nam również na tym, by pokazywać, jak racjonalnie posługiwać się pieniądzem, jak odpowiedzialnie korzystać z kredytu, aby zaspokajać potrzeby gospodarcze i społeczne. Jestem przekonany, że spotkanie praktyków finansowych z uczniami będzie sprzyjać kształtowaniu świadomości młodego pokolenia w tych niełatwych obszarach.

nzb.2017.k1.foto.022.a.425xNieprzypadkowy wybór

Wybór Wrocławia jako miejsca inauguracji nowego instrumentu kształcenia finansowego nie był przypadkowy; lokalne władze od dłuższego już czasu traktują wiedzę ekonomiczną jako istotny z priorytetów polityki edukacyjnej. Jednym z przykładów aktywności wrocławskich placówek oświatowych na tym polu jest program „Edukacja przedsiębiorczości”, realizowany od roku 2009. Pozyskanie silnego partnera, dysponującego najbardziej aktualną wiedzą na temat dynamicznie zmieniającego się w każdym obszarze świata ekonomii i finansów, pozwoli wrocławskiemu samorządowi na rozpoczęcie powszechnego i spójnego systemu kształcenia ekonomicznego, obejmującego wszystkie etapy edukacji szkolnej.

Nie chcemy tworzyć programu o charakterze elitarnym, pragniemy dotrzeć do jak najszerszego grona polskich uczniów – podkreślił Waldemar Zbytek. Wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości dodał też, iż inicjatywa zapoczątkowana we Wrocławiu docelowo objąć ma również inne polskie miasta. – Projekt, który właśnie rozpoczynamy, jest jedną z największych inicjatyw w ramach edukacji ekonomicznej nie tylko na skalę krajową, ale również i europejską – zadeklarował.

Anna Szarycz,
wiceprezydent Wrocławia:

Wyróżnikiem społeczeństw rozwiniętych jest właściwe przygotowanie kolejnych pokoleń do funkcjonowania we współczesnym świecie, ze szczególnym naciskiem na umiejętności niezbędne w życiu codziennym. Do obszarów, bez znajomości których nie sposób poradzić sobie w otaczającej rzeczywistości, należy bez wątpienia rynek finansowy. Założenia programowe w oświacie niestety uwzględniają zagadnienia ekonomiczne nader wybiórczo. Jednym z takich obszarów jest właśnie sektor finansów. Efekty nikłej świadomości w tej materii są zauważalne: wielu naszych współrodaków nie nadąża za szybkimi zmianami, widzimy też mnóstwo błędów popełnianych przez młodych ludzi wchodzących w życie. Na te same problemy zwracają zresztą uwagę przedstawiciele sektora bankowego. Dlatego naszą, wrocławską młodzież chcemy przygotować do lepszego startu w dorosłe życie nie tylko poprzez dostarczanie wiedzy teoretycznej, ale również rozwój kompetencji ekonomicznych i finansowych. Program, który realizujemy wspólnie z ZBP i WIB, jest doskonałym przykładem synergii między obydwoma środowiskami zainteresowanymi jak najwyższym poziomem wiedzy finansowej Polaków. To przecież bankowcy w życiu praktycznym spotykają się z brakiem kompetencji klientów, dzięki czemu potrafią zdiagnozować problem i w atrakcyjny sposób podać młodym ludziom wiedzę z zakresu funkcjonowania rynku finansowego i zarządzania własnymi funduszami. Finansiści przychodzą do młodzieży, pokazując, że to wszystko nie musi być szalenie skomplikowane – wystarczy jedynie zrozumieć podstawowe zasady funkcjonowania tego mechanizmu. Niezmiernie cieszy nas fakt, że to właśnie we Wrocławiu zapoczątkowane zostaną te zajęcia; liczę, że wyciągniemy z nich wnioski i będziemy nieustannie udoskonalać program kształcenia wspólnie z praktykami z dziedziny finansów. Być może staniemy również przed kolejnym zadaniem, jakim będzie oferowanie tej wiedzy przedstawicielom innych grup społecznych.

nzb.2017.k1.foto.023.a.425xZadania każdej ze stron

Zgodnie z przyjętym dokumentem, do powinności Warszawskiego Instytutu Bankowości należeć będzie przygotowanie programów zajęć, opracowanie materiałów szkoleniowych oraz realizacja wykładów. To ostatnie zadanie przypadnie w udziale wolontariuszom na co dzień pracującym w instytucjach finansowych. Waldemar Zbytek zaznaczył, że „Program Edukacji Ekonomicznej Sektora Finansowego” stanowi wspólne przedsię wzięcie całego polskiego sektora bankowego, zaś wolontariusze pochodzić będą z różnych placówek; w przypadku inicjatywy realizowanej wspólnie z władzami Wrocławia większości wykładowców dostarczy Bank Zachodni WBK.

Waldemar Zbytek,
wiceprezes zarządu Warszawskiego Instytutu Bankowości:

Zapoczątkowany we Wrocławiu projekt edukacyjny stanowi efekt kilkuletniej pracy Związku Banków Polskich, Centrum Prawa Bankowego i Informacji oraz Warszawskiego Instytutu Bankowości. W trakcie przygotowywania nowego instrumentu czerpaliśmy z doświadczeń pozyskanych podczas realizacji podobnych inicjatyw edukacyjnych w środowisku młodzieży akademickiej. Naszym celem nie jest tworzenie programów o charakterze elitarnym, dostępnym dla nielicznych, zaś współdziałanie z samorządami i szkołami jest koniecznym warunkiem dostarczania jak najszerszym rzeszom dzieci i młodzieży podstawowej wiedzy finansowej i ekonomicznej. Projekt nie jest skierowany wyłącznie do przyszłych przedsiębiorców – osób prowadzących własną działalność gospodarczą będzie zdecydowana mniejszość – ale przede wszystkim do każdego, kto będzie prowadzić gospodarkę finansową we własnym życiu. Warto w tym kontekście przypomnieć, że kryzys w finansach światowych nie był wyłącznie efektem nieprawidłowości w korporacjach. Ogromny wpływ na globalne spowolnienie gospodarcze miały miliony błędów popełnianych w gospodarstwach domowych i jednoosobowych firmach. Ich przyczyny były różnorakie, poczynając od nadmiernego entuzjazmu, aż po bezpodstawną wiarę w wyjątkowe okazje na rynku, ale zawsze u podstaw błędnych decyzji stały braki w wykształceniu. Dlatego właśnie pragniemy tym młodym ludziom uświadomić potrzebę stałego zdobywania i uzupełniania wiedzy w tym obszarze. Dzisiejsze spotkanie pokazuje, że samorządy i szkoły są chętne; wiemy też, że podobne porozumienia będą systematycznie podpisywane w różnych miastach

nzb.2017.k1.foto.025.o.425xGłównym zadaniem wrocławskiego samorządu będzie wytypowanie placówek oświatowych uczestniczących w programie oraz podjęcie działań propagujących nowe instrumenty. We wspieraniu i promowaniu inicjatyw realizowanych w ramach porozumienia będzie aktywnie uczestniczyć również Związek Banków Polskich. Porozumienie zostało zawarte na okres trzech lat, jednak jego sygnatariusze nie ukrywają, że liczą na wieloletnią współpracę. – Mam ogromną satysfakcję, że udało nam się wspólnie z władzami Wrocławia, Bankiem Zachodnim WBK i innymi instytucjami doprowadzić do zawarcia tak cennego porozumienia strategicznego – stwierdził Krzysztof Pietraszkiewicz.

Jesteśmy niezmiernie dumni z faktu, iż to właśnie we Wrocławiu mogła się rozpocząć całkowicie nowa forma współpracy pomiędzy administracją samorządową a biznesem, ukierunkowana na kształcenie przyszłych obywateli. Bardzo państwu dziękuję i z niecierpliwością czekam na rezultaty – podsumowała uroczystość Anna Szarycz.

Jarosław Delewski,
dyrektor Departamentu Edukacji w Urzędzie Miejskim Wrocławia:

Wrocław jest najprężniej rozwijającym się miastem w Polsce, zatem wydaje się być naturalnym miejscem dla zainicjowania tak ważnego projektu. W naszym mieście od pewnego czasu prowadzona jest szeroko rozumiana edukacja ekonomiczna, zarówno na poziomie gimnazjów, jak i szkół ponadgimnazjalnych, jednak zależy nam na tym, by jakość tej edukacji była jak najwyższa. Z tej przyczyny bardzo nam zależało na pozyskaniu partnerów, którzy nas wspomogą w organizowaniu takich zajęć, a Związek Banków Polskich i Warszawski Instytut Bankowości gwarantują najwyższy merytoryczny poziom przedsięwzięcia. Zdajemy sobie sprawę z niepokojącej, globalnej tendencji, jaką jest minimalizacja roli placówek nauczania powszechnego w procesie zdobywania wiedzy; dlatego stale poszukujemy odpowiedzi na pytanie, jakie metody należy stosować w pracy z młodzieżą. Realizacja porozumienia z sektorem bankowym to strzał w dziesiątkę; liczymy, że oprócz przekazania wiedzy merytorycznej uda się podnieść świadomość młodych ludzi w dziedzinie finansów, zwiększyć poziom ich odpowiedzialności za swoje decyzje.

nzb.2017.k1.foto.026.a.425xZdaniem nauczycieli

W tak ważnym momencie nie mogło zabraknąć głównych beneficjentów programu, czyli kadry pedagogicznej oraz uczniów dwóch klas jednego z wrocławskich liceów. – Porozumienie niezwykle mocno wpisuje się w strategię miasta Wrocławia. Jedną z jej obszarów jest kształtowanie relacji pomiędzy edukacją a rynkiem pracy, realizowana poprzez naukę przedmiotu przedsiębiorczość – podkreśliła Izabela Koziej, dyrektor ZSO nr 3.

Teresa Notz,
dyrektor ds. kontaktów społecznych Banku Zachodniego WBK:

Zaangażowanie Banku Zachodniego WBK w projekt przygotowany przez ZBP i WIB to rozszerzenie naszej dotychczasowej aktywności w zakresie edukacji. Obecnie nasz bank współpracuje z ponad 400 szkołami w całej Polsce, od roku 2008 prowadzimy działania edukacyjne z zakresu ekonomii i finansów w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach średnich. Bank Zachodni WBK wdrożył w Polsce również program „Santander Universidades”, który skierowany jest do uczelni i wspiera rozwój szkolnictwa wyższego. W ramach tego programu współpracujemy z kilkudziesięcioma znamienitymi uczelniami w Polsce.

Po zakończeniu części oficjalnej licznie zgromadzeni uczniowie mieli szansę uczestniczyć w pierwszych zajęciach dydaktycznych realizowanych w ramach nowego programu. W roli wykładowcy wystąpił prezes ZBP. – Niezależnie od tego, co będziecie robić w życiu, obserwujcie bacznie, co się dzieje w polskim i europejskim systemie bankowym – zaapelował do młodzieży Krzysztof Pietraszkiewicz. – Bankowość łączy tych, co wykonują codziennie miliony operacji. Łączy tych, którzy mają nadwyżki oszczędności z tymi, co mają dobry pomysł na biznes bądź chcą coś kupić dla domu, a nie dysponują wystarczającymi środkami. Bankowość łączy podatników; banki to największy w Polsce płatnik podatku dochodowego – podkreślił.

Izabela Koziej,
dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 2 we Wrocławiu:

Oferta przygotowana przez sektor bankowy ma charakter kompleksowy, obejmuje edukację zarówno na poziomie gimnazjalnym, jak i szkoły średniej – co dla nas, jako zespołu szkół prowadzących edukację na obydwu tych poziomach, jest szczególnie istotne. Warto podkreślić, że program zaproponowany przez ZBP i WIB pozwala kształtować u uczniów postawy i kompetencje niezbędne zarówno podczas prowadzenia własnego biznesu, jak też gospodarstwa domowego. Szczególną wartością tej inicjatywy jest współdziałanie z profesjonalistami z sektora finansowego i możliwość tworzenia wspólnie z nimi programów nauczania i pomocy dydaktycznych. W dzisiejszym świecie, w którym trudno wyobrazić sobie codzienne życie bez nowoczesnych instrumentów płatniczych, szczególnego znaczenia nabiera zapewnienie młodemu pokoleniu bezpośredniego kontaktu z praktykami ze świata biznesu. Ci, którzy zarządzają finansami dużych spółek, takich jak banki, mogą się podzielić z uczniami nie tylko olbrzymią wiedzą, ale również – a może przede wszystkim – przedsiębiorczym myśleniem i działaniem. Uczniowie naszej szkoły już od dłuższego czasu wykazują aktywność we wszelkiego rodzaju programach edukacyjnych i konkursach poświęconych przedsiębiorczości, więc nowa inicjatywa stanowić będzie dla nich bez wątpienia olbrzymią szansę.

Kluczowe znaczenie banków dla współczesnej gospodarki wynika również z dużego udziału tych instytucji w rynku finansowym; w krajach europejskich udział ten mieści się w przedziale pomiędzy 65 a 75% całego rynku. Omawiając spektakularne sukcesy polskiej bankowości na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza, Krzysztof Pietraszkiewicz zauważył, że korzystaniu z zaawansowanej technologicznie bankowości towarzyszyć musi świadomość zagrożeń pojawiających się w przestrzeni wirtualnej. Prezes ZBP zaapelował również do uczniów, by już teraz myśleli o budowie pozytywnej historii kredytowej.

Mariola Kwiatkowska,
nauczyciel podstaw przedsiębiorczości, ZSO nr 3 we Wrocławiu:

Współpraca pomiędzy sektorem finansowym a Urzędem Miejskim Wrocławia w zakresie edukacji finansowej stanowi odpowiedź na realne potrzeby młodzieży szkolnej. Prowadząc zajęcia z zakresu przedsiębiorczości, uczestniczyłam wspólnie z młodzieżą w różnych projektach z zakresu przedsiębiorczości i ekonomii. Braliśmy udział w warsztatach w Inkubatorze Przedsiębiorczości we Wrocławskim Centrum Technologicznym, uczniowie z naszej szkoły byli również uczestnikami realizowanego przez wrocławski samorząd programu „Mój pierwszy biznes przed 20”. Często inicjatywa w tym zakresie wychodzi od samej młodzieży; uczniowie zgłaszają chęć utworzenia jakiegoś kółka zainteresowań czy dodatkowych zajęć. Warto podkreślić, że w uroczystości podpisania umowy między ZBP, WIB i urzędem miejskim uczestniczyły dwie klasy, z którymi już wcześniej prowadziłam różne zajęcia dodatkowe. Uczniowie ci są niezwykle zainteresowani ekonomią i przedsiębiorczością; nowy program może spowodować, że zajęcia będą ciekawsze, że będziemy korzystać z lepszych materiałów, przygotowanych przez rynkowych praktyków.