Bankowość centralna: Na ratunek, rynkom, bankom, sekurytyzacji

BANK 2009/01

Na temat przyczyn i skutków kryzysu nie wypowiedziały się w Polsce chyba tylko niemowlęta. Ale czy cieszyć powinien komentarz Bardzo Znanej Osoby (BZO), że obecny kryzys jest wydarzeniem wirtualnym, gdyż dotyczy tylko pieniędzy? Albo innej, też BZO, że Komisja Europejska niesprawiedliwie traktuje podmioty gospodarcze, gdyż akceptuje pomoc dla banków, a nie - dla stoczni?

Na temat przyczyn i skutków kryzysu nie wypowiedziały się w Polsce chyba tylko niemowlęta. Ale czy cieszyć powinien komentarz Bardzo Znanej Osoby (BZO), że obecny kryzys jest wydarzeniem wirtualnym, gdyż dotyczy tylko pieniędzy? Albo innej, też BZO, że Komisja Europejska niesprawiedliwie traktuje podmioty gospodarcze, gdyż akceptuje pomoc dla banków, a nie - dla stoczni?

Jolanta Zombirt

Kryzys finansowy przekształcił się obecnie w kryzys gospodarczy. Wiele gospodarek europejskich weszło w recesję – powiedział Charlie McCreevy, komisarz ds. rynku wewnętrznego (Commissioner McCreevy announces initiative on Hedge Funds, European Parliament – ECON Committee, Brussels, 1st December 2008). – Aktorzy ekonomiczni działają procyklicznie: banki zwiększają swój kapitał i jednocześnie odchodzą od dźwigni finansowej. Oznacza to, że poważnie ograniczają kredytowanie „gospodarki realnej”. Zaufanie konsumentów jest niskie, więc zwiększa się poziom oszczędności, co wpływa na zmniejszenie się popytu. Bardzo trudno będzie przerwać ten cykl. Powinniśmy więc mieć na celu unikanie jakichkolwiek działań, które mogą jeszcze bardziej dusić aktywność gospodarczą.

Jak wskazują liczne przykłady¸ wszelkie podmioty mogące mieć wpływ na pobudzanie wzrostu gospodarczego i stabilizowanie systemów finansowych mocno wzięły sobie do serca powyższe wezwanie. Skala tych działań i współpracy jest bezprecedensowa. Na poziomie Komisji Europejskiej dokonuje się pilnie weryfikacji jeszcze ciepłej Basel II po europejsku (nie miejsce tu na szersze komentarze, ale czy za dużo regulacji nie zabije sekurytyzacji i że nie wylejemy dziecka z kąpielą?!), ECOFIN cyzeluje swoją „mapę drogową”, grupa największych banków na świecie tworzy coś w rodzaju spółdzielczej kasy oszczędnościowo-pożyczkowej, a ważniejsze i mniej ważne banki centralne…

O współpracy i koordynacji działań tych ostatnich pisze się w dokumencie Komitetu ds. Światowego Systemu Finansowego BIS, CGFS Papers no 31, Central bank operations in response to the financial turmoil, z lipca 2008 r.

Bardziej bezpośrednim podejściem było zwiększenie podaży środków terminowych przez operacje rynkowe. EBC rozpoczął w sierpniu 2007 r. przeprowadzanie trzymiesięcznych operacji refinansowania.

Czy zdały egzamin?

Podsumowując różne działania podejmowane przez banki centralne, na pierwszy rzut oka widać, że wprowadzane korekty do polityki pieniężnej i jej instrumentarium początkowo wiązały się z poprzedzającą kryzys kulturą, statusem i tradycją operacji banku centralnego, a także z dotkliwością kryzysu dla danej gospodarki. Dlatego też silniej i bardziej desperacko reagował od początku amerykański FED. Trzeba jednak przyznać, że różnice takie coraz bardziej się zacierają, a działania banków centralnych stają się bardziej skoordynowane.

Jak stwierdzają autorzy cytowanego dokumentu, w czasie obecnych zawirowań rynkowych (a może kryzysu?) banki centralne działają w czterech obszarach. Po pierwsze, starają się utrzymać krótkoterminowe stopy rynku pieniężnego blisko tzw. stopy politycznej banku centralnego (albo celowej) poprzez bardziej aktywne zarządzanie rezerwami, zapewniając bankom dostęp do środków O/N. Po drugie, próbują zmniejszyć napięcia w zakresie uzyskiwania przez banki komercyjnego finansowania poprzez:

  • zwiększenie średniej zapadalności refinansowania dostarczanego do banków;
  • poszerzenie, w razie potrzeby, zakresu uznawanych zabezpieczeń i partnerów; oraz
  • zwiększenie zakresu kredytowania na podstawie papierów wartościowych.

Po trzecie, banki centralne wzmocniły komunikowanie się i wspólny monitoring rynków, a także skoordynowały działania mające na celu dostarczanie środków o dłuższym terminie zapadalności. Na koniec, będąc jednocześnie bardziej aktywnymi, innowacyjnymi i współpracującymi w zakresie zarządzania płynnością, niektóre banki centralne dostosowywały również swoje stanowisko w sprawie polityki pieniężnej w celu wzięcia pod uwagę wszelkich wpływów rozwijającego się kryzysu na inflację i aktywność w gospodarce realnej.

7 rekomendacji dla bankowości centralnej Raportu BiS

  • Zawirowania finansowe mogą skutkować dwiema odrębnymi sytuacjami, z których każda może utrudnić bankowi centralnemu utrzymywanie rynkowych stóp procentowych blisko docelowych stóp politycznych: po pierwsze, mogą pojawić się nieprzewidywalne zmiany w zagregowanym popycie na rezerwy; po drugie, mogą pojawić się sytuacje, w których bank centralny będzie musiał udzielić wielkich kwot kredytów, ale w tym samym czasie utrzymać zagregowaną podaż netto rezerw ze swoim celem stóp politycznych. W każdym z tych przypadków ramy operacyjne winny być w stanie osiągnąć pożądany cel stóp politycznych.
  • Niewłaściwe funkcjonowanie międzybankowego rynku pieniężnego może skutkować słabą dystrybucją rezerw banku centralnego, co może jeszcze nasilić napięcia na rynkach pieniężnych. W celu efektywnej dystrybucji rezerw, kiedy rynek międzybankowy źle działa, banki centralne powinny być w stanie przeprowadzać operacje z dużą liczbą partnerów i na podstawie szerokiej gamy zabezpieczeń.
  • W okresie zawirowań finansowych warunki braku płynności mogą tworzyć duże zagrożenie dla efektywnej transmisji polityki pieniężnej i stabilności finansowej. W takich okolicznościach banki centralne muszą być przygotowane do poszerzenia swojej działalności pośredniczenia i w razie potrzeby podejmować kroki wykraczające poza korygowanie zagregowanej podaży czy dystrybucji rezerw.
  • Kanały dystrybucji płynności przez granice mogą okazać się niedrożne w czasach zawirowań rynkowych. By przygotować się na taką możliwość, banki centralne winny podjąć kroki dla wzmocnienia swoich zdolności do rozwiązywania problemów w zakresie międzynarodowej dystrybucji płynności. Możliwe tu kroki obejmują ustanowienie lub utrzymywanie stałych linii swapowych między sobą oraz akceptowanie – lub opracowanie i utrzymywanie zdolności do akceptowania – aktywów denominowanych w walutach obcych lub zobowiązań zarejestrowanych za granicą jako zabezpieczenia swoich operacji.
  • Błędne informacje i zła interpretacja działalności banków centralnych jest bardziej prawdopodobna i kosztowna w czasach stresu. Podczas takich okresó...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: