Fundusze unijne: Ruszyły nowe instrumenty finansowe UE dla małego biznesu

NBS 2016/07-08

Mowa o instrumentach finansowych z nowej perspektywy unijnej, w tym w ramach "Planu Inwestycyjnego dla Europy". Jednym z uczestników systemu jest bankowość spółdzielcza. SGB-Bank udzielił pierwszych 10 mln zł kredytów gwarantowanych przez BGK i EFI (UE).

0001

Mowa o instrumentach finansowych z nowej perspektywy unijnej, w tym w ramach "Planu Inwestycyjnego dla Europy". Jednym z uczestników systemu jest bankowość spółdzielcza. SGB-Bank udzielił pierwszych 10 mln zł kredytów gwarantowanych przez BGK i EFI (UE).

Arkadiusz Lewicki

Sekretarz Sekcji Banków Spółdzielczych i Zrzeszających oraz dyrektor Zespołu ds. Programów Publicznych i Środowisk Gospodarczych w Związku Banków Polskich. Dyrektor Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych Programów ramowych UE, członek m.in.: Krajowego Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej przy Ministrze Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Komitetu Koordynacyjnego ds. Polityki Spójności (KUP) przy Ministrze Rozwoju oraz Komitetu Monitorującego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Programy ramowe UE

Programy ramowe UE to dodatkowe źródło finansowania rozwoju gospodarek, o łącznej wartości ponad 100 mld euro. Korzystają z nich na równych zasadach podmioty (np. przedsiębiorcy) ze wszystkich państw członkowskich oraz wybranych państw kandydujących i stowarzyszonych. W programach tych uwzględniono tzw. instrumenty finansowe - narzędzia pozwalające na udostępnienie przedsiębiorcom finansowania zwrotnego na warunkach korzystniejszych niż rynkowe. Preferencyjna oferta jest dystrybuowana przez narodowych pośredników finansowych (NPF) oraz sub-pośredników finansowych - tj. krajowe instytucje finansowe współpracujące w ramach programów ramowych bezpośrednio z EFI lub poprzez NPF. Warto podkreślić, że w programach UE nie występują tzw. koperty narodowe (tj. gwarancje alokacji dla poszczególnych krajów), w efekcie dostęp do środków zależy przede wszystkim od jakości i konkurencyjności ofert kandydatów na pośredników, bez względu na ich pochodzenie. Wygrywają tylko najlepsze projekty.

Instrumenty finansowe programów UE są realizowane ze wsparciem Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych (EFIS), jednego z trzech filarów "Planu Inwestycyjnego dla Europy" (tzw. planu Junckera).

nbs.2016.07-08.foto.032.a.267x- Rozwój instrumentów zwrotnych w polityce rozwoju kraju jest priorytetem w najbliższych latach. To pozwoli na budowanie potencjału kapitału rozwojowego instytucji finansowych w Polsce, co uwzględniono w rządowym "Planie na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju". Nowe instrumenty finansowe UE już aktywnie uzupełniają krajowe narzędzia wsparcia rozwoju przedsiębiorczości i innowacyjności. Ponad dwa miliardy preferencyjnego finansowania rozwojowego czeka na polskie firmy. Polski rząd uruchomił w tym celu także specjalny Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych UE, który ma za zadanie wspierać polskich kandydatów w europejskich szrankach, a później przedsiębiorców w ułatwieniu dostępu do informacji. Wspólnie z grupą EBI i polskimi bankami, dzięki wykorzystaniu dodatkowych środków, modelu zwrotnego oraz tzw. dźwigni finansowej mamy szansę na efektywne pobudzenie inwestycji prywatnych. - powiedział dr Jerzy Kwieciński, sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju.

Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz MŚP 2014-2020 (COSME)

Jednym z największych programów operujących instrumentami finansowymi jest COSME (Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz MŚP). Jego zadaniem jest wspieranie przedsiębiorstw, zarówno na etapie powstawania, jak i rozwoju oraz ekspansji.

Beneficjenci COSME mogą liczyć na preferencyjne finansowanie w postaci m.in. kredytów, pożyczek i leasingu. Oferta jest przeznaczona przede wszystkim dla tych przedsiębiorców, którzy napotykają na bariery w dostępie do oferty rynkowej. To np. przedsiębiorcy niedysponujący wymaganym przez banki zabezpieczeniem kredytu, niebędący w stanie zebrać wystarczającego wkładu własnego bądź też potrzebujący finansowania o większej wartości, niż oferuje im rynek. To także przedsiębiorcy z krótkim okresem działalności oraz bez historii kredytowej, z góry uznawani przez instytucje finansowe za bardziej ryzykownych klientów.

Do końca czerwca 2016 r. z preferencyjnego finansowania COSME skorzystało w Polsce 1308 przedsiębiorców (głównie mikro i małych), a łączna wartość udostępnionych środków osiągnęła 189 mln zł. Kredytów, pożyczek, leasingu i gwarancji udzielało 14 instytucji finansowych: trzech narodowych pośredników finansowych i 11 sub-pośredników finansowych. Źródło: KPK IF, czerwiec 2016 r.

Wyniki COSME w Polsce

Oferta preferencyjnego finansowania z programu COSME jest dostępna w Polsce u czternastu pośredników finansowych. Jednak to dzięki staraniom trzech kluczowych instytucji (narodowych pośredników finansowych) pozyskano w UE środki umożliwiające wygenerowanie prawie dwumiliardowej akcji finansowej. Są to Bank Gospodarstwa Krajowego, Idea Bank S.A. oraz Raiffeisen Leasing Polska S.A. Każda z tych instytucji oferuje inny rodzaj wsparcia, co urozmaica ofertę COSME W Polsce: Idea Bank oferuje kredyty, Raiffeisen Leasing - leasing oraz pożyczki, zaś Bank Gospodarstwa Krajowego udzielił gwarancji 11 tzw. sub-pośrednikom finansowym (bankom) udzielającym preferencyjnych kredytów. Wszystkich łączy ta sama grupa docelowa: mały biznes (MŚP).

nbs.2016.07-08.foto.034.b.267x- Szybkie wdrożenie gwarancji kredytowych COSME było możliwe dzięki wykorzystaniu świetnie działającego mechanizmu gwarancji portfelowych dla wspierania rozwoju mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Bank Gospodarstwa Krajowego uruchomił gwarancje kredytowe COSME we współpracy z 11 bankami, w tym spółdzielczymi, dzięki czemu produkt jest dostępny na terenie całej Polski. Gwarancje w programie kierowanym przez BGK do łącznej kwoty 800 mln zł pozwolą zabezpieczyć akcję kredytową o wartości 1 mld zł dla około 5 tys. mikro-, małych i średnich firm - powiedział Włodzimierz Kocon, wiceprezes, pierwszy zastępca prezesa zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego.

Oferta dla MŚP w ramach COSME obejmuje finansowanie o wartości do 600 tys. zł. Środki te mogą być wykorzystane na inwestycje bądź służyć do sfinansowania bieżącej działalności operacyjnej przedsiębiorcy. Oferta jest dostępna od grudnia 2015 r., przy czym kolejni pośrednicy uruchamiali ją w różnym okresie.

Całkowita wartość preferencyjnego finansowania udostępnionego w Polsce w ramach programu COSME to 1,87 mld zł, z możliwością zwiększenia tej kwoty, bowiem zainteresowanie udziałem w programie zgłaszają kolejne instytucje.

Bank Gospodarstwa Krajowego, w ramach którego w programy ramowe UE włączyła się bankowość spółdzielcza, wdrożył system gwarancji kredytowych w ramach COSME, czyli programu, który wspiera MŚP w dostępie do finansowania. Tym samym przyczynia się do zwiększania inwestycji i wzrostu gospodarczego w naszym kraju. BGK, jako państwowy bank rozwoju, został wyznaczony do współpracy z EFI i EBI przy "Planie Inwestycyjnym dla Europy", zwanym planem Junckera. Umowa BGK z EFI była pierwszą umową COSME w Europie w ramach planu Junckera.

nbs.2016.07-08.foto.034.c.267x- Nasze zrzeszenie przystąpiło do tego programu na bazie pozytywnych doświadczeń z modelem portfelowym programu gwarancyjnego de minimis. Z punktu widzenia banku zastosowane ułatwienie, w postaci swego rodzaju kontynuacji sprawdzonego już systemu, zamiast zmuszania instytucji finansowej do eksperymentów, oceniamy bardzo pozytywnie. Produkt kredytowy COSME wdrażamy od niedawna, ale rosnące zainteresowanie małych i mikro przedsiębiorców na instrumenty finansowe z wsparciem w zakresie zabezpieczeń kredytowych, dobrze rokuje. SGB Bank jest zainteresowany także innymi instrumentami finansowymi, przygotowywanymi np. w ramach regionalnych programów operacyjnych. Wierzymy że znajdzie się tam miejsce także dla banków spółdzielczych, które są regionach od lat najbliżej małej przedsiębiorczości - powiedział Ryszard Lorek, prezes SGB-Banku S.A., zrzeszenia banków spółdzielczych, Sub-Pośrednika Finansowego w unijnym programie COSME.

nbs.2016.06.wykres.033.aGwarancje COSME w programie kierowanym przez BGK mogą zabezpieczyć spłatę 80% wartości kredytu obrotowego lub inwestycyjnego, przy czym najwyższa jego kwota nie może przekroczyć 600 tys. zł. Maksymalny okres gwarancji to 27 miesięcy dla kredytu obrotowego i 99 miesięcy dla kredytu inwestycyjnego. Zachętą dla przedsiębiorców jest brak konieczności zastawiania własnego majątku, niska prowizja za udzielenie gwarancji (1% w skali roku) oraz uproszczone procedury - wniosek o udzielenie gwarancji banki przyjmują w momencie składania wniosku kredytowego. Gwarancje BGK udzielane w ramach programu COSME są alternatywą dla przedsiębiorców, którzy wyczerpali limit pomocy de minimis, nie mogą lub nie zamierzają skorzystać z gwarancji BGK oferowanej w tej formule. Powszechna dostępność tego produktu i nieskomplikowane procedury sprawiają, że przedsiębiorcy chętnie z niego korzystają.

BGK jest obecnie liderem wśród narodowych pośredników finansowych COSME. Na koniec czerwca br. odnotował wynik akcji gwarancyjnej w wysokości 96 mln zł, która przełożyła się na ponad 120 mln zł akcji kredytowej, pomagając prawie 800 mikro- i małym przedsiębiorcom w podjęciu lub rozwoju biznesu.

Bankowość spółdzielcza stawia w COSME pierwsze kroki w zakresie programów ramowych UE. Bank Spółdzielczej Grupy Bankowej (SGB-Bank S.A.) wraz z 25 bankami spółdzielczymi jako pierwsza grupa spółdzielcza - i na razie jedyna - przystąpił do tego typu programu. W ciągu pierwszych kilku tygodni od wdrożenia banki te udzieliły kredytów o wartości ponad 10 mln złotych, a ich klientami są głównie najmniejsi przedsiębiorcy.

Pośredników finansowych oraz polskich przedsiębiorców w COSME wspiera Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej (KPK), który ułatwia przedsiębiorcom dostęp do preferencyjnego finansowania, oferowanemu dzięki wsparciu Unii Europejskiej. Wspiera także instytucje finansowe zainteresowane udziałem w systemie wdrażania instrumentów finansowych programów UE. Obsługuje wszystkie programy unijne, w których uwzględnione zostały instrumenty finansowe dla przedsiębiorców, jest również częścią polskiego systemu wdrażania "Planu Inwestycyjnego dla Europy". KPK prowadzi działalność informacyjną, promocyjną oraz doradczą. Działa na podstawie uchwały Rady Ministrów, w ramach programu wieloletniego realizowanego przez Ministerstwo Rozwoju. KPK świadczy usługi bezpłatnie na terenie całego kraju.

nbs.2016.06.wykres.035.aPodsumowując - polscy przedsiębiorcy, także nowo powstający, mogą z powodzeniem sięgać już do aktywnych instrumentów finansowych nowych programów ramowych UE. Kilka tygodni temu ruszyła na całego oferta polskich pośredników finansowych COSME. W tym czasie wyczerpano prawie 10% całej dwuletniej alokacji. Dynamika kredytowa obiecująco wzrasta i jest szansa na szybkie wykorzystanie unijnych środków. Miejmy nadzieję, że zainspiruje to także inne polskie instytucje finansowe, w tym banki zrzeszające i spółdzielcze, do aktywniejszych starań o wsparcie z tego unijnego źródła.

nbs.2016.06.wykres.035.b

 
Udostępnij artykuł: