Inwestujemy: Jak liczona jest zdolność kredytowa

KF 2009.09-10 (wrzesień - październik 2009)

W życiu większości przychodzi taki moment, w którym w celu realizacji planów zawodowych, swoich potrzeb i marzeń, rozważa się zaciągnięcie kredytu. Powstaje pytanie: jaka jest zdolność kredytowa? Biuro Informacji Kredytowej udziela informacji na temat klienta przed udzieleniem mu kredytu, wspomaga podejmowanie decyzji kredytowych przez banki.

W życiu większości przychodzi taki moment, w którym w celu realizacji planów zawodowych, swoich potrzeb i marzeń, rozważa się zaciągnięcie kredytu. Powstaje pytanie: jaka jest zdolność kredytowa? Biuro Informacji Kredytowej udziela informacji na temat klienta przed udzieleniem mu kredytu, wspomaga podejmowanie decyzji kredytowych przez banki.

Bogdan Sadecki

Posiadanie zdolności kredytowej jest warunkiem uzyskania kredytu. Kredytem można sfinansować wiele z zaplanowanych celów, od najmniejszych, do stanowiących istotny krok w życiu osobistym i zawodowym.

Zdolnością kredytową nazywa się zdolność podmiotu gospodarczego do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminie ustalonym między kredytodawcą (najczęściej bankiem) a kredytobiorcą. Przed zawarciem umowy kredytowej bank zawsze sprawdza zdolność kredytową podmiotu gospodarczego. Robi to m.in. przez wgląd do terminowości rozliczeń z dostawcami oraz odbiorcami.

Każdy bank ma inne kryteria oceny zdolności kredytowej, ale zasady są ukierunkowane w tą samą stronę. Kredytobiorca także sam może oszacować mniej więcej, na jaką kwotę kredytu może sobie pozwolić. Chodzi nie tylko o to, ile dostanie, ale także, ile faktycznie może spłacić.

Jest tak dlatego, że niektóre banki mogą być skłonne dać kredyt za duży na możliwości kredytobiorcy, co w przyszłości może się negatywnie odbić na jego sytuacji finansowej.

Kredyt zazwyczaj jest potrzebny do realizacji ważnego celu, który stanowi poważną zmianę życiową.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe (Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939, art. 70.1.) zdolność kredytową definiuje następująco:Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie.

Sytuacja na rynku kredytowym w Polsce jest w ostatnim okresie bardzo zmienna. W 2008 r. zadłużenie gospodarstw domowych rosło bardzo dynamicznie, w 2009 r. zwolniło. Pod koniec kwietnia 2009 r. było wyższe niż w styczniu 2008 r. o 52 proc., z czego zadłużenie w złotych wzrosło o 27 proc. (wg danych NBP). W walutach bez różnic kursowych o 77 proc. (dane o stanie zadłużenia wyrażające saldo kredytów, jakie udzieliły banki w poprzednich okresach, które nie zostały spłacone na dany dzień). Jeżeli chodzi o nowo udzielone kredyty w latach 2008-2009 – wartość zobowiązań wobec banków w zakresie kredytów złotowych w kolejnych miesiącach 2009 r. jest w przybliżeniu stała – około 4,5 mld nowych kredytów miesięcznie.

Banki przyhamowały udzielanie drobnych kredytów na przełomie 2008/2009 r., spadła ich liczba – poprzednio udzielano je w uproszczonych procedurach. Następstwem jest to, że kwota średniego kredytu wzrosła. Sytuacja w kredytach walutowych wygląda inaczej. Latem ubiegłego roku stanowiły one około połowy ogółu wartości nowych kredytów. Kredyty tego rodzaju prawie wyłącznie dotyczyły tematów mieszkaniowych. Minął rok i banki prawie ich nie udzielają. Latem ubiegłego roku udzielono ok. 15 tys. kredytów walutowych (przewaga we frankach szwajcarskich) miesięcznie, wiosną 2009 r. (w kwietniu) nie było ich nawet 1 tys.

Banki mają kłopoty z pozyskaniem walut, a koszty ich pozyskania wzrosły. Kryzys spowodował ograniczenie kredytowania w sektorze walutowych kredytów mieszkaniowych. Inne kredyty udzielane są na poprzednim, wysokim poziomie w 2009 r. Banki ograniczyły kredytowanie mieszkalnictwa w walutach obcych po stronie podażowej.

Do zbadania zdolności kredytowej potencjalnego klienta banku służy analiza kredytowa. W większości z nich jest przeprowadzana w podobny sposób, a po niej ma miejsce ocena zdolności kredytowej kredytobiorcy. Wynik może być różny w zależności od banku: jeden uzna, że mamy odpowiadającą zdolność kredytową do spłaty zobowiązania, drugi może mieć zupełnie inne zdanie.

Rodzaje analizy kredytowej najczęściej stosowane przez banki:

  1. Kredytowa analiza ilościowa – ustalenie wysokości i stabilność dochodów uzyskiwanych przez kredytobiorcę. Mają one zapewnić spłatę zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w ustalonym przez bank terminie. Niezbędne do analizy banku są dokumenty obrazujące sytuację finansową kredytobiorcy: umowa o pracę, umowy o dzieło, umowy-zlecenia.
  2. Kredytowa analiza jakościowa – badanie na podstawie cech jakościowych kredytobiorcy. Wpływ na skłonność i możliwość klienta do wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań kredytowych.
    • historia współpracy klienta z bankiem, m.in.: czas związania klienta z bankiem, historia rachunku, korzystanie z innych kredytów oferowanych przez bank, sprawdzenie terminowości spłat zaciągniętych zobowiązań,
    • cechy osobowe klienta (wiek, stan cywilny, liczba osó...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: