Kongres Obsługi Gotówki: dalsza automatyzacja jest koniecznością

Bezpieczne Finanse / Bezpieczny Bank

"Transformacja rynku obrotu gotówkowego w Polsce" - tak brzmiał tytuł trzeciej sesji Kongresu Obsługi Gotówki.

Fot. M.Wagner / aleBank.pl

"Transformacja rynku obrotu gotówkowego w Polsce" - tak brzmiał tytuł trzeciej sesji Kongresu Obsługi Gotówki.

Andrzej Kawiński, Country Manager w G+D Currency Technology przedstawił zagadnienia związane ze standaryzacją w procesach obsługi gotówki i postawił pytanie, czy jesteśmy gotowi na automatyzację?

Transport i sortowanie gotówki

Przypomniał historię sposobu pakowania produktów i wprowadzenie standardowego kontenera, co stało się „motorem” napędowym digitalizacji i rozwoju łańcuchów logistycznych.

Niewystarczająca standaryzacja w procesie obsługi gotówki prowadzi do wielu wyzwań. Trzeba gotówkę przepakowywać, ponownie przeliczać, jest wiele indywidualnych procesów, nie ma połączeń pomiędzy rozwiązaniami itp. Jest wiele prac wykonywanych ręcznie i dokumentacji prowadzonej na papierze, co przy wprowadzeniu standaryzacji można wyeliminować.

Zwrócił uwagę na możliwość transportu banknotów nie w paczkach, ale luzem w standardowych pojemnikach. Firma opracowała ekosystem, który obejmuje wystandaryzowane procesy, współpracę pomiędzy użytkownikami rynku, oprogramowanie, digitalizację i automatyzację procesów.

Pojemnik jest specjalnie zaprojektowany pod potrzeby transportu banknotów i automatyzacji. Ma bardzo dużą wytrzymałość oraz pokrywę, którą można zabezpieczyć plombą, a także identyfikację za pomocą kodu kreskowego lub RFID. Ma również swojego "cyfrowego bliźniaka" i jest gotowy na wykorzystanie technologii IoT, czyli wymianę informacji pomiędzy systemami - takich jak numer pojemnika, jego zawartość oraz danych historycznych z tym związanych.

Prelegent pokazał zalety rozwiązania w przypadku współpracy sortowni komercyjnej i banku centralnego.

Urządzenia zapewniające dostęp do gotówki

Globalny poziom akceptacji gotówki i popularne narzędzia zapewniające do niej dostęp na różnych kontynentach były tematem, który poruszyła Anna Szczygielska, Head of CEE w firmie viafintech.

Jak podkreśliła, technologia gotówkowa firmy obsługuje 460 tys. punktów POS na świecie, w tym ponad 200 tys. w Europie. Przedstawiła poziom akceptacji gotówki na świecie i technologie, które wspierają te procesy.

W Europie kraje skandynawskie mają najmniejszy poziom akceptacji gotówki i nastawione są na płatności cyfrowe. Polska otoczona jest z dwóch stron krajami, które do gotówki są przywiązane mocno. Infrastruktura, na przykład liczba bankomatów na 100 tys. osób, podąża za poziomem akceptacji gotówki.

W przypadku Niemiec jest to 130 bankomatów, w Austrii 167, we Włoszech 90, a w Szwecji tylko 28 bankomatów na 100 tys. osób. Z kolei w Polsce na 100 tys. osób przypada 151 bankomatów.

Wspomniała o problemach, jakie pojawiły się w niektórych krajach, jeśli chodzi o zapewnienie dostępu do gotówki, przykładem Szwecja. W Polsce powoli spada liczba bankomatów, ale rozbudowuje się infrastruktura wpłatomatów. Anna Szczygielska zaprezentowała też Paysafecash - produkt firmy, który będzie stale rozwijany.

Krzysztof Kołodziejczyk, prezes Zarządu w firmie Talemax przedstawił analizę rynku rozwiązań automatyzujących przetwarzanie gotówki w Polsce.

Jak podał, od wielu miesięcy w Polsce nikt nie kupił żadnego wpłatomatu, czyli urządzenia służącego tylko do deponowania banknotów.

Także bankomatów tylko wydających gotówkę jest bardzo mało. Około 90% instalowanych w Polsce urządzeń to bankomaty recyklingowe, czyli pracujące w obiegu zamkniętym. Jeśli chodzi o inne urządzenia, to najwięcej jest wrzutni, ale obecnie instalowane są już takie, które przypominają bankomaty oraz mają zaimplementowane rozwiązania informatyczne i bezpieczeństwa. To taki wpłatomat bez funkcji automatycznego liczenia.

Najnowszym rozwiązaniem w grupie urządzeń samoobsługowych gotówkowych są wpłatomaty bilonowe. Polska jest zapóźniona w stosunku do innych krajów, w których są one bardzo popularne. Jak stwierdził, w naszych oddziałach bankowych, nie jest łatwo zdeponować większą ilość bilonu ze względu na niewielką liczbę sprzętu służącego do tego celu.

Natomiast jeśli chodzi o automaty kasjerskie, to jest ich prawie 2000 i dziś to są głównie automaty recyklingowe. W Polsce nie ma ani jednej instalacji urządzeń łączących w sobie bankomat i automat kasjerski, co pozwala na równoczesną ich obsługę przez klienta oraz personel.

W naszym kraju jest ok. 100 sortowni podmiotów komercyjnych, przy czym w krajach Europy Zachodniej jest więcej rozwiązań zautomatyzowanych.

Dyskusja podsumowująca Kongres Obsługi Gotówki

Panel moderował Tomasz Zientek, dyrektor Centrum Obsługi Kart, Gotówki i Sieci Samoobsługowych w Santander Bank Polska, a wzięli w nim udział: Barbara Jaroszek, dyrektor Departamentu Emisyjno-Skarbcowego w Narodowym Banku Polskim, Bartłomiej Szymański, koordynator ds. Zarządzania Linią Produktową – Produkty Gotówkowe w mBanku, Wojciech Wesoły, wiceprezes Zarządu w Impel Cash Solutions oraz Marcin Sternal, dyrektor Biura Obrotu Gotówkowego w Banku Pekao.

Na pytanie o Narodową Strategię Bezpieczeństwa Obrotu Gotówkowego i podsumowanie roku, który minął od przyjęcia tego dokumentu, Barbara Jaroszek stwierdziła, że dla niej najważniejsza była akceptacja, bo możemy mieć dużo gotówki na rynku i urządzeń, ale jeśli nie będziemy mieli gdzie nią zapłacić, to i tak bezpieczeństwa nie ma.

Akceptacja jest zapewniona na poziomie pozwalającym klientom na realizację podstawowych potrzeb. Bezpieczeństwo dostępu do gotówki jest największym wyzwaniem, ale na równi z cyberbezpieczeństwem.

Trwają też prace nad bezpieczeństwem fizycznym gotówki. W zwykłych warunkach jesteśmy bezpieczni, ale w sytuacjach kryzysowych, takich jak COVID-19 i wojna - nie mamy możliwości zapewnienia całkowitego bezpieczeństwa w dostępie do gotówki.

Jak podkreśliła, brakuje nam w takich sytuacjach dobrej komunikacji, upewniającej klientów, że jeśli w danej chwili jest utrudniony dostęp do gotówki, to zaraz zostanie on wznowiony w bezpieczny sposób.

Drugim ważnym zadaniem jest zapewnienie rezerw, które w jej opinii powinny wynosić dodatkowe 25% w infrastrukturze ponad średnie dzienne potrzeby.

Czy jakość usług świadczonych przez firmy CIT odpowiadają temu, czego oczekuje rynek? Marcin Sternal, zauważył, że obserwuje się pogorszenie jakości usług, transporty nie docierają w terminie i to przekłada się na procedowanie w bankach.

W efekcie wpływa to na dostępność gotówki. Wynika to także z braku pracowników w firmach CIT i trudności w ich zastępowaniu.

Jak stwierdził, nie należy szukać rozwiązań doraźnych, ale takich, które spowodują, że ten problem nie będzie powtarzał się w przyszłości.

Takie rozwiązania to choćby wykorzystanie technologii do automatyzacji, ograniczenie liczby potrzebnych transportów itp.

Wojciech Wesoły zauważył, że rosną ceny gazu, energii i paliw, a to przekłada się na koszty funkcjonowania firmy. Rok do roku z firmy odchodzi trzy razy więcej pracowników, niż udaje się zatrudnić.

Trzeba dokonać zmian, żeby była możliwość realnej „walki” o utrzymanie i pozyskanie pracowników firm CIT.

Bartłomiej Szymański ocenił, że automatyzacja postępuje, ale brakuje urządzeń, które pozwalałyby klientowi docelowemu zawrzeć transakcję, czyli zapłacić bezpośrednio w urządzeniu z modułem gotówkowym, jak w kasie samoobsługowej.

Tomasz Zientek zadał pytanie, czy są jakieś produkty gotówkowe, z których można zrezygnować, bo nie są używane, a z jakich klienci by chcieli korzystać.

W trakcie dyskusji zwrócono uwagę na usługę cashback, znacznie mniej wykorzystywaną w porównaniu z bankomatami.

Możliwe, że ta usługa jest niedostatecznie rozpropagowana wśród klientów. Być może obawiają się z niej korzystać, bo nie wiedzą ile za nią zapłacą. Wspomniano też o potrzebie oderwania tej usługi od konieczności wykonania zakupu w sklepie.

Barbara Jaroszek zwróciła uwagę na znaczenie implementacji kodu GS1, bo nie będzie możliwości skorzystania z opcji depozytu dwustronnego.

Firmy CIT nie są, jak stwierdzono, gotowe na takie inwestycje i ich obecny model funkcjonowania opiera się nie na przechowywaniu dużych wartości, ale na jak najszybszej obsłudze.

Źródło: aleBank.pl
Udostępnij artykuł: