IV Kongres Obsługi Gotówki. W czasach nasilających się cyberataków, gotówka w obiegu jest niezbędna

Wydarzenia

Stos pieniędzy
Fot. stock.adobe.com/Pio Si

Federalne Biuro Śledcze w połowie sierpnia ostrzegało przed globalnym cyberatakiem na bankomaty. Możliwy scenariusz zaprezentowany przez FBI dowodzi, że obrót gotówkowy jest nam nadal potrzebny. Nie trzeba bowiem szczególnej wyobraźni dla wykreowania rzeczywistości po awarii zasilania czy właśnie takiego cyberataku, kiedy gotówka byłaby jedynym dostępnym środkiem płatniczym.

Awarie techniczne, ryzyko włamań do systemów, wykluczenie i wyobcowanie najsłabszych członków społeczeństwa w świecie bezgotówkowym to argumenty przeciwko odchodzeniu od gotówki #gotówka #KongresObsługiGotówki #KongresOG #ZBP

Awarie techniczne, ryzyko włamań do systemów, wykluczenie i wyobcowanie najsłabszych członków społeczeństwa w świecie bezgotówkowym to argumenty przeciwko odchodzeniu od gotówki. Wdrażaniu i promocji nowych metod płatności musi towarzyszyć zwiększanie efektywności i obniżanie kosztów w obrocie gotówkowym.

4 września w Hotelu Novotel odbędzie się IV Kongres Obsługi Gotówki. Od czterech lat przedstawiciele Narodowego Banku Polskiego, środowiska bankowego, firm CIT i dostawców technologii prowadzą coroczną dyskusję mającą przyczynić się do usprawnienia procesów obsługi gotówki, zwiększenia efektywności, podniesienia bezpieczeństwa i obniżenia kosztów.

W środowisku bankowym dyskusja toczy się wśród wciąż pojawiających się pytań:

– jaka jest przyszłość gotówki w gospodarce? Czy możliwe jest znaczące odejście od rozliczeń gotówkowych i jakie miałoby konsekwencje?

– jakie są kluczowe zagrożenia na polskim rynku gotówki i w jaki sposób można im przeciwdziałać?

– jak usprawniać procesy obsługi gotówki, aby osiągnąć największą efektywność przy zachowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa?

Powszechne dążenie do elektronizacji płatności doprowadziło w końcu do refleksji nad ich bezpieczeństwem i konsekwencjami odchodzenia od pieniądza gotówkowego.

Systematyczny wzrost ilości gotówki znajdującej się w obiegu

Statystyki publikowane przez Narodowy Bank Polski wskazują na systematyczny wzrost ilości gotówki znajdującej się w obiegu. Pod koniec II kwartału 2018 r. w obiegu znajdowało się 2 mld banknotów i 17,7 mld monet. Łączna wartość gotówki w obiegu wynosiła 207,4 mld zł. Na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia ilość gotówki w obiegu podwoiła się, daje się zauważyć istotna korelacja ze wzrostem PKB.

Porównując wartość obiegu gotówkowego w Polsce w relacji do PKB z wartościami tego wskaźnika w wybranych krajach europejskich wg dostępnych danych za 2016 r. należy zauważyć duże podobieństwo ze strefą euro (Polska – 9,3%, UE – 10,1%). Natomiast procentowy udział pieniądza gotówkowego w Polsce w ramach agregatu płynności pieniądza M1 kształtował się na poziomie o 5,7 punktu procentowego wyższym niż średnia dla Unii Europejskiej (21,4% i 15,7%) i w ciągu ostatnich lat daje się zauważyć tendencja wzrostowa tej różnicy.

Ilościowo odsetek płatności gotówką w Polsce wynosi 63 % wszystkich płatności, przy średniej dla krajów strefy Euro 79%.

W 2017 r. Narodowy Bank Polski opublikował „Raport z badania czynników oddziałujących na wielkość obrotu gotówkowego w Polsce”, który wskazał kilka istotnych kwestii dotyczących wykorzystywania gotówki:

– gotówka była wykorzystywana w 53,92% codziennych transakcjach, co stanowi wartościowo 40,66%.

– średnia tygodniowa częstotliwość płacenia gotówką wynosi 4,5 razy, 3,6 razy kartą, zaś 0,3 razy innymi instrumentami,

– gotówka cieszy się dużą popularnością w transakcjach o niskich wartościach (do 20-40 zł),

– do głównych powodów wykorzystywania gotówki należą: łatwość posługiwania się, możliwość realizacji płatności niskokwotowych, kontrola wydatków, krótki czas realizacji transakcji gotówkowych, efekt przezornościowy,

– prawie 1/5 Polaków otrzymuje wynagrodzenie co najmniej w części w gotówce,

– 2/3 emerytur i rent otrzymywanych jest w podobnej postaci; Polacy otrzymujący swoje przychody na konto w większości wypłacają je w miarę potrzeby w postaci gotówki.

Polacy wciąż przywiązani do płatności gotówkowych

Zarówno przytoczone dane statystyczne, jak i wyniki raportu wskazują, że mimo intensywnych działań na rzecz obrotu bezgotówkowego i zwiększaniu dostępu do innowacyjnych instrumentów płatniczych, Polacy wciąż wykazują przywiązanie do płatności gotówkowych.

Należy więc oczekiwać, że rola gotówki w Polsce będzie wciąż znacząca, a jej ilość w obiegu nie będzie malała. Stąd konieczność działań powodujących optymalizację jej procesowania.

Koszty zarządzania gotówką

Koszty zarządzania gotówką stanowią dużą pozycję w budżetach instytucji finansowych. W skali całej gospodarki ocenia się je na ok. 1% PKB, w przypadku Polski to ok. 20 mld zł. Koszty te ponoszone są przez wszystkich interesariuszy rynku gotówki, ponoszą je: bank centralny, banki komercyjne, akceptanci, konsumenci. Społeczne koszty tego obrotu to również społeczna odpowiedzialność, a więc wszystkie zainteresowane strony powinny działać na rzecz wspólnych celów, które muszą przyświecać zmianom w obrocie gotówkowym w najbliższych latach.

Przedyskutowaniu tych zagadnień i możliwych działaniach poszczególnych grup podmiotów na rynku gotówki poświęcony będzie IV Kongres Obsługi Gotówki.

Udostępnij artykuł: