Dobre rady zawsze w cenie ‒ jak skutecznie zarządzać finansami osobistymi

Finanse osobiste

para, świnka, budżet domowy
Fot. stock.adobe.com /Proxima Studio

Finanse osobiste dotyczą każdego z nas. Mimo to niewiele osób wie, jak prowadzić je należycie. Jak wynika z badania platformy edukacyjnej Kapitalni.org, ponad połowa Polaków średnio ocenia swoją wiedzę na temat gospodarowania budżetem domowym, natomiast aż 17 proc. przyznaje się, że jest ona niska.

#FinanseOsobiste: Ważne, żeby przed każdą poważniejszą decyzją: kredytową, inwestycyjną lub innym wydarzeniem, które pochłania sporą ilość pieniędzy, odpowiednio pogłębić swoją wiedzę na ten temat #Kapitalni.org #Edukacja #BudżetDomowy @WongaPolska

Jak skutecznie uporać się ze swoimi finansami i nie pozwolić, by to one przejęły nad nami kontrolę w przyszłości?

Dzisiaj, 13 czerwca jest Święto Dobrych Rad ‒ warto więc zacząć od zapamiętania kilku dobrych rad, jak efektywnie prowadzić finanse osobiste.

1. Kontroluj wydatki – budżet domowy

Fundamentalną kwestią w dobrym prowadzeniu finansów osobistych jest kontrola wydatków. Dlatego jeśli chcemy efektywnie zarządzać swoimi finansami i nie pozwolić, by to one zarządzały nami w przyszłości, warto zacząć od przygotowania budżetu domowego. Można go zrobić w tabeli, zeszycie lub skorzystać ze specjalnych kalkulatorów, które w przejrzysty sposób pokażą strukturę wydatków w skali miesiąca i/lub roku.

Przygotowanie budżetu domowego należy zacząć od wypisania przychodów stałych, a więc np. pensji, odsetek z lokat, dywidend oraz przychodów zmiennych – premii, zwrotu z podatku etc. Drugim elementem są wydatki, które najlepiej podzielić na różne kategorie. Znajdą się w nim wydatki stałe, dotyczące mieszkania (np. czynsz, rachunki), spłaty kredytów, zakupy odzieży, jedzenia (w domu i poza nim), transportu, a także rozrywki (wyjścia do kina, książki, karnetu na siłownie itp.).

‒ Robiąc zestawienie wydatków należy zwrócić uwagę na jego kompleksowość. Tylko wtedy możemy dokładnie przyjrzeć się swoim finansom i ocenić, gdzie wydajemy za dużo oraz znaleźć ewentualne oszczędności np. za produkty czy usługi, z których już nie korzystamy lub korzystamy sporadycznie.

Tak rozpisany budżet pozwoli także zaplanować większe wydatki w taki sposób, aby były one jak najmniej dla nas odczuwalne finansowo – podpowiada Tomasz Jaroszek, ekspert portalu Kapitalni.org, specjalista ds. finansów osobistych.

2. Stwórz „poduszkę finansową”

Dobrze rozpisany budżet domowy pozwala stworzyć tzw. „poduszkę finansową”. Jest to bardzo ważne, zwłaszcza w czasie kryzysu lub nieprzewidzianych sytuacji, takich jak awaria samochodu, utrata pracy czy choroba bliskiej osoby. Ma ona nas zabezpieczyć na wypadek nagłych wydatków lub utraty przychodów. W czasie wybuchu pandemii COVID-19 i zamrożenia gospodarki wiele osób zmaga się z czasowym spadkiem przychodów lub utratą pracy.

Poduszka finansowa ma nas zabezpieczyć przed takimi sytuacjami, dlatego powinniśmy traktować ją jako comiesięczny koszt. Tylko skąd mamy wiedzieć, jaka to suma? Tu wracamy do punktu wyjścia, czyli budżetu domowego. Dzięki niemu możemy zabezpieczyć taką kwotę, która wystarczy nam na spokojne przetrwanie określonego czasu oraz ułatwi znalezienie miejsc, gdzie możemy ograniczyć ewentualne koszty.

Czytaj także: Bank Pekao ułatwia zarządzanie fakturami i domowymi rachunkami

3. Wyznaczaj cele finansowe

Kolejnym bardzo ważnym aspektem jest wyznaczanie sobie celów finansowych, które pomogą nam rozpocząć przygodę z racjonalnym oszczędzaniem. Odkładanie pieniędzy tylko dla samego oszczędzania, może być trudne na początku i przede wszystkim demotywujące.

Dlatego eksperci od finansów osobistych radzą, by zawsze zaczynać zbieranie pieniędzy na jakiś konkretny cel. Ważne jest też, żeby miały one także harmonogram i dokładny termin, kiedy uzbiera się całą kwotę. Cele mogą być krótkoterminowe (rok), średnioterminowe (kilka lat) lub długoterminowe (przyszłość).

‒ Na początku swojej przygody z oszczędzaniem warto wykorzystać tzw. „metodę małych liczb”, a więc zaczynać od stosunkowo niedużych kwot, zbieranych w krótkim czasie na mniejsze cele. Jeśli na przykład chcemy kupić nowy telefon i kwota 2 000 tys. zł wyda nam się duża, jak na jednorazowy wydatek, warto rozłożyć go w czasie.

Jeśli rozbijemy go na 12 miesięcy, wtedy z każdej pensji musimy odłożyć 167 zł. Jeśli nadal suma, jaką mamy uzbierać będzie wydawać się spora, to rozłóżmy ją na tygodnie, co będzie oznaczało, że co tydzień musimy odłożyć po 38 zł. Taka kwota powinna wydawać się już naprawdę niewielka. Ważne, aby cele były realne i jasno sprecyzowane – radzi Tomasz Jaroszek, ekspert portalu Kapitalni.org.

Określenie możliwych do spełnienia celów jest bezpośrednio związane z wcześniejszym przygotowaniem budżetu domowego. Tylko wtedy jesteśmy w stanie określić, jakie kwoty możemy odkładać, a kiedy wymagają one ograniczenia innych wydatków. Stawiając sobie nierealistyczne cele wystawiamy się na porażkę i rozczarowanie.

4. Wyrób w sobie nawyk oszczędzania

Oszczędzanie trudne jest zazwyczaj na początku. Jeśli uda nam się osiągnąć założone cele finansowe, wyraźnie dostrzeżemy korzyści, jakie płyną z oszczędzania. Następnie, gdy oszczędzanie stanie się nawykiem, możemy preferowaną kwotę wpisać do kosztów stałych w budżecie domowym.

5. Wyjdź z długów

Trudno jest wyznaczać sobie cele i oszczędzać, jeśli ciążą na nas niespłacone zobowiązania finansowe. Dlatego w takich sytuacjach warto skontaktować się z wierzycielem lub firmą windykacyjną i ustalić nowy harmonogram spłaty długu. Ważne jest, aby raty były tak rozłożone, żebyśmy byli w stanie terminowo je spłacać. Tu również pomoże nam dobrze sporządzony budżet domowy. Lepiej czasowo zacisnąć pasa i uregulować wszystkie zaległe zobowiązania, by bez obciążeń prowadzić swoje finanse osobiste.

Czytaj także: Koronawirus: 58 proc. Polaków ocenia swoją sytuację finansową gorzej niż przed epidemią

6. Inwestuj nadwyżki

Jeśli będziemy skrupulatnie prowadzić budżet domowy oraz oszczędzać, z czasem mogą pojawić się spore zapasy gotówki. Wtedy warto pomyśleć o inwestowaniu – co ważne, pieniądze przeznaczone do inwestowania nie powinny być tymi, które zgromadzone są w ramach poduszki finansowej. Jedynie nadwyżki, wychodzące poza nią, z powodzeniem można inwestować.

Dlaczego warto to robić? Ponieważ siła nabywcza zgromadzonych pieniędzy z czasem spada, ze względu na inflację. Mając nadwyżki lepiej je zainwestować w dobra, które w przyszłości przyniosą zysk.

Ważne jest, żeby inwestowanie zacząć od siebie, ponieważ lokowanie pieniędzy w różne instrumenty obarczone jest ryzykiem.

Dlatego wcześniej należy dobrze przestudiować charakterystykę wszystkich aktywów, by nie robić tego w ciemno. Bez odpowiedniej wiedzy nasze inwestycje będą się opierać na zasadzie szczęścia, a to nigdy nie jest dobry sposób lokowania pieniędzy.

7. Bądź na bieżąco z finansami – systematyczna nauka

Bardzo ważną kwestią w dobrym prowadzeniu finansów osobistych jest systematyczna ich nauka. Kwestie podatkowe, prawne, finansowe, różnego rodzaju instrumenty do lepszego zarządzania budżetem domowym, nowe możliwości inwestowania i pomnażania oszczędności – te dziedziny często ulegają zmianom, dlatego warto ciągle się dokształcać.

Ważne jest, żeby przed każdą poważniejszą decyzją: kredytową, inwestycyjną lub innym dużym wydarzeniem, które pochłania sporą ilość pieniędzy, odpowiednio pogłębić swoją wiedzę na ten temat. Pozwoli nam to efektywniej zarządzać swoimi finansami i uniknąć zbędnych kosztów.

Czytaj także: Polscy uczniowie w światowej czołówce pod względem kompetencji finansowych

‒ Mimo, że finanse osobiste dotyczą każdego, wiedza społeczeństwa na ten temat wciąż wymaga poprawy. Jak wynika z naszych badań, ponad połowa Polaków średnio ocenia swoją wiedzę na temat gospodarowania budżetem domowym, a kolejne 17 proc. przyznaje się, że jest ona niska.

Kluczem do poprawy jest systematyczna nauka ze sprawdzonych źródeł. Dlatego już od 2015 roku prowadzimy platformę edukacyjną Kapitalni.org, na której w przystępny sposób wyjaśniamy wszystkie najważniejsze aspekty finansów osobistych – mówi Agnieszka Szczepanik, dyrektor ds. edukacji w Wonga Polska, która odpowiada za rozwój platformy.

‒ Dostępne są na niej artykuły, porady ekspertów, kursy i przydatne narzędzia, jak kalkulator budżetu domowego. Systematycznie dodajemy nowe treści, które dotyczą bieżących spraw, a nasi eksperci odpowiadają na pytania czytelników. W maju 2019 roku uruchomiliśmy także grę edukacyjną Pre.Kapitalni – pierwszą tego typu w Polsce, która w ciekawy i przyjemny sposób uczy finansów – podsumowuje ekspertka.

Źródło: Kapitalni.org
Udostępnij artykuł: