Edukacja: Niesamolubny duch zrzeszenia

NBS 2016/03

Członkowie spółdzielni, zakładając tę formę, zobowiązują się do realizowania zadań gospodarczych celem zaspokajania potrzeb wszystkich uczestników powołanego podmiotu gospodarczego. A zatem w przedsiębiorstwach spółdzielczych, poza wymiarem ekonomicznym ich działalności, niezwykle istotny jest ich wymiar społeczny, polegający na integrowaniu uczestników przedsięwzięcia wokół działania na rzecz wspólnego dobra.

Członkowie spółdzielni, zakładając tę formę, zobowiązują się do realizowania zadań gospodarczych celem zaspokajania potrzeb wszystkich uczestników powołanego podmiotu gospodarczego. A zatem w przedsiębiorstwach spółdzielczych, poza wymiarem ekonomicznym ich działalności, niezwykle istotny jest ich wymiar społeczny, polegający na integrowaniu uczestników przedsięwzięcia wokół działania na rzecz wspólnego dobra.

Alicja Brand

Alicja Brand

Mgr nauk prawnych, absolwentka Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, Szkoły Prawa Niemieckiego i Europejskiego przy WPiA UW i Programu Doktoranckiego Ekonomia Pracy w Instytucie Pracy i Spraw Socjalnych w Warszawie. W latach 2003-2013 prowadziła zajęcia w Szkole Wyższej Warszawskiej, Wyższej Szkole Umiejętności im. St. Staszica w Kielcach, we WSZECHNICY POLSKIEJ Szkole Wyższej w Warszawie z zakresu prawoznawstwa, prawa Unii Europejskiej, prawa publicznego gospodarczego, prawa pracy, prawa ubezpieczeń społecznych. Autorka publikacji naukowych dotyczących tych zagadnień. Od 2013 r. specjalistka w Zespole Samorządu i Promocji Krajowej Rady Spółdzielczej.

Niesamolubny duch spółdzielczości według teoretyków koopertywizmu

Przywołując już odległą historię spółdzielczości, przypomnieć należy, że wiodącymi leitmotivami spółdzielczymi tamtych czasów było gospodarcze działanie „w duchu niesamolubnym”, co w praktyce oznaczało realizowanie tych działań na rzecz wspólnoty. Definicję spółdzielczości tej właśnie treści sformułował Charles Ryle Fay1 w następujących słowach: „Spółdzielnia to zrzeszenie w celu spójnej działalności gospodarczej, powstające wśród słabych i prowadzone zawsze w duchu niesamolubnym w ten sposób, że każdy, kto jest gotów przyjąć obowiązki członka, może uczestniczyć w korzyściach zrzeszenia w stopniu odpowiadającym użytkowaniu z niego”.2 Tym samym podkreślił, że dla definiowania spółdzielni istotne jest wykazanie czterech następujących cech: zrzeszenie osób niezamożnych, dostępność dla wszystkich, niesamolubny cel gospodarczy, udział w korzyściach zależny od lojalności.3

Polscy pionierzy spółdzielczości, bazując na ideologicznym dorobku zagranicznych prekursorów spółdzielczości, propagowali te idee na ziemiach polskich. Definiując spółdzielnię, Stanisław Wojciechowski4 podkreślał, że jest to związek stanowiący wyraz dobrej woli osób zainteresowanych, nieograniczający ich liczby, którego celem jest zaspokojenie ekonomicznych potrzeb członków. W dalszych swoich rozważaniach określił działalność spółdzielni jako opierającą się na zasadach wzajemnej pomocy i demokratycznego równouprawnienia. S. Wojciechowski powtórzył za Ch. R. Fayem, że spółdzielcza „…tendencja społeczna wyraża się tym, że działalność zawsze jest prowadzona w duchu niesamolubnym, a prywatno-gospodarcze interesy członków uzgadniają się z ogólnogospodarczym, publicznym interesem.” 5

Spółdzielczość była więc postrzegana jako forma gospodarowania otwarta na wspólny wysiłek ludzi, w tym szczególnie tych niezamożnych (niemających innych, poza wynikającym z udziału w spółdzielni, źródeł dochodów), ale przedsiębiorczych, dostrzegających korzyści płynące ze wspólnego działania, zintegrowanych wokół celu gospodarczego i świadomych jego istoty, pozbawionych samolubnych dążeń.

Współcześnie, idea niesamolubności spółdzielczej formy nadal obowiązuje. W zastępstwie archaicznego pojęcia „niesamolubnego ducha” stosuje się pojęcie „wspólnego dobra” lub „interesu członków”. Nadto nie sposób nie zauważyć, że w odniesieniu do dzisiejszych spółdzielczych form zakres zastosowania owej niesamolubności działania znacznie się rozszerzył. Niesamolubność ducha spółdzielczości jest bowiem obserwowana na dwóch poziomach: podmiotów spółdzielczych oraz spółdzielczych zrzeszeń. Owa niesamolubność działania leży u podstaw ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: