Bankowość i Finanse. Spółdzielczość: Pracowicie i konkluzywnie

BANK 2020/02

W pracach Konwentu na rzecz Współpracy i Rozwoju Polskiej Bankowości Spółdzielczej obok kierownictw obu izb bankowych, przedstawicieli zarządów banków zrzeszających, SSO, banków zrzeszonych i ekspertów uczestniczyli reprezentanci UKNF, a także prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Mirosław Panek.

Zdjęcia: Michał Mitręga

W pracach Konwentu na rzecz Współpracy i Rozwoju Polskiej Bankowości Spółdzielczej obok kierownictw obu izb bankowych, przedstawicieli zarządów banków zrzeszających, SSO, banków zrzeszonych i ekspertów uczestniczyli reprezentanci UKNF, a także prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Mirosław Panek.

W inauguracyjnym wystąpieniu Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich, wskazał wyzwania, wobec których stoi środowisko: konkurencję i oczekiwania klientów, wymogi regulacyjne, postęp technologiczny, ambicje i cele strategiczne właścicieli. Podkreślił, że nie brak jednak atutów, do których należy zaliczyć: masowe produkty standardowe, usługi i produkty związane z europejskimi, krajowymi i regionalnymi programami rozwojowymi, kształcenie kadry kierowniczej oraz pracowników, edukację finansową klientów oraz dzieci i młodzieży. W ten proces, przy wsparciu finansowym KIR SA i BIK SA zaangażowało się bezpośrednio 180 banków lokalnych.

Prezes ZBP wskazał również na ogromny potencjał bankowości spółdzielczej – kadrę, fundusze własne, partnerów, reputację i zaufanie klientów oraz środowiska lokalnego. Należy wszakże obniżyć koszty działania, zwiększyć wydajność, efektywność i sprzedaż usług, lepiej wykorzystywać bazę materialną i umiejętności klientów. 

Partnerzy w programach rozwojowych

Banki spółdzielcze to ważny partner w realizacji programów rozwojowych. Do wzięcia jest bilion euro w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i ponad 100 mld euro w ramach Programu Czyste Powietrze.  

Wykorzystajmy tę szansę − apelował Krzysztof Pietraszkiewicz. − Mamy sukcesy. Można do nich zaliczyć budowę IPS, strategie rozwoju banków zrzeszających, wzrost aktywów, przegląd sieci bankowości lokalnej, wreszcie BS API, STIR, split payment. Projekty w obszarze rolnictwa, innowacji i absorpcji środków unijnych.

Do niewątpliwych dokonań bankowości spółdzielczej należy też zaliczyć udział w systemie płatniczo-rozliczeniowym, Systemie Wymiany Informacji, szkolnictwie bankowym, współpracę transgraniczną i implementowanie dobrych praktyk − rozwiązań francuskich, austriackich czy niemieckich. 

Presja regulacyjna wymaga reakcji sektora bankowego

Mec. Jerzy Bańka, wiceprezes ZBP, wskazał na nasilające się tendencje populistyczne. KNF i UOKiK, temperujące dotąd inicjatywy legislacyjne, premiujące postawy roszczeniowe klientów banków − zachowują się biernie. 

Tzw. małe TSUE − tak Jerzy Bańka określił orzeczenie z 11 września 2019 r. odnoszące się do art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, nakazującego zwrot części kosztów w razie przedterminowej spłaty kredytu − rozciąga ten obowiązek na jednorazowe koszty stałe, związane z badaniem zdolności kredytowej. Skala zjawiska to blisko 60% kredytów spłacanych przed terminem. Może to oznaczać wydatek nawet rzędu 4 mld zł. Osobną kwestią jest efektywna stopa procentowa i okres wsteczny od orzeczenia TSUE, uprawniający do dochodzenia roszczeń. 

Inne orzeczenie TSUE, z 28 listopada 2018 r. utrudnia dochodzenie roszczeń na podstawie wyciągu z ksiąg banku. To wymaga nowego podejścia procesowego. Natomiast wyrok z 13 września 2018 r. wskazuje wyraźnie, że nie może być wydany nakaz zapłaty z weksla w oparciu o jego kontrolę formalną, co osłabia walor abstrakcyjny tego instrumentu. 

Zmiany ze szkodą dla wierzyciela

Także zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego utrudniają realne dochodzenie roszczeń w postępowaniu nakazowym i upominawczym. Wniesienie sprzeciwu prowadzi do umorzenia nakazu i generuje konieczność wszczęcia postępowania procesowego.

Skrócony termin przedawnienia z 10 do 6 lat, przy braku możliwości dochodzenia zadośćuczynienia po upływie tego terminu sprawia, że w praktyce państwo i jego organy, by wymienić RPO − faworyzują dłużnika kosztem wierzyciela. Rośnie, skutkiem liberalizacji prawa, liczba upadłości konsumenckich. Wzrost postaw roszczeniowych tzw. frankowiczów może sprawić nasilenie oczekiwań pozostałych grup kredytobiorców. 

Jeśli nie chcemy generować kolejnych strat, wzmocnić trzeba komunikację z klientem, otoczeniem instytucjonalnym i wesprzeć zaplecze prawne w sektorze i każdym banku z osobna. O to proszę i apeluję − zakończył swoje wystąpienie wiceprezes ZBP. 

Wyzwania, szanse i zagrożenia 

Dr hab. Lech Kurkliński, prof. warszawskiej SGH i szef Ośrodka Alterum, zaprezentował wyniki badania zrealizowanego, we współpracy z Kantar, na zlecenie Programu Analityczno-Badawczego WIB, w ramach grantu sfinansowanego ze środków BIK i KIR. Jak podkreślił, pomimo wzrostu aktywów odnotowano stagnację wyniku finansowego, podczas gdy wzrost PKB był wysoki i wynosił 5,1%. Jednocześnie sektor charakteryzował się stabilnością. Dowodzi tego utrzymanie relacji kosztów do dochodów, co obrazują wskaźniki ROA i ROE. 

Zdjęcia: Michał Mitręga

Ostatni incydent w Sanoku to sytuacja wyjątkowa, gdyż nie odnotowano negatywnych zjawisk o charakterze systemowym. Otwarte pozostaje pytanie o reakcję samorządów, gdyż banki spółdzielcze sektorowo skupiają 30% ich rynku i 40% należności. 

Konsolidacja w toku

W latach 2016−2019 w ramach konsolidacji liczbę banków spółdzielczych zredukowano z 561 do 539. Badanie uzupełniono o sondaż telefoniczny przeprowadzony na przełomie grudnia 2019 r. i stycznia 2020 r. przez Kantar na grupie pracowników banków komercyjnych i spółdzielczych. Obie grupy oceniły bankowość lokalną jako relacyjną − tak zadeklarowało 75% reprezentantów komercji i aż 92% spółdzielców. 

Jeśli chodzi o ocenę silnych i sł...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: