KNF: precyzyjne umowy ochronią instytucje finansowe przed klauzulami abuzywnymi

Finanse i gospodarka

Przygotowując regulaminy nowych usług, instytucje finansowe powinny na bieżąco monitorować zawartość rejestru klauzul niedozwolonych - taki wniosek płynie ze stanowiska, wydanego kilka dni temu przez Komisję Nadzoru Finansowego dla polskiego sektora finansowego. Instytucja, wykorzystująca w obrocie konsumenckim zapisy tożsame z widniejącymi w rejestrze, może spodziewać się nałożenia przez UOKiK kary finansowej w wysokości nawet 10% obrotów - ostrzega KNF.

Zgodnie z danymi przedstawionymi przez UOKiK, liczba postanowień uznanych za abuzywne w umowach o świadczenie usług finansowych systematycznie wzrasta. Zdaniem KNF,  większość klauzul kwestionowanych przez sądy ochrony konkurencji i konsumentów stanowią niedopracowane i nieprecyzyjne zapisy w umowach zawieranych z konsumentami:

– Niejednoznaczność zapisów jest bowiem często przywoływana w orzeczeniach Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jako okoliczność przemawiająca za uznaniem, iż badane postanowienie narusza interesy konsumentów, co prowadzi do uznania go za niedozwolone postanowienie umowne. Precyzja i jasność sformułowań wzorca umownego mogłaby zatem stać się skutecznym narzędziem ograniczania ryzyka wyeliminowania z obrotu przez SOKiK niektórych postanowień tego wzorca – czytamy w dokumencie.

Kolejnym zabezpieczeniem dla instytucji finansowych jest bieżące monitorowanie zawartości rejestru klauzul abuzywnych. Zakwestionowane przez SOKiK postanowienia nie dotyczą tylko jednej, konkretnej sprawy, ale mają znaczenie dla całego rynku. Użycie w umowach, regulaminach czy innych dokumentach zapisów tożsamych z uznanymi za abuzywne może zostać uznane przez UOKiK za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Konsekwencją może być nie tylko konieczność zmiany zapisów umownych, ale również sankcje pieniężne:

– (…)stosowanie postanowień co do istoty identycznych z postanowieniami wpisanymi do Rejestru, rodzi po stronie przedsiębiorcy nie tylko ryzyko tego, że Prezes UOKiK może uznać takie postępowanie za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i zakazać jej stosowania, ale także ryzyko obciążenia karą finansową – przypomina organ nadzoru.

Równocześnie KNF podkreśla, że wiele nieprawidłowości przy zakupie produktów finansowych nie wynika z treści umowy. Często odpowiedzialność ponoszą pracownicy obsługi klienta, którzy nie przekazują konsumentom pełnej informacji o produkcie w sposób rzetelny i zrozumiały. Cenną uwagą dla wszystkich podmiotów mogą być skargi otrzymywane od konsumentów, na podstawie których można wywnioskować, w jakim zakresie i na jakim etapie wystąpiły nieprawidłowości:

– (…)istotnym jest, aby w procesie zarządzania produktem uwzględniać problemy sygnalizowane w skargach klientów. Może to pozwolić zidentyfikować nieprawidłowości w konstrukcji produktu lub jego sprzedaży i umożliwić podjęcie odpowiednich działań zapobiegających wystąpieniu tego samego problemu w większej skali.

Stanowisko UOKiK jest adresowane do przedstawicieli wszystkich branż sektora finansowego w Polsce. Pośród adresatów dokumentu wymienia się Izbę Domów Maklerskich, Izbę Gospodarczą Towarzystw Emerytalnych, Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami, Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, Krajowy Związek Banków Spółdzielczych, Polską Izbę Ubezpieczeń oraz Związek Banków Polskich.

Karol Jerzy Mórawski

Udostępnij artykuł: