III Kongres Prawa Bankowego i Informacji 2014 – Relacja

Relacje

W jakim kierunku powinna iść nowelizacja prawa bankowego? Czy nowe zasady zajęcia majątku dłużnika rzeczywiście ułatwią wierzycielom dochodzenie roszczeń? Jak banki mogą bronić się przed kolejnymi pozwami zbiorowymi kredytobiorców hipotecznych? Te zagadnienia zdominowały trzeci już Kongres Prawa Bankowego i Informacji. 12 czerwca br. do warszawskiego Klubu Bankowca przybyli licznie przedstawiciele banków, kancelarii prawnych oraz świata nauki.

Kongres Prawa Bankowego i Informacji 2014:

Rozpoczynając kongres, wiceprezes Związku Banków Polskich Jerzy Bańka przypomniał, że na brak inicjatyw ustawodawczych związanych z prawem gospodarczym – w tym bankowym – nie można w ostatnim czasie narzekać. Niestety, nie wszystkie spośród proponowanych rozwiązań ocenić można pozytywnie. Oprócz nowelizacji wymuszonych przez nowe regulacje unijne całkiem pokaźną grupę stanowią projekty populistyczne – nieprzypadkowo pojawiające się w okresie przedwyborczym. Przykładem mogą być kolejne ataki na instytucję bankowego tytułu egzekucyjnego. Są wreszcie i takie rozwiązania, na które sektor bankowy oczekuje od dawna.

Co nas czeka w najbliższym czasie? Przede wszystkim zmiany w Prawie bankowym będące wynikiem dostosowania polskich przepisów do pakietu CRD IV/CRR. Kolejne obszary zmian prawnych to ustawa o bankach spółdzielczych i bankach zrzeszających, jak również przepisy regulujące funkcjonowanie spółdzielczych kas oszczędnościowo – kredytowych. Niektóre propozycje zmierzają ewidentnie w niewłaściwym kierunku – jak choćby nowelizowana Ustawa o usługach płatniczych, znosząca de facto nadzór nad znaczną częścią tego segmentu rynku finansowego. Powstaje również pytanie, w jakim kierunku pójdą prace nad zmianami w ustawie o nadzorze finansowym, związane z sektorem tzw. szybkich pożyczek. W najbliższym czasie czeka nas również dostosowanie polskiego prawa do FATCA – udało się osiągnąć w tym zakresie porozumienie z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych.

Rozwiązania istotne dla sektora bankowego to również planowane zmiany w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego, umożliwiające elektronizację zajęć egzekucyjnych czy nowelizacja prawa restrukturyzacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem upadłości konsumenckiej. Niestety, obecny projekt w tym zakresie zdaje się powielać dotychczasowy, fundamentalny błąd – zamiast modelu opartego na ugodzie preferuje się model likwidacyjny, niekorzystny zarówno dla wierzyciela, jak i zadłużonego konsumenta. Szybkich zmian wymaga wreszcie funkcjonowanie tzw. rejestru klauzul abuzywnych. Chodzi o to, aby system nie generował ryzyka gospodarczego – powiedział wiceprezes ZBP.

140613.zbp.01.600x450

Koncepcje zmian w prawie bankowym – pod takim hasłem odbyła się pierwsza sesja Kongresu. Prof. Michał Romanowski mówił o współzależnościach pomiędzy prywatnym a publicznym prawem bankowym. Zdaniem prelegenta, obecne dochodzi do swoistej kanibalizacji prywatnego prawa bankowego. To duży błąd. Żadna kontrola nie pomoże, gdy chciwość jest cnotą – a zatem obok regulacji ostrożnościowych czy sankcji dla nierzetelnych graczy rynkowych należy równolegle wprowadzać rozwiązania, dzięki którym pozycja rynkowa staje się nagrodą za rzetelność, uczciwość czy promowanie dobrych obyczajów w biznesie. Takie wartości są nie mniej warte dla instytucji finansowych aniżeli wskaźniki ekonomiczne – a w dalszej perspektywie nawet dużo ważniejsze. Finansowe niepowodzenia niszczą pojedyncze firmy, moralna porażka niszczy cały system – stwierdził prelegent. Narzędziem do promowania dobrych praktyk i budowy odpowiedzialności sektora powinno być właśnie prywatne prawo bankowe.

Z kolei prof. Wojciech Pyzioł stwierdził, że w pracach legislacyjnych nad prawem bankowym nie powinno chodzić wyłącznie o bieżące poprawki w tej ustawie:

– Konieczna jest zmiana koncepcji i reforma prawa bankowego – zarówno publicznego jak i prywatnego – stwierdził prelegent.

Niestety, wciąż wiele mamy przykładów niewłaściwej legislacji. Przykładem może być implementacja prawodawstwa wspólnotowego – dyrektywy unijne często tłumaczy się in extenso, bez nawiązania do istniejących już w polskim prawie pojęć i definicji, przez co każda z ustaw operuje własnym zasobem pojęć określających te same sytuacje. Zdaniem prelegenta, niekorzystnym zjawiskiem jest również atomizacja prawa bankowego. Należy dążyć do tego, aby stworzyć jednolity kodeks bankowy – zawierający również regulacje dotyczące banków hipotecznych, banków spółdzielczych czy też instytucji płatniczych.

140613.zbp.02.600x450

Podobnego zdania był również ostatni z prelegentów w pierwszym panelu – prof. Zbigniew Ofiarski. Jego zdaniem dobrym wzorcem dla polskiego ustawodawcy może być… Prawo bankowe II Rzeczypospolitej, uchwalone w 1928 roku. Ustawa ta poza samymi bankami obejmowała również takie podmioty jak spółdzielnie kredytowe, lombardy czy kantory wymiany walut.

“Kredyty walutowe i hipoteczne” – taki był temat drugiej sesji kongresu. Jak nietrudno się domyślić, debatę zdominowały roszczenia kredytobiorców hipotecznych oraz pozwy, w tym zbiorowe, zakładane przez tychże kredytobiorców. W jaki sposób sektor bankowy może skutecznie bronić się przed roszczeniami – na to pytanie odpowiedzi szukali: mec. Anna Cudna-Wagner, dr Dominika Rogoń, mec. Konrad Trzaskowski reprezentujący kancelarię KKG Kubas Kos Gaertner oraz mec. Marcin Dietrich z Raiffeisen Bank Polska.

Ostatnia sesja kongresu poświęcona była problematyce egzekucji sądowej i administracyjnej. Krzysztof Freliszek reprezentujący Krajową Izbę Rozliczeniową potwierdził, że uruchomienie w pełni elektronicznego zajęcia konta dłużnika wymaga trzech elementów: zmian w prawie, standaryzacji procesów, i narzędzia. Tym ostatnim dysponuje właśnie KIR – jest to system OGNIVO, obsługiwany obecnie przez wszystkie banki w Polsce. Z systemu regularnie korzystają również urzędy skarbowe, inspektoraty ZUS a także – na chwilę obecną – aż 1060 kancelarii komorniczych. Ich liczba stale rośnie. Agnieszka Marzec z Biura Informacji Kredytowej przypomniała o obowiązkach banków w zakresie cotygodniowego przesyłania do BIK informacji o nowych rachunkach bankowych i w pełni spłaconych zobowiązaniach.

W debacie wieńczącej obrady Kongresu, prowadzonej przez Dyrektora Zespołu Prawno-Administracyjnego ZBP Tadeusza Białka, udział wzięli: sędzia Marcin Uliasz reprezentujący Ministerstwo Sprawiedliwości, Andrzej Mularzuk – członek Krajowej Rady Komorniczej, prof. Jerzy Pisuliński z Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego oraz Krzysztof Freliszek z KIR SA. Paneliści omawiali wpływ planowanych rozwiązań – również z zakresu elektronizacji postępowań egzekucyjnych – na poprawę skuteczności egzekucji sądowej oraz administracyjnej. 

Szczegółowa relacja z kongresu w numerze 7-8 miesięcznika “Bank”

Karol Jerzy Mórawski

 

Udostępnij artykuł: