Forum Liderów Banków Spółdzielczych: Zarządzanie ryzykiem bankowym

NBS 2018/10

Spółdzielczy System Ochrony SGB został założony w listopadzie 2015 r. Od tego czasu minęły już niemal trzy lata, a nasze działania w tym okresie dotyczyły zarówno szeroko rozumianej prewencji (spotkań z bankami, audytów, szkoleń, wsparcia procesów łączeniowych), jak i głębokiej restrukturyzacji z użyciem środków zgromadzonych w funduszu pomocowym.

Spółdzielczy System Ochrony SGB został założony w listopadzie 2015 r. Od tego czasu minęły już niemal trzy lata, a nasze działania w tym okresie dotyczyły zarówno szeroko rozumianej prewencji (spotkań z bankami, audytów, szkoleń, wsparcia procesów łączeniowych), jak i głębokiej restrukturyzacji z użyciem środków zgromadzonych w funduszu pomocowym.

Michał Ołdakowski

W ciągu tych trzech lat przeprowadziliśmy ponad 280 audytów, a jeśli chodzi o ryzyko kredytowe, to w tym roku zamykamy cykl audytowy. Oznacza to, że niemal każdy z naszych uczestników co najmniej raz przeszedł ten audyt. Wydaje się zatem, że dość dobrze zdiagnozowaliśmy już najistotniejsze ryzyka i problemy występujące w bankach i możemy pokusić się o sformułowanie podstawowych rekomendacji. Przygotowane przez nas rekomendacje można zaklasyfikować do kilku kategorii.

Są to:

  • ryzyko kredytowe,
  • rentowność i kapitał,
  • ryzyko operacyjne oraz IT,
  • struktura organizacyjna i zarządzanie bankiem.

Rekomendacje w zakresie ryzyka kredytowego

Działalność kredytowa to jeden z najważniejszych obszarów działalności banku spółdzielczego. Jej dynamiczny, ale dostosowany do możliwości instytucji, rozwój jest niezbędny, ponieważ stanowi najważniejsze źródło dochodów we właściwie zarządzanych bankach. Jest to również obszar, w którym niewłaściwie skonstruowane procesy, złe procedury, niekompetentny personel czy w końcu zbyt duży apetyt na ryzyko może doprowadzić do katastrofy. Choć średni poziom ryzyka, mierzony wskaźnikiem kredytów zagrożonych, w bankach spółdzielczych IPS-SGB jest w dalszym ciągu niższy niż w konkurencyjnych bankach komercyjnych czy w całym sektorze banków spółdzielczych, to tendencje wskazują na powolne, ale systematyczne pogarszanie się jakości portfeli kredytowych. Dlatego też w działalności kontrolnej i prewencyjnej Spółdzielczego Systemu Ochrony szczególną uwagę zwracamy na ryzyko kredytowe. Doświadczenia wynikające zarówno z audytów, jak i z najtrudniejszych przypadków związanych z restrukturyzacją banków spółdzielczych wskazują na dwa najistotniejsze problemy, których zlekceważenie może być brzemienne w skutkach. Są to w naszej ocenie: zbyt duży apetyt na ryzyko oraz niewłaściwe zarządzanie portfelem należności zagrożonych.

Pierwszy z problemów wynika często z chęci szybkiego zbudowania portfela pracujących kredytów. W takim przypadku dochodzi do nieprawidłowości w ocenie zdolności kredytowej w związku z gwałtownym pozyskiwaniem nieznanych dotąd klientów, bez należytej oceny prowadzonej przez nich działalności czy adekwatności proponowanych zabezpieczeń. Jeżeli dodatkowo bank ulegnie pokusie szybkiego zbudowania portfela kredytowego poprzez angażowanie się w duże ekspozycje i w konsekwencji nadmierną koncentrację – to ujawnienie się problemów jest tylko kwestią czasu.
Na drugi problem, tj. niewłaściwe zarządzanie portfelem należności zagrożonych, wpływ ma wiele czynników. Pierwszym jest zazwyczaj niewłaściwie zorganizowany proces monitoringu, który nie ujawnia w odpowiednim czasie rosnącego poziomu ryzyka związanego z danym klientem lub grupą klientów. Nawet jeśli w ramach wspomnianego procesu udaje się zidentyfikować rosnący poziom ryzyka, to banki nie posiadają odpowiednich zasobów ani kompetencji do podjęcia wczesnych działań proaktywnych w celu przeciwdziałania zachodzącym negatywnym procesom. Drugim zaobserwowanym przez nas czynnikiem ryzyka jest prowadzenie pozornych działań restrukturyzacyjnych lub zaniechanie windykacji. W niektórych przypadkach, w związku z tym, że „zepsuciu” ulegają duże ekspozycje kredytowe, których identyfikacja może doprowadzić do powstania straty, bank zamiast dochodzić roszczeń, rozpoczyna „pseudo-restrukturyzację”. Zwykle sprowadza się ona do nieuzasadnionego aneksowania umów, w ramach których dochodzi do kapitalizacji niespłaconych odsetek i nierealnego wydłużenia terminów spłat.

[company_...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: