Bankowość i Finanse | Waluty lokalne | Jak pieniądze zaczęły rdzewieć

BANK 2022/08

Rozwój technologii sprawia, że stworzenie i obsługa własnej, regionalnej waluty jest dla lokalnych społeczności prostsze niż kiedykolwiek wcześniej. Inicjatywy tego typu są na świecie powszechne, a z lokalnych walut można korzystać także w Polsce. Są narzędziem ułatwiającym pobudzenie miejscowej gospodarki, sposobem na integrację społeczności, a także atrakcją turystyczną.

Fot. Julien Eichinger/stock.adobe.com

Rozwój technologii sprawia, że stworzenie i obsługa własnej, regionalnej waluty jest dla lokalnych społeczności prostsze niż kiedykolwiek wcześniej. Inicjatywy tego typu są na świecie powszechne, a z lokalnych walut można korzystać także w Polsce. Są narzędziem ułatwiającym pobudzenie miejscowej gospodarki, sposobem na integrację społeczności, a także atrakcją turystyczną.

Waluta lokalna to pieniądz używany na danym obszarze, którego emitentem nie jest podmiot mający w danym państwie prawo jego emisji. Z tego powodu nie jest ona prawnym środkiem płatniczym i nie jest jego zastępstwem, ale uzupełnieniem. Aby mogła funkcjonować w obrocie gospodarczym, konieczna jest jej akceptacja przez użytkowników, a przede wszystkim zaufanie ze strony członków lokalnej społeczności.

Z uwagi na oparcie ich [walut lokalnych – przyp. red.] funkcjonowania na systemie barterowym, pokryciu w dobrach i niepodleganiu spekulacji waluty lokalne pozostają poza zasięgiem inflacji i negatywnych konsekwencji z niej wynikających. (…) Mogą się przyczynić do pobudzenia gospodarczego i przedsiębiorczości (…) niemniej nie należy ich postrzegać jako remedium na dysfunkcje gospodarcze” – zastrzega dr hab. Nina Stępnicka, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, w pracy „Waluty lokalne – szansa czy zagrożenie dla rozwoju przedsiębiorczości?

XXI wiek przyniósł wzrost zainteresowania alternatywnym pieniądzem, co dostrzegł choćby Alan Greenspan, przewodniczący Rady Gubernatorów Systemu Rezerwy Federalnej w latach 1987–2006 (pięć kadencji). Otóż, w 2004 r. obwieścił on nadejście epoki walut lokalnych. Pomysł na alternatywę wobec oficjalnego pieniądza nie jest zresztą nowy i pojawiał się w różnych miejscach globu na przestrzeni wielu wieków. Za protoplastę walut lokalnych we współczesnym rozumieniu tego terminu uważany jest szyling Wörgl, wyemitowany przez władze tego, leżącego w Tyrolu, austriackiego miasta 31 lipca 1932 r. jako próba przezwyciężenia trapiących region problemów, wywołanych Wielkim Kryzysem.

Freigeld, wolny pieniądz

Teoretyczną podbudowę tej inicjatywy stanowiły rozważania kontrowersyjnego, niemieckiego ekonomisty, Silvio Gessela, zawarte w teorii Naturalnego Porządku Ekonomicznego. Jednym z jego wniosków było przekonanie, że pieniądz daje swoim posiadaczom przewagę nad dostawcami dóbr i usług, ponieważ nie podlega zużyciu.

Rozwiązaniem sygnalizowanego przez niego problemu miała być waluta podlegająca opłacie dewaluacyjnej (określanej przez Gessela mianem demurrage). Stopniowa utrata wartości miała podkreślić rolę pieniądza jako środka wymiany i ograniczyć jego rolę jako narzędzia tezauryzacji, a waluta miała krążyć w obiegu możliwie szybko, bo jej przechowywanie oznaczało straty. Pomysłodawca określał to mianem „gnijących” lub „rdzewiejących” pieniędzy. Walutę o takich cechach Gessel nazwał Freigeldem – wolnym pieniądzem.

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: