Czy wzrost poziomu gotówki w obiegu jest zapowiedzią inflacji?

Komentarze ekspertów

Narodowy Bank Polski zaprezentował dane o podaży pieniądza w końcu stycznia. Warto poświęcić im nieco uwagi, stanowią bowiem otwarcie roku i pewnego rodzaju odreagowanie specyficznych w końcu roku 2020 (grudniu) danych. W powodzi zaprezentowanych informacji, a patrząc głównie na ich powiązanie z tzw. gospodarką realną, warto przede wszystkim zwrócić uwagę na zmiany depozytów i kredytów: gospodarstw domowych, przedsiębiorstw niefinansowych i samorządów, ale również na zmiany poziomu gotówki w obiegu ‒ pisze Piotr Soroczyński, Główny Ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej.

Piotr Soroczyński, Główny Ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej.
Piotr Soroczyński, Główny Ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej. Źródło: KIG

Narodowy Bank Polski zaprezentował dane o podaży pieniądza w końcu stycznia. Warto poświęcić im nieco uwagi, stanowią bowiem otwarcie roku i pewnego rodzaju odreagowanie specyficznych w końcu roku 2020 (grudniu) danych. W powodzi zaprezentowanych informacji, a patrząc głównie na ich powiązanie z tzw. gospodarką realną, warto przede wszystkim zwrócić uwagę na zmiany depozytów i kredytów: gospodarstw domowych, przedsiębiorstw niefinansowych i samorządów, ale również na zmiany poziomu gotówki w obiegu ‒ pisze Piotr Soroczyński, Główny Ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej.

Dynamika depozytów – gospodarstwa domowe

W końcu stycznia gospodarstwa domowe dysponowały na rachunkach w bankach środkami w wysokości 979,19 mld PLN. Były one o 2,13 mld PLN i 0,2% wyższe niż miesiąc wcześniej i o 95,11 mld PLN tj. 10,8% większe niż przed rokiem.

Roczna dynamika depozytów jest wyższa od wynikającej z tempa zmian funduszu płac

W grudniu roczna dynamika depozytów wynosiła 10,9%. Wbrew powszechnym obawom wciąż nie widać silnej erozji depozytów związanej choćby z pogorszeniem się sytuacji finansowej. Wręcz przeciwnie, roczna dynamika depozytów jest wyższa od wynikającej z tempa zmian funduszu płac.

Utrzymanie jej wysokiego poziomu w styczniu jest prawdopodobnie wywołane w części mniejszą konsumpcją (patrz wyłączenia części handlu, ale przede wszystkim usług, przeniesienie terminu ferii i utrzymanie silnych obostrzeń w turystyce).

Dynamika depozytów – przedsiębiorstwa niefinansowe

Przedsiębiorstwa niefinansowe dysponowały środkami w wysokości 370,03 mld PLN. Były one o 6,40 mld PLN i 1,7% niższe niż miesiąc wcześniej, choć wciąż o 61,92 mld PLN tj. 20,1% większe niż przed rokiem.

W grudniu roczna dynamika depozytów wynosiła 19,0%. Wciąż wysoka dynamika roczna depozytów firm to głównie efekt znacznego zasilenia ich rachunków środkami z tarczy finansowej.

Wypada podkreślić, że spadek depozytów między końcem grudnia, a stycznia jest zupełnie typowy. Następuje bowiem odreagowanie po wysokim grudniu (i wysokich wtedy wpływach, ale również po „poprawianiu” bilansów na koniec roku i pokazywaniu podwyższonej płynności).

Wysoka dynamika roczna depozytów firm to głównie efekt znacznego zasilenia ich rachunków środkami z tarczy finansowej

Trzeba jednak przyznać, że obecna korekta ma miejsce po wyjątkowo słaby grudniu.

Dynamika depozytów – samorządy

Na rachunkach samorządów w końcu stycznia figurowała kwota 54,06 mld PLN. Była ona o 0,21 mld i 0,4% niższa niż miesiąc wcześniej i równocześnie o 17,20 mld PLN i 46,7% wyższa niż przed rokiem.

W grudniu roczna dynamika depozytów wynosiła 46,0%.

Na rachunkach samorządów w końcu stycznia figurowała kwota 54,06 mld PLN, o 17,20 mld PLN i 46,7% wyższa niż przed rokiem

Wysoki i rosnący poziom depozytów samorządów jest prawdopodobnie złożeniem rozsądnej, ostrożnej polityki finansowej w dobie niepewności przychodów i wzrostu niektórych kosztów działania, z zastopowaniem części wydatków ‒ najmniej niezbędnych ‒ w tym inwestycyjnych.

Czytaj także: NBP: depozyty spadły, kredyty wzrosły w styczniu 2021 roku

Dynamika kredytów – gospodarstwa domowe

W końcu stycznia zadłużenie gospodarstw domowych w bankach wynosiło 787,90 mld PLN. Było ono o 1,18 mld PLN i 0,1% niższe niż miesiąc wcześniej i o 16,24 mld PLN tj. 2,1% większe niż przed rokiem.

Wciąż niska dynamika kredytów dla ludności to z pewnością złożenie niskiej skłonności do zadłużania się gospodarstw domowych w niepewny czas

W grudniu roczna dynamika kredytów wynosiła 3,0%. Styczniowy spadek poziomu i dynamiki kredytów w istotnym stopniu jest spowodowany wzrostem wyceny naszej waluty, która zmniejsza wartość kredytów walutowych wyrażanych w złotych. Jest to odwrócenie sytuacji z grudnia 2020 r. (złoty wtedy osłabił się po mocnym listopadzie).

Wciąż niska dynamika kredytów dla ludności to z pewnością złożenie niskiej skłonności do zadłużania się gospodarstw domowych w niepewny czas, ale również ostrożniejszej polityki kredytowej banków.

Dynamika kredytów – przedsiębiorstwa niefinansowe

Przedsiębiorstwa niefinansowe w końcu stycznia były zasilone przez banki kredytami na kwotę 353,07 mld PLN. Była ona o 4,91 mld PLN i 1,4% wyższa niż miesiąc wcześniej i o 18,63 mld PLN tj. 5,0% niższa niż przed rokiem.

W grudniu roczna dynamika kredytów również była ujemna i wynosiła -4,9%.

W przypadku firm widoczne jest w średnim terminie szybko postępujące „delewarowanie”

Jednocześnie firmy dysponowały kwotą 17,02 mld PLN pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 0,46 mld PLN tj. 2,8% wyższa niż przed miesiącem oraz o 2,13 mld PLN tj. o 11,1% niższa niż przed rokiem. W grudniu roczna dynamika środków pozyskanych w postaci obligacji również była ujemna i wynosiła -15,7%.

W przypadku firm widoczne jest w średnim terminie szybko postępujące „delewarowanie”. Wynika ono tak ze spadku popytu na kredyt obrotowy i inwestycyjny (patrz mniejsze zamówienia i niższa skłonność do prowadzenia prac inwestycyjnych), ale również z pojawieniem się znacznych środków zasilających płynność firm pochodzących spoza systemu bankowego.

Styczniowy wzrost jest sezonowy ‒ to odreagowanie niższego grudnia, gdy firmy w korzystniejszym świetle chcą przedstawić struktury bilansów w okresie sprawozdawczym.

Dynamika kredytów – samorządy

Samorządy w końcu stycznia były zasilone przez banki kredytami na kwotę 35,75 mld PLN. Były one o 0,11 mld PLN i 0,3% niższe niż miesiąc wcześniej i o 0,08 mld PLN, tj. 0,2% wyższe niż przed rokiem.

W grudniu roczna dynamika kredytów wynosiła 0,3%.

Samorządy w końcu stycznia były zasilone przez banki kredytami na kwotę 35,75 mld PLN, o 0,08 mld PLN, tj. 0,2% wyższe niż przed rokiem

Jednocześnie samorządy dysponowały kwotą 25,28 mld PLN pozyskaną w postaci obligacji. Była ona o 0,11 mld PLN, tj. 0,4% niższa niż przed miesiącem oraz o 1,17 mld PLN, tj. o 4,8% wyższa niż przed rokiem. W grudniu roczna dynamika środków pozyskanych w postaci obligacji wynosiła 5,3%.

Czytaj także: NBP: depozyty ogółem wzrosły o 13,5 proc. rdr, kredyty o 4,6 proc. rdr w grudniu 2020 roku

Poziom gotówki w obiegu

W styczniu 2021 r. ponownie wzrósł poziom gotówki w obiegu – o 2,70 mld PLN tj. 0,9% do kwoty 309,43 mld PLN, podał NBP .

Jednocześnie okazał się on o 86,72 mld PLN i 38,9% wyższy niż przed rokiem (w grudniu był wyższy niż przed rokiem o 36,9%).

Zazwyczaj silny wzrost poziomu gotówki w obiegu przyjmowany jest przez analityków jako niepokojący, bo nieznacznie tylko poprzedzający wzrost spożycia i inflacji.

Ponownie wzrósł poziom gotówki w obiegu – o 2,70 mld PLN tj. 0,9% do kwoty 309,43 mld PLN, okazał się on o 86,72 mld PLN i 38,9% wyższy niż przed rokiem

W ostatnich jednak kwartałach należy go rozumieć jako przejaw rozsądku gospodarstw domowych i podmiotów gospodarczych starających się zapewnić sobie stosowny bufor płynności na okoliczność możliwości pojawienia się chwilowych kłopotów w elektronicznym obiegu pieniądza.

Piotr Soroczyński,

Główny Ekonomista,

Krajowa Izba Gospodarcza.

Źródło: aleBank.pl
Udostępnij artykuł: