Bezpieczna majówka, czyli jak uchronić się przed kradzieżą danych

Bez krawata

Fot. Pixabay.com

W I kw. 2018 r. złodzieje próbowali 14 razy dziennie wyłudzić kredyty na cudze nazwiska i ukraść łącznie 1,1,mln zł, m.in. na skradzione dane. Przed wyjazdem warto zatem zasięgnąć wiedzy o zastrzeganiu dokumentu przez internet - kradzież danych z dowodu osobistego czy paszportu, może być dużo bardziej dotkliwa niż strata gotówki.

W rękach złodziei danych dowód osobisty czy paszport mogą być wykorzystane w przeróżny sposób – do założenia fikcyjnej firmy, dokonania zakupu drogiego smartfona, podpisywania umów najmu w celu kradzieży dobytku, wynajęcia auta. #majówka

Jak podają policyjne statystyki, wprawdzie wzrasta wykrywalność kradzieży, jednak co roku dochodzi do 70 tys. włamań do mieszkań rocznie. Znaczna część z nich ma miejsce w okresie urlopowym, m.in. w trakcie tzw. długich weekendów, gdy złodzieje pod nieobecność domowników mają dużo czasu na obserwację i zaplanowanie włamania.

Na efekt wakacyjnego rozluźnienia i brak ostrożności czyhają także wyspecjalizowani złodzieje tożsamości. Sprzyja im atmosfera przygotowań do wyjazdów, zaaferowanie podczas zakupów, częste przemieszczanie się z miejsca na miejsce i obecność w dużych skupiskach ludzi. Często w takich sytuacjach zawodzą środki ostrożności i rozsądek.

Do czego złodziejom nasze dane

Dowód osobisty czy paszport to dokumenty służące do poświadczenia tożsamości, czyli naszych danych osobowych. W rękach złodziei danych mogą być one wykorzystane w przeróżny sposób – do założenia fikcyjnej firmy, dokonania zakupu drogiego smartfona, podpisywania umów najmu w celu kradzieży dobytku, wynajęcia auta itp.

Na dowód, paszport i kartę stałego pobytu można wnioskować o kredyt lub pożyczkę. Kradzież samych danych z tych dokumentów, może skutkować m.in. wyłudzeniem na nasze dane. W efekcie prowadzi to do często wielomiesięcznych starań, mających na celu pozbycie się nie swojego zobowiązania czy uniknięcia windykacji. Dlatego należy unikać sytuacji, w których nasze dokumenty tożsamości pozostawiamy bez nadzoru oraz chronić swoje dane.

Zastrzeż utratę dokumentu – im szybciej, tym lepiej!

Jak postępować, gdy środki ostrożności zawiodły i doszło do zgubienia lub kradzieży dokumentu?
W pierwszej kolejności należy jak najszybciej wyłączyć go z obiegu, aby uniemożliwić dalsze posługiwanie się nim.

Można to zrobić w oddziale banku, jednak jest to mało praktyczne, gdy placówka jest nieczynna, lub gdy utrata dowodu osobistego zdarzy się na zagranicznych wakacjach.

Najlepiej skorzystać z opcji zastrzegania dokumentu na stronie www.bik.pl. Jest to usługa bezpłatna, realizowana online – wystarczy jedno kliknięcie, a informacja o zastrzeżeniu dowodu w ciągu kilku minut dotrze do wszystkich banków w Polsce.

Żeby korzystać z tej usługi, trzeba wcześniej założyć konto w portalu BIK. Zastrzec można tylko ten dokument, którego seria i numer są przypisane do naszego konta. Zastrzegając dowód osobisty w portalu BIK zgłaszamy go do Systemu Dokumenty Zastrzeżone, prowadzonego przez ZBP.

Kradzież dokumentu trzeba zawsze zgłosić policji. Aby wyrobić nowy dowód, trzeba w tym celu udać się do najbliższego organu gminy. W razie utraty dokumentu podczas pobytu za granicą, trzeba zwrócić się do konsulatu Rzeczpospolitej. Pracownik konsulatu pomoże przygotować dokument tymczasowy (Emergency Travel Document – ETD), który umożliwi załatwienie niezbędnych spraw, przekroczenie granicy i powrót do kraju.

Kradzież dowodu na wyjeździe

Jak uchronić nasze dane na wyjeździe przed kradzieżą? Oto kilka kluczowych porad, jak postępować, by chronić nasz dokument tożsamości:

  • Dowód osobisty trzymajmy zawsze przy sobie, jeśli podczas urlopu nie mamy takiej możliwości, bo np. idziemy popływać – przechowajmy go w hotelowym sejfie
  • Jeśli wyjeżdżamy i zabieramy paszport oraz dowód osobisty – przechowujmy dokumenty oddzielnie
  • Nie zostawiajmy dowodu osobistego w hotelowych recepcjach, w wypożyczalniach sprzętu i innych miejscach, gdzie dostęp do dokumentu mogą mieć osoby trzecie
  • Na co dzień trzymajmy portfel z dokumentami przy sobie, jeśli trzymamy go w torebce bądź teczce pamiętajmy, by ją zamykać i mieć w zasięgu wzroku.

Odpowiedź na kluczowe pytanie, jak „ubezpieczyć” się przed wyłudzeniem i działać prewencyjnie, przedstawia animowany film na Kanale BIKTV.

Świadomość sprzymierzeńcem przez cały rok

– Kluczowym czynnikiem w procesie przeciwdziałania nadużyciom jest zwiększanie świadomości o potrzebie ochrony danych osobowych, a także upowszechnienie narzędzi, które zapewniają ochronę przed wyłudzeniem kredytu  – mówi Marcin Gozdek, dyrektor Departamentu Rynku Detalicznego Biura Informacji Kredytowej.

– Klienci BIK mogą w wygodny sposób zastrzec swój dowód osobisty w przypadku uraty dokumentu. W takiej sytuacji wystarczy zalogować się do swojego konta i wybrać opcję „Zastrzeż dowód”. Informacja dotrze do wszystkich instytucji korzystających z Systemu Dokumenty Zastrzeżone – tłumaczy Marcin Gozdek i dodaje:

– Warto również aktywować Alerty BIK. Wówczas za każdym razem, kiedy ktoś złoży wniosek o kredyt lub o pożyczkę na nasze dane, dostaniemy wiadomość SMS oraz e-mail ze szczegółami: jaki to kredyt, na jaką kwotę i w jakim banku. Jeśli to będzie próba wyłudzenia kredytu, BIK pomoże wyjaśnić sprawę.

Źródło: BIK