Finansowanie sektora MŚP: Bank i firma lewar ma dwa końce

NBS 2014/07-08

Małe i średnie firmy generują w bankach 14 proc. obrotu i przychody w wysokości 7,9 mld zł rocznie, ale tylko jedna na dziesięć korzysta z szerokiej oferty produktów rozliczeniowych, oszczędnościowych i kredytowych - wynika z raportu firmy doradczej Deloitte.

Małe i średnie firmy generują w bankach 14 proc. obrotu i przychody w wysokości 7,9 mld zł rocznie, ale tylko jedna na dziesięć korzysta z szerokiej oferty produktów rozliczeniowych, oszczędnościowych i kredytowych - wynika z raportu firmy doradczej Deloitte.

Raport wskazuje, że w obliczu rosnącej konkurencji, presji cenowej oraz kosztów ryzyka kredytowego możliwości wzrostu dochodów w sektorze bankowym stają się coraz bardziej ograniczone. Finansowanie hipoteczne klientów detalicznych od kilku lat przeżywa stagnację, nie generuje już satysfakcjonującego poziomu zwrotu, a z wysokomarżową obsługą konsumentów i mikroprzedsiębiorców wiąże się niższa jakość aktywów i wyższe koszty rezerw. O względy dużych korporacji banki muszą konkurować nie tylko pomiędzy sobą, ale też z alternatywnymi źródłami finansowania na rynku kapitałowym. Deloitte twierdzi, że MŚP jest dla banków jednym z najbardziej atrakcyjnych segmentów rynku i może stanowić doskonałą dźwignię do dalszego rozwoju.

MŚP: differentia specifica

W kwietniu br. wartość portfela kredytowego dla MŚP była o 40 proc. wyższa niż dla dużych przedsiębiorstw (odpowiednio 169 i 122 mld zł). Kluczowym źródłem wartości są dla banków relatywnie wysokie osady, dużo wyższy poziom marż w porównaniu z uzyskiwanymi w segmencie dużych firm. MŚP to około 70 tys. firm, niewiele wobec ponad 1,7 mln mikroprzedsiębiorstw, jednak to małe i średnie firmy generują aż 18 proc. PKB, 35 proc. przychodów i 40 proc. miejsc pracy w polskiej gospodarce.

WYSOKIE SALDA

W grupie MŚP, w której jak wskazuje raport, średnia liczba przelewów wzrasta do 137, jest odnotowany trzykrotny wzrost obrotów na rachunku i jeszcze większe (aż 40-krotne) zwiększenie wysokości przeciętnego salda do poziomu 1 mln 724 tys. zł. W grupie Wysokich sald (28 proc. respondentów) przedsiębiorstwo znajduje się ponad progiem rentowności, ale wciąż nie potrafi ustabilizować swojej sytuacji finansowej. Zdaniem Deloitte, chociaż niski poziom stóp procentowych ogranicza atrakcyjność osadów na rachunku, duża liczebność firm Wysokich sald zwiększa atrakcyjność tej grupy dla banków

Z drugiej strony, jak wskazuje raport, jest to segment silnie zróżnicowany i niełatwy dla banków, gdyż próbując zastosować jednolite podejście, trudno zachować właściwą równowagę pomiędzy poziomem obsługi (w konsekwencji jej kosztem) a potencjałem danej grupy klientów uzasadniającym ponoszone koszty. Przedmiotem badania były przedsiębiorstwa, które – zgodnie z definicją Komisji Europejskiej – mają roczne obroty na poziomie co najmniej 2 mln euro, czyli 8-9 mln złotych.

OVERNIGHT

Osiągnięcie stabilnych dodatnich przepływów zaczyna skłaniać przedsiębiorców do podejmowania pierwszych prób aktywnego zarządzania finansami, co zwykle oznacza korzystanie z oferty depozytów overnight. Jest to grupa firm, która w całej populacji liczy 14 proc. i z uwagi na występowanie tego produktu została określona jako Overnight. W porównaniu do Wysokich sald, przeciętny poziom sald jest w niej niższy o 600 tys. zł, co może sugerować, że gotówka nie leży już bezczynnie na rachunku.

WALUTOWI

Firmy pokazane jako klienci Walutowi korzystają aktywnie z rachunków walutowych, posiadają kilkakrotnie wyższe saldo na rachunku i na lokatach terminowych oraz na szeroką skalę korzystają z operacji wymiany walut (FX spot i/lub forward). O poprawiającej się ich zdolności kredytowej świadczy przełamanie bariery 2 mln zł dla łącznego salda kredytów inwestycyjnych i obrotowych. Co prawda, wciąż nie przekracza ono 3 mln zł, jednak aż 80 proc. firm z tej grupy korzysta z kredytu obrotowego, co jest drugim najwyższym wynikiem w MŚP. Wzrostowi zobowiązań z tego tytułu towarzyszy spadek wartości leasingu.

Przeprowadzona przez Deloitte segmentacja behawioralna MŚP wyodrębnia 10 głównych grup o bardzo zróżnicowanych potrzebach, przekładających się na 150-krotną różnicę w potencjale firmy. Około 30 proc. firm generuje 70 proc. potencjału MŚP, a podsegmenty różnią się nawet 50-krotnie pod względem przychodu dla banku na jednostkę rocznego obrotu. W wymiarze praktycznym oznacza to, że tej samej wielkości przedsiębiorstwo może generować od 500 zł do 25 tys. zł miesięcznego przychodu dla banku.

NIEAKTYWNI

Badanie wyodrębnia grupę firm (połowa ankietowanych) określaną jako klienci Nieaktywni, w której średnie saldo na rachunku wynosi 41 tys. zł i są realizowane 64 przelewy. Podobny poziom aktywności jest notowany w grupie mikroprzedsiębiorców, a nawet klientów detalicznych. Może to świadczyć o bardzo ograniczonych zasobach, skoncentrowanych na podtrzymywaniu jedynie bieżącej działalności. Liczba przelewów ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: