Kongres Obrotu Gotówki 2015

Aktualności

Trawestując porzekadło Marka Twaina, możemy powiedzieć: pogłoski o tym, że gotówka wyjdzie z obiegu, są mocno przesadzone - tymi słowami wiceprezes Związku Banków Polskich Mieczysław Groszek rozpoczął Kongres Obrotu Gotówki 2015. Pierwsza, acz - jak wynikło z zapowiedzi - nie ostatnia edycja wydarzenia odbyła się 9 września w warszawskim Klubie Bankowca. Konferencja zorganizowana została przez Związek Banków Polskich oraz Centrum Prawa Bankowego i Informacji, a partnerami honorowymi konferencji został Narodowy Bank Polski oraz Polska Organizacja Firm Obsługi Gotówki. Patronami medialnymi wydarzenia były redakcje: "Miesięcznika Finansowego BANK", Nowoczesnego Banku Spółdzielczego" oraz portalu alebank.pl.

Papierowi królowie faktycznie nie chcą oddać władzy; wiceprezes Groszek przytoczył dane banku centralnego z których wynika, że 80% obrotu gospodarczego wciąż dokonywana jest przy użyciu gotówki. – Statystyki NBP, ale również inne badania (…) wskazują, że gotówka pozostanie w naszym obrocie gospodarczym na długie lata – dodał. W zamyśle organizatorów, nowe wydarzenie w bogatym programie konferencyjnym Związku Banków Polskich ma być “próbą znalezienia wspólnej platformy dla wszystkich podmiotów funkcjonujących w tzw. ekosystemie obrotu gotówki”  – czyli Narodowego Banku Polskiego, sektora bankowego oraz firm z branży cash processing i Cash-In-Transit (CIT).

W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost obrotu gotówkowego – potwierdził w swej prezentacji prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar, członek zarządu NBP. – Co więcej, wzrost ten jest efektem przede wszystkim popytu na te banknoty o najwyższych nominałach – dodał prof. Gatnar. Wraz ze wzrostem udziału gotówki w obrocie gospodarczym spada tymczasem rotacja pieniądza.

Jakie są przyczyny wzmocnienia pozycji gotówki? Przedstawiciel NBP wskazał na deflację i środowisko niskich stóp procentowych; Polakom nie opłaca się trzymać nadmiaru środków na bankowych lokatach. Nie bez znaczenia jest też argument tezauryzacyjny. – Gotówka ma najwyższą płynność (…) jest to najbardziej wiarygodny instrument płatniczy za którym stoi wiarygodnośc banku centralnego – dodał Gatnar.

150910.kog.01.400x

Przedstawiciele banku centralnego zdominowali pierwszą część konferencji. Joanna Kołodziej, naczelnik w Departamencie Emisyjno-Skarbcowym NBP, przedstawiła informacje na temat obiegu pieniądza w Polsce. Na zwiększenie lub zmniejszenie zainteresowania gotówką mogą oddziaływać trzy kategorie czynników: fundamentalne, jak inflacja czy wysokość stóp procentowych, sezonowe a także jednorazowe, jak kryzysy gospodarcze i walutowe czy wojny (np. konflikt rosyjsko-ukraiński).

Dr Arkadiusz Manikowski, ekspert w Departamencie Emisyjno-Skarbcowym NBP, zatytułował swą prezentację “Determinanty rozwoju obrotu pieniądza w warunkach niskich stóp procentowych i dobie rozwoju  innowacyjnych instrumentów płatniczych”. Prezentując najczęściej spotykane mity na temat gotówki – jak chocby opinię, że papierowy pieniądz jest popularny zwłaszcza wśród seniorów, albo że wyeliminowanie gotówki raz na zawsze ukróci oszustwa podatkowe – prelegent koncentrował się na szukaniu odpowiedzi na pytanie: dlaczego “lubimy” gotówkę?

Jak będzie wyglądać obrót gotówkowy za 5, 10 czy 15 lat? Kwestię tę poruszył Marek Oleś – Dyrektor Departamentu Emisyjno- Skarbcowego NBP. Prelegent omówił między innymi inicjatywę banku centralnego w zakresie zmian w ustawie o NBP, pozwalajacych dostosować regulacje dla obrotu gotówki do współczesnych potrzeb.

W ostatnim referacie pierwszej części konferencji, zatytułowanym “Przyszłość gotówki jako powszechnego  środka płatniczego”, dr Kamil Kulesza – kierownik Centrum  Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów Polskiej Akademii Nauk zademonstrował rozmaite projekty Instytutu związane z obrotem gotówkowym oraz wykorzystaniem kryptowalut.

W sesji drugiej, zatytułowanej “Aktualne wyzwania dla podmiotów zajmujących się obrotem gotówki”, głos mieli przedstawiciele banków i firm zajmujących się cash processingiem i CIT.  Hanna Łączyńska, Dyrektor Centrum Zarządzania  Gotówką PKO Banku Polskiego, w prezentacji zatytułowanej: “Podążać za trendem czy być trendsetterem?” odniosła się do – postrzeganych jako największa konkurencja obrotu gotówkowego – rozwiązań w zakresie płatności bezgotówkowych. Od handlu wymiennego płodami rolnymi do wspólczesnej bankowości i e-bankowości – w tak obrazowy sposób prelegentka zaprezentowała ewolucję technologii umożliwiajacych dokonywanie płatności za nabywane dobra. Co będzie na dalszych etapach tej drogi? Czy faktycznie zapanują czasy niepodzielnej dominacji gotówki? Wprawdzie w wielu krajach doszło do faktycznej marginalizacji tradycyjnych form płatności – na przykład w Skandynawii jedynie 6 proc. zakupów dokonywanych jest przy użyciu gotówki – jednak państwa w stu procentach bezgotówkowego jak na razie nie ma.  Od pewnego czasu pojawiają się również alternatywne sposoby płatności – takim jest np. bitcoin. Okazuje się, że nawet ta, uznawana przez niektórych za “antysystemową” waluta, może być używana w rozlczeniach bankowych; przykładem może być brytyjski bank Barclays,który postanowił udostępnić możliwość wpłaty bitcoinem  darowizn na organizacje dobroczynne. Mówiąc o płatnosci, zawsze jednak należy pamiętać, że jest ona tylko srodkiem do rozliczenia transakcji. – Świat przyszłosci nie zabije rzeczywistych potrzeb klienta – zaznaczyła prelegentka. “Jednolite standardy obsługi gotówkowej klientów” –  tak brzmiał temat prelekcji Piotra Słomki, zastępcy dyrektora zarządzającego ds. operacji w firmie Poczta Polska Ochrona.  – Rynek obrotu gotówkowego to z jednej strony duże wyzwanie dla firm CIT, żeby spełnić oczekiwania zarówno dużych klientów sieciowych jak również klientów indywidualnych – podkreślił prelegent. Jego zdaniem, przejście z rozwiązań tradycyjnych – takich jak mechaniczne zamki czy papierowe, nieujednolicone raporty – do zunifikowanych systemów elektronicznych pozwoli na ograniczenie czasochłonności i zmniejszenie ilości pomyłek.

Prezes POFOG, Tomasz Banaszkiewicz, odniósł się w swej prezentacji do wyzwań dla polskiego rynku CIT. W procesie standaryzacji należy uwzględniać koniecznosc zmian prawnych – oto jeden z wniosków. Nieprecyzyjne rozporządzenie dotyczące transportu gotówki, wieloznaczne przepisy dotyczące VAT przy outsourcingu czy wreszcie ozusowanie umów cywilnoprawnych – to  tylko niektóre z wyzwań.

Podsumowaniem drugiej części kongresu była debata, moderowana przez wiceprezesa ZBP Mieczysława Groszka. W panelu wzięli udział: Marek Oleś – dyrektor Departamentu Emisyjno-Skarbcowego NBP, Jarosław Orlikowski – dyrektor Pionu Wsparcia Biznesu PKO Banku Polskiego, Ewa Pieczyńska – dyrektor Departamentu Outsourcingu i Zarządzania Obrotem Gotówkowym Banku Pekao, Tomasz Banaszkiewicz – prezes zarządu POFOG, Wojciech Wesoły – wiceprezes zarządu POFOG oraz Jarosław Guziałek – dyrektor zarządząjacy Pionem Poczta Polska Ochrona.

Standaryzacja – to jedno słowo wyraża w największym skrócie tematykę panelu. Wiceprezes ZBP zaczął debatę od pytania: czy jest mozliwe stworzenie regulacji prawnych, dzięki którym NBP miałby nadzór również nad firmami z sektora CIT. – Problem ze standaryzacją (…) byłby dużo mniejszy, gdyby NBP miał takie przełożenie na funkcjonowanie firm tego sektora jak ma na banki – powiedział Mieczysław Groszek. Zdaniem Marka Olesia, to właśnie przedsiębiorcy z tej branży są  ważnym partnerem operacyjnym banków. Również same banki wskazują na koniecznosć właściwego konstruowania umów z outsourcerami. – W takiej umowie musi być zapis, że firma CIT jest bezwzględnie zobowiązana do przestrzegania przepisów NBP dotyczących np. sortowania czy pakowania banknotów. I tutaj jest relacja: NBP – bank te swoje zobowiązania wynikajace z przepisów przekłada na CIT/Cash Processing – twierdzi Ewa Pieczyńska. Zdaniem przedstawicielki Pekao, znacznie trudniejszym zadaniem będzie zestandaryzowanie relacji bank – klient. – My, jako banki, staramy się spełnić jak najlepiej oczekiwania klienta. Dlatego jest tyle banków na rynku – i dlatego klienci mają mozliwośc wyboru najlepszej dla siebie opcji. Tu bardzo trudno będzie nam przekonać klienta do pełnej standaryzacji – dodała.

Czy usługi firm CIT są zbyt drogie? To pytanie, postawione przez moderatora debaty, stało się pretekstem do ciekawej wymiany poglądów na temat zależności pomiędzy ceną za usługi outsourcera i ich jakością – co w ostatecznym rozrachunku będzie miało wpływ na standardy bezpieczeństwa. Ewa Pieczyńska zaproponowała, aby firmy z branży CIT ustaliły minimalne poziomy cen, po przekroczeniu którego jakość usługi może odbic się ujemnie na bezpieczeństwie.

Kolejną kwestią omawianą podczas debaty była zdolność NBP do przetwarzania gotówki w przypadku istotnego wzrostu obrotu gotówkowego – co, zdaniem wiceprezesa ZBP może wystąpić na przykłąd w związku z przybyciem na ziemie polskie uchodźców. – Każdy bank centralny buduje moce pod kątem sytuacji nadzwyczajnych. (…) Mamy możliwości, nasze zdolności produkcyjne są duże,możemy przetworzyć więcej gotówki niż obecnie – ale oczywiscie są pewne granice – podkreślił Marek Oleś.

Trzecia i ostatnia część debaty miała za cel pokazać międzynarodowe doświadczenia branży, które mogłyby się stac wzorcem dla rynku krajowego. Thierry Lebeaux, Sekretarz Generalny ESTA, w prezentacji pod optymistycznym tytułem “Świetlana przyszłość na rynku obrotu gotówki?” przypomniał, że i w eurostrefie ponad połowa wszystkich płatności dokonywanych jest w formie gotówkowej, a w odniesieniu do transakcji o wartości poniżej 20 euro odsetek ten wynosi aż 90 procent. Nawiązując do panelu z poprzedniej części, Lebeaux potwierdził, że wojna cenowa w branży CIT musi być kontrolowana. – Jeśli ktoś chce mieć dobrą usługę to musi za nią zapłacić – dodał. Porównanie sytuacji na polskim i europejskim rynku stanowiło temat wystąpienia kolejnego prelegenta- Kena Nivena. – Tam gdzie firmy CIT nie osiągają zysków tracą klienci – tym stwierdzeniem kolejny już prelegent poparł tezy, jakie wyłonły się podczas panelu moderowanego przez wiceprezesa ZBP, Mieczysława Groszka.

Maciej Przybyła z firmy Asseco Poland SA zajął się niełatwym zagadnieniem automatyzacji procesów w branży CIT i cash processing. Ed Brindley z firmy Glory oraz Andrzej Kawiński reprezentujący Giesecke&Devrient również podjęli temat optymalizacji procesów – na podstawie doświadczeń reprezentowanych przez nich firm. Według Andrzeja Kawińskiego, wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań w sortowni umożliwiło redukcję personelu o 35% i zwiększenie efektyności obsługi depozytu aż o 60 procent.

Ostatnim punktem programu był panel dyskusyjny, prowadzony przez dr Krzysztofa Kokota, właściciela firmy Doradztwo i szkolenia. W debacie udział wzięli: Agnieszka Gasowska-Ferdyn – dyrektor Departamentu Zarządzania Gotówką i Obcymi Usługami Operacyjnymi ING Banku Śląskiego,. Małgorzata Gajewska – ekspert ds. produktów gotówkowych w Departamencie Produktów Gotówkowych, Płatności i Obsługi Należności Banku Handlowego w Warszawie, dr inż. Elżbieta Hałas – pełnomocnik dyrektora ds. Systemu GS1 Instytutu Logistyki i Magazynowania, Andrzej Kawiński – Country Manager w Giesecke&Devrient oraz dr Jakub Górka z Wydziału Zarzadzania Uniwersytetu Warszawskiego.

– Wydaje się że konferencja zarówno frekwencją jak i tematyką wyszła naprzeciw zainteresowaniu środowiska – powiedział na zakończenie wydarzenia wiceprezes CPBiI Andrzej Wolski, deklarując organizację drugiej edycji Kongresu w 2016 roku.

Szczegółowa relacja z wydarzenia w październikowym numerze “Miesięcznika Finansowego BANK”

Karol Jerzy Mórawski

 

Udostępnij artykuł:

Kongres Obrotu Gotówki 2015

Konferencje

9 września 2015 r., Klub Bankowca w Warszawie Wynaleziona w VII w. p.n.e przez Fenicjan gotówka do dzisiaj pozostaje głównym środkiem płatności w transakcjach wykonywanych przez osoby fizyczne. Na przestrzeni wieków próby zastąpienia gotówki inną formą płatności nie odniosły sukcesu. Niektóre rozwiązania, takie jak czeki, znikają z rynku i są zastępowane przelewem, płatnością kartą lub telefonem. Nowoczesne metody płatności są stosunkowo młode i, jak na razie, nie wyeliminowały obrotu gotówkowego.. Statystyki publikowane przez Narodowy Bank Polski wskazują na systematyczny wzrost ilości gotówki znajdującej się w obiegu. Koszty zarządzania gotówką stanowią dużą pozycję w budżetach instytucji finansowych. Środowisko bankowe ograniczając koszty aktywnie wspiera elektroniczne formy płatności. Większość banków korzysta z zewnętrznych podmiotów w zakresie transportów, przeliczania i przechowywania gotówki. Wzajemna konkurencja tych firm doprowadziła rentowność działalności na granicę opłacalności. Zwrotne przejęcie procesowania gotówki przez instytucje finansowe wydaje się nierealne. Usystematyzowanie procesów, automatyzacja i lepsze zarządzanie wdrażając rozwiązania informatyczne wydaje się jedyną drogą do utrzymania kosztów na obecnym poziomie. W dłużej perspektywie takie działania przyniosą wymierne oszczędności związane z kosztami procesowania gotówki. Wzajemna współpraca Narodowego Banku Polskiego, banków, firm CIT oraz dostawców technologii, jest warunkiem usprawnienia procesów przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa obrotu gotówkowego w Polsce. Niższe koszty obsługi gotówki dla Banków, zmniejszenie obciążenia dla gospodarki kraju oraz obniżenie pracochłonności w sortowniach to wspólne cele które powinny przyświecać zmianom w obrocie gotówkowym w najbliższych latach. Planowany w dniu 09 września 2015 Kongres Obrotu Gotówki jest pierwszym spotkaniem organizowanym przez Związek Banków Polskich, poświęconym tematyce obrotu gotówkowego na rynku polskim. W dniu 28 maja 2015 z inicjatywy Związku Banków Polskich oraz Centrum Prawa Bankowego i Informacji odbyło się pierwsze spotkanie Rady Programowej pod Przewodnictwem Pana Mieczysława Groszka, Wiceprezesa Związku Banków Polskich. Uczestnicy spotkania ustalili że Kongres będzie wydarzeniem jednodniowym podzielonym na trzy bloki tematyczne: Blok pierwszy poświęcony będzie planowanym zmianom orz regulacją na rynku obrotu gotówki. Blok drugi poświęcony będzie zagadnieniom związanym z bezpieczeństwem, podnoszeniem jakości jak również standaryzacji. Tematyka powinna objąć również zagadnienie z zakresu logistyki. Blok trzeci poświęcony będzie dobrym praktykom i międzynarodowym doświadczeniom w zakresie obrotu gotówki. W tej części Kongresu poruszone będą zagadnienie związane z dylematami przed którymi stoi rynek w Polsce Udział w konferencji jest bezpłatny dla przedstawicieli banków, SKOK-ów oraz środowiska naukowego. Pozostałe osoby proszone są o kontakt z działem handlowym: reklama@wydawnictwocpb.pl www.aleBank.pl/KOG

Udostępnij artykuł: