Finansiści w radach szkół wyższych

Edukacja

Zdjęcie ilustracyjne: studenci, millenialsi, młodzi ludzie, młodzież, zespół, współpraca
fot. Fotolia

O zmianach w organizacji szkół wyższych oraz o przedstawicielach świata finansów wchodzących w skład rad uczelni pisze Mirosław Maszybrocki z ALTERUM Ośrodka Badań i Analiz Systemu Finansowego

Mirosław Maszybrocki: Sektor finansowy, który w Polsce należy do najbardziej innowacyjnych, poprzez swoich przedstawicieli w radach uczelni z pewnością rozszerza możliwości zwiększenia więzi między nauką a gospodarką #ALTERUM

Ustawa z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadziła reformę dokonując wielu zmian w zakresie organizacji uczelni. Jej celem było przesunięcie akcentu zarządzania – z podstawowych jednostek organizacyjnych (np. wydziałów) na poziom całej uczelni.

Generalnie wzrasta znaczenie statutu, gdyż ma on stanowić ramę organizacyjną dla efektywnej realizacji bieżących zadań oraz długofalowego rozwoju szkoły wyższej.  Teraz statut, po przygotowywaniu jego projektu przez rektora, jest opiniowany przez radę uczelni i związki zawodowe, a następnie uchwalany przez senat.

RADA UCZELNI I JEJ ZADANIA

 Obok do tej pory funkcjonujących organów: senatu i rektora ustawa wprowadza nowy – radę uczelni. Jej zadania są głównie opiniodawcze, dotyczą projektu statutu i strategii szkoły wyższej, sprawozdania z realizacji strategii, Ponadto rady mają monitorować gospodarkę finansową i zarządzanie, a także wskazywać kandydatów na rektora po ich uprzednim zaopiniowaniu przez senat.

Ustawa w sposób otwarty definiuje zakres zadań rady. Statut może powierzyć dodatkowe obowiązki oprócz wyżej wymienionych. W intencji regulatora założono  “aby zapobiec sytuacji, w której rada uczelni mogłaby obrać kierunek zmian niezgodny z wolą większości akademickiej, ustalono, że rada będzie opiniowała przedstawioną przez rektora strategię, ale decyzję o jej przyjęciu wyda senat”.

W zapisach ustawy nie wyposażono rady w instrumenty do egzekwowania działań  władz szkoły wyższej, co prowokuje wątpliwości dotyczące skuteczności funkcjonowania rad, np. w odniesieniu do „monitorowania zarządzania uczelnią”.

Rada uczelni dokonuje wyboru firmy audytorskiej, która obligatoryjnie bada roczne sprawozdanie finansowe publicznej szkoły wyższej oraz opiniuje plan rzeczowo-finansowy. Zadaniem rady jest także zatwierdzenie raportu z wykonania planu rzeczowo-finansowego oraz sprawozdania finansowego.

Ustawa określa, że rada składa się z 6 do 8 osób wybieranych przez senat  oraz z urzędu wchodzi w jej skład przewodniczący samorządu studenckiego. Co najmniej połowa członków winna się rekrutować spoza szkoły, reprezentując środowisko gospodarcze, lokalne i naukowe.

Praktycznie senat decyduje kto zasiada w radzie: czy są to reprezentanci instytucji naukowych czy przedstawicieli interesariuszy, z którymi dana uczelnia prowadzi ścisłą współpracę.

Krąg osób do wybrania, choć dość szeroki, wyklucza sprawowanie funkcji członka rady uczelni przez osoby wprost zatrudnione w administracji publicznej – samorządowej czy rządowej. Jednocześnie pominięto milczeniem sprawę przynależności do partii politycznych oraz ich etatowych pracowników, czy osób funkcyjnych.

NIEKTÓRE WYZWANIA DLA RAD UCZELNI 

Pomimo wspomnianych ograniczeń można oczekiwać, że w polskich realiach rady mają potencjalne szanse stać się forum współpracy akademickiego środowiska z biznesem i szerszym otoczeniem instytucjonalnym, przynosząc świeże spojrzenie oraz nowe rozwiązania.

Mogą również spełniać użyteczną funkcję doradczą w zakresie zarządzania finansami szkoły wyższej, a także wspomagać proces wyboru odpowiednich kandydatów na rektora. Jest to tym ważniejsze, gdyż władza rektorska znacząco wzrosła.

Praktyka i zapisy właśnie uchwalonych statutów, jak i regulaminów rad uczelni pokażą jakie nastąpią zmiany w funkcjonowaniu szkolnictwa wyższego. Pierwsza kadencja jest krótka i kończy się 31.12.2020 r., ale prawdopodobnie nada ona ton funkcjonowaniu tych organów na lata następne. Ocena procesu włączenia rad w pracę każdej szkoły wyższej wymaga czasu. Pierwszym wyzwaniem przy formowaniu ich składu był dobór kompetentnych osób. Stąd warto przyjrzeć się w jakiej skali i kto ze środowiska sektora finansowego reprezentuje je w tych organach.

PRZEDSTAWICIELE ŚWIATA FINANSÓW W RADACH UCZELNI

W radach uczelni publicznych nadzorowanych przez MNiSzW (oprócz wychowania fizycznego, pedagogicznych, teologicznych)  zasiada w pierwszej kadencji ogółem 16 osób, które zostały zidentyfikowane jako związane z sektorem finansowym. Z tej liczby w uniwersytetach – 8 osób, w uczelniach  technicznych – 2 osoby, ekonomicznych – 3 osoby, w Państwowych Wyższych Szkołach Zawodowych – 3 osoby.

 

Wśród przedstawicieli najwięcej związanych jest z Bankiem Pekao SA (4 osoby), a następnie Bankiem Santander SA (3 osoby), Bankiem PKO BP SA (2 osoby),  ING Bankiem Śląskim SA (1 osoba), NBP (2 osoby), Bankiem Światowym ( 1 osoba), bankiem spółdzielczym (1 osoba), brokerem ubezpieczeniowym (1 osoba), Związkiem Banków Polskich (1 osoba). (tabela 1)

Uniwersytety

Uniwersytet Warszawski Marynika Woroszylska-Sapieha członkini Rady Nadzorczej Banku Santander S.A

 

Uniwersytet Warszawski Katarzyna Zajdel-Kurowska zastępca dyrektora wykonawczego w Grupie Banku Światowego

 

Uniwersytet w Białymstoku Piotr Horba dyrektor Centrum Bankowości Biznesowej i Korporacyjnej w Białymstoku, Santander Bank Polska S.A.

 

Uniwersytet im Adama Mickiewicza w Poznaniu Tomasz Cemel dyrektor Makroregionu Korporacyjnego PKO Banku Polskiego S.A. w Poznaniu

 

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

 

Robert Włosiński broker ubezpieczeniowy
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (UKW)

 

Lucyna Kopińska –   Przewodnicząca Rady Dyrektor Regionu Bankowości Detalicznej PKO Bank Polski S.A. w Bydgoszczy

 

Uniwersytet Opolski Marian Drymluch – dyrektor regionalny Banku Pekao S.A. w Opolu

 

Uniwersytet Szczeciński

 

dr Barbara Bartkowiak –Przewodnicząca Rady prezes Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości, b. prezes zarządu Pomorskiego Banku Kredytowego S.A.

 

 

Uczelnie techniczne

Politechnika Warszawska Krzysztof Pietraszkiewicz-

Przewodniczący Rady

Prezes ZBP
Politechnika Gdańska

 

Roksana Ciurysek-Gedir dyrektor oddziału Banku Pekao S.A. w Londynie

 

Uczelnie ekonomiczne

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

 

dr Jacek Bartkiewicz – Przewodniczący Rady b. członek Zarządu NBP
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Brunon Bartkiewicz Prezes Zarządu Banku ING Bank Śląski SA

 

Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu

 

dr Maria Pasło-Wiśniewska dr Maria Pasło-Wiśniewska b. Prezes Banku Pekao S.A

 

 

Państwowe Wyższe Szkoły Zawodowe

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sanoku Monika Krawczyk p.o. Prezesa Zarządu, Podkarpacki Bank Spółdzielczy
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Przemyślu  Danuta Dudek dyrektor Oddziału Banku Pekao S.A. w Przemyślu
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Pile

 

Sławomir Ochodek dyrektor III Oddziału Santander Bank Polska S.A. w Pile
Tab. 1 Przedstawiciele świata finansów w radach uczelni. Opracowanie własne.

 

Szkoły wyższe w osobach zasiadających w radach z pewnością zyskają ekspertów, których doświadczenie może pomóc spojrzeć na cele i wyzwania, jakie stoją przed uczelniami, z zupełnie nowej, twórczej perspektywy. Pojawia się szansa na inspiracje dla nowych działań.

Sektor finansowy, który w Polsce należy do najbardziej innowacyjnych, poprzez swoich przedstawicieli w radach uczelni z pewnością rozszerza możliwości zwiększenia więzi między nauką a gospodarką. Jak te szanse i wzajemne korzyści będą zrealizowane pokaże czas.

Źródło: ALTERUM
Udostępnij artykuł: