Dzień Babci: drugi rok pandemii łaskawszy dla finansów seniorów

Finanse osobiste

Drugi rok pandemii okazał się łaskawszy dla finansów seniorów. Ich zaległości przestały przyrastać. Na koniec listopada wyniosły 10,2 mld zł, a liczba niesolidnych płatników w grupie 65+ to ponad 383 tys. osób – wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy informacji kredytowych BIK. Powody kłopotów? Przede wszystkim za niskie wpływy i problemy zdrowotne generujące wysokie koszty leczenia, zobowiązania zaciągane z nadmiernym optymizmem, ale też chęć pomocy rodzinie. Rekord zadłużenia należy do seniora z Lubelszczyzny, który ma do spłaty prawie 75 mln zł.

Seniorka licząca pieniądze
Fot. stock.adobe.com/Syda Productions

Drugi rok pandemii okazał się łaskawszy dla finansów seniorów. Ich zaległości przestały przyrastać. Na koniec listopada wyniosły 10,2 mld zł, a liczba niesolidnych płatników w grupie 65+ to ponad 383 tys. osób – wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy informacji kredytowych BIK. Powody kłopotów? Przede wszystkim za niskie wpływy i problemy zdrowotne generujące wysokie koszty leczenia, zobowiązania zaciągane z nadmiernym optymizmem, ale też chęć pomocy rodzinie. Rekord zadłużenia należy do seniora z Lubelszczyzny, który ma do spłaty prawie 75 mln zł.

Według danych GUS osób, które ukończyły 65 lat, żyje w Polsce 6 732 360, co stanowi 21,4 proc. ogółu populacji dorosłych Polaków. Tymczasem wśród 2 699 914 dłużników odnotowanych w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonior i bazie informacji kredytowych BIK na koniec listopada 2021 r. osób w tym wieku było 383,2 tys., czyli 14,2 proc. Reprezentacja seniorów wśród niesolidnych dłużników pozostaje więc niższa niż w całym społeczeństwie, choć czas pandemii dał im się mocno we znaki. Gdy młodszym pokoleniom pozbawionym pokus i okazji do wydatków ubywało nieopłaconych w terminie rachunków i rat kredytów, to sytuacja osób w wieku 65+ się pogarszała i przybyło im ok. 1 mld zł zaległości.

Czytaj także: Seniorzy coraz mniej rzetelnymi dłużnikami >>>

– Często już przed pandemią żyli bardzo skromnie i trudno było im „zyskać” na lockdownach czy ograniczeniach. W warunkach dużego obciążenia publicznej służby zdrowia doszły natomiast zwiększone wydatki na leczenie. A do tego chęć finansowego wsparcia rodziny w trudnym okresie. Poza tym, ze względu na ryzyko zakażeń wiele osób mogło przestać dorabiać lub stracić taką możliwość – zwraca uwagę Sławomir Grzelczak, prezes BIG InfoMonitor.

Suma zaległości poszczególnych grup wiekowych - w mld zł
Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza informacji kredytowych BIK

Po tym jak w listopadzie 2020 r. wartość zaległości seniorów podwyższyła się o ponad 1 mld zł i zbliżyła się do 10,4 mld zł, po roku, w listopadzie 2021 r., przeterminowane zobowiązania wynoszą 10,23 mld zł. Średnio na osobę wypada 26 694 zł i jest to o 123 zł mniej niż przed rokiem. Na kwoty te składają się przede wszystkim niespłacane zobowiązania wobec banków oraz firm pożyczkowych, a także nieuregulowane rachunki za telefon, media czy czynsz.

Przedział wiekowyLiczba dłużnikówŚrednia zaległość (zł)
18-24124 8647 878
25-34531 00416 983
35-44688 16329 619
45-54560 91938 655
55-64409 44734 823
65+383 20826 817

Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza informacji kredytowych BIK

Należy przy tym zaznaczyć, że od początku pandemii, tj. od marca 2020 roku, osoby w wieku 65+ okazały się jedyną grupą wiekową, której przeterminowane zobowiązania znacząco rosły.

Pociesza jednak fakt, że nadal udział niesolidnych dłużników wśród ogółu najstarszych Polaków należy do najniższych w porównaniu z innymi grupami wiekowymi.

– Kłopoty z terminowymi rozliczeniami ma obecnie 5,7 proc. osób 65+. Lepiej jest jedynie w najmłodszym pokoleniu 18-24 latków, gdzie udział osób, które mają problemy z opłacaniem rachunków i rat wynosi 4,4 proc. W pozostałych jest już zdecydowanie wyższy. Najgorzej wypadają osoby w wieku 45-54 lat, gdzie nie radzi sobie ze spłatą bieżących zobowiązań i kredytów 11,7 proc. – zaznacza Sławomir Grzelczak.

Udział dłużników w poszczególnych grupach wiekowych
Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza informacji kredytowych BIK

Nawet seniorów zaskakują zdarzenia losowe

Co najbardziej przeszkadza osobom po 65. roku życia w unikaniu długów i finansowych problemów? W badaniu przygotowanym na zlecenie BIG InfoMonitor wśród przyczyn kłopotów finansowych seniorzy najczęściej wskazali niskie wpływy – 33 proc. odpowiedzi. Co piąta osoba skarży się na problemy zdrowotne generujące wysokie koszty leczenia czy rehabilitacji. 17 proc. osób podaje także nieprzewidziane wydatki, a kolejne 8 proc. zdarzenia losowe, które nie były brane pod uwagę podczas planowania budżetu. 6 proc. ankietowanych wspomina również, że przyczyną ich kłopotów jest niemożność spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych ze względu na zbyt optymistyczne podejście do możliwości ich regulowania. Kłopoty 4 proc. seniorów to efekt pomocy rodzinie.

Główne przyczyny kłopotów finansowych seniorów
Źródło: Badanie Quality Watch dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor

Trudności się pojawiają, choć osoby starsze są dalekie od życia ponad stan. Na brak dyscypliny finansowej, rozrzutność czy zakupy pod wpływem emocji wskazuje jedynie 1 proc. osób w tej kategorii wiekowej, co spowodowało, że wśród seniorów udział osób z problemami jest jednak zdecydowanie niższy niż wśród innych grup wiekowych.

Seniorzy z Mazowsza i Śląska z najwyższymi zaległościami

Najwięcej osób starszych ma problemy z opłacaniem rachunków oraz regulowaniem rat pożyczek i kredytów w województwach: śląskim, mazowieckim, dolnośląskim i wielkopolskim. Na Mazowszu łączna zaległość osób w grupie 65+ sięga już prawie 2 mld zł. Seniorzy z tego regionu mają również najwyższą średnią zaległość, która wynosi prawie 36,6 tys. zł na osobę.

WOJEWÓDZTWOLiczba dłużnikówKwota zaległości (zł)Średnia zaległość (zł)
ŚLĄSKIE60 2681 574 244 82826 121
MAZOWIECKIE50 5411 849 250 15236 589
DOLNOŚLĄSKIE38 144904 183 41423 705
WIELKOPOLSKIE33 388850 381 25225 469
ŁÓDZKIE27 626823 630 54429 813
KUJAWSKO-POMORSKIE26 066591 834 40922 706
POMORSKIE24 763639 780 42525 836
MAŁOPOLSKIE23 125632 950 16127 370
ZACHODNIOPOMORSKIE21 370573 906 40726 856
LUBELSKIE15 486424 703 62127 425
WARMIŃSKO-MAZURSKIE14 194280 164 56019 738
LUBUSKIE11 950263 114 80222 019
PODKARPACKIE10 415255 855 87624 566
ŚWIĘTOKRZYSKIE10 215215 675 27021 113
OPOLSKIE8 802195 413 42422 200
PODLASKIE6 854154 432 57822 531
Polska383 20810 229 521 72326 694

Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza informacji kredytowych BIK

Przeliczając na liczbę mieszkańców regionu, najwięcej dłużników po 65. roku życia – 7 proc. i więcej mają woj. kujawsko-pomorskie, zachodniopomorskie, lubuskie, dolnośląskie i śląskie. Ponad dwukrotnie rzadziej spotykani są natomiast niesolidni płatnicy w wieku 65+ na Podlasiu i Podkarpaciu.

Więcej kobiet wśród dłużników

W grupie niesolidnych dłużników seniorów, w odróżnieniu od pozostałych grup wiekowych, przeważają kobiety – 51 proc. Ale i tak na liście 20 rekordzistów dominują mężczyźni. Na czele najbardziej zadłużonych znajduje się 65-latek z woj. lubelskiego, który ma do spłaty prawie 75 mln zł. Panie są na drugiej i trzeciej pozycji: 66-latka ze Śląska ma zaległości na ponad 37 mln zł, a nieuregulowane zobowiązania 68-latki z Mazowsza przekraczają 28 mln zł.

WOJEWÓDZTWORekordowa zaległośćPłećWiek
LUBELSKIE74 609 391M65
ŚLĄSKIE37 034 844K66
MAZOWIECKIE28 307 044K68
MAZOWIECKIE28 304 576M71
MAZOWIECKIE21 078 441M69
DOLNOŚLĄSKIE19 950 593M65
ŁÓDZKIE19 913 986M66
PODKARPACKIE14 157 130M65
MAŁOPOLSKIE12 134 061M66
ŁÓDZKIE11 767 712M66
MAZOWIECKIE11 716 624M70
MAŁOPOLSKIE11 320 972M65
MAZOWIECKIE10 913 530K70
POMORSKIE10 465 830M70
WIELKOPOLSKIE10 331 078M67
WIELKOPOLSKIE10 172 995M75
MAZOWIECKIE9 921 845K74
LUBUSKIE9 401 233K70
ZACHODNIOPOMORSKIE9 327 065M66
MAZOWIECKIE8 541 449M69

Źródło: Rejestr Dłużników BIG InfoMonitor i baza informacji kredytowych BIK

Badanie Quality Watch zrealizowane w dniach 22-25 października 2021 na próbie 1078 osób, metodą CAWI (komputerowo wspomagany wywiad internetowy) wśród Polaków w wieku 18+. Reprezentatywność ze względu na: wiek, płeć, wielkość miejsca zamieszkania.

Udostępnij artykuł: