Ludzie i pieniądze: Ryzykowna gra banków centralnych

BANK 2009/12

Co zrobić ze stopami procentowymi? Kiedy pojawił się kryzys banki centralne, jeden po drugim, z ochotą cięły stopy. Czy teraz powinny zmienić podejście? Czy tani pieniądz jeszcze pomaga czy już szkodzi gospodarce?

Co zrobić ze stopami procentowymi? Kiedy pojawił się kryzys banki centralne, jeden po drugim, z ochotą cięły stopy. Czy teraz powinny zmienić podejście? Czy tani pieniądz jeszcze pomaga czy już szkodzi gospodarce?

Andrzej Inglot

Kiedy rozpoczynał się kryzys finansowy i światowa gospodarka zaczęła z piskiem opon hamować, najszybciej zareagowali Australijczycy. Ich bank centralny, jako pierwszy w świecie, rozpoczął akcję mocnego cięcia stóp procentowych. Wkrótce potem ruszyła globalna interwencja centralnych instytucji finansowych, w tym Narodowego Banku Polskiego. Kiedy we wrześniu tego roku Australijczycy jako pierwsi doszli do wniosku, że kuracja okazała się wystarczająca i najwyższy czas zająć się walką o stabilność waluty, wydawało się, że także i tym razem inni zareagują na ten sygnał do odwrotu od polityki taniego pieniądza. Jednak w Europie tylko Norwegowie poszli w ich ślady.

Banki centralne strefy euro, Szwajcarii czy Anglii, podobnie jak Federal Reserve Board (FED), pozostawiły stopy na niskich, a w niektórych przypadkach rekordowo niskich poziomach. Rozpoczęła się już jednak dyskusja, czy utrzymywanie tak taniego pieniądza wciąż jeszcze bardziej światowej, w tym polskiej, gospodarce pomaga, czy już bardziej szkodzi.

Odpowiedni poziom?

Stopy procentowe w strefie euro są na odpowiednim poziomie – mówił po ostatnim posiedzeniu rady Europejskiego Banku Centralnego (EBC) jego prezes Jean Claude Trichet, komentując decyzję o utrzymaniu stopy głównej na poziomie jednego procenta. W Stanach Zjednoczonych po listopadowym posiedzeniu FED główna stopa funduszy federalnych wynosi od zera do 0,25 proc. W Anglii bank centralny podtrzymuje stopę na poziomie 0,5 proc. Banki centralne mogą sobie pozwolić na prowadzenie takiej polityki dzięki ujemnym lub minimalnie dodatnim wskaźnikom wzrostu cen.

W Stanach Zjednoczonych deflacja wynosiła w październiku 1,5 proc. W Wielkiej Brytanii inflacja balansuje na granicy zera. W strefie euro wynosi 0,1 proc. (liderami ciągnącymi wskaźnik w dół były Irlandia (-2,8 proc.) i Estonia (-1,6 proc.). To dość komfortowa sytuacja dla bankierów centralnych, która usprawiedliwia prowadzenie łagodnej polityki monetarnej (cel inflacyjny EBC to utrzymywanie inflacji poniżej, ale blisko 2 proc.). Superniskich stóp by nie było, gdyby nie widmo globalnego załamania gospodarczego w stylu recesji z lat 30. ubiegłego wieku, które skłoniło banki centralne do zmiany strategii na taką, która w większym stopniu uwzględnia konieczność zadbania o wzrost gospodarczy, a dbanie o stabilność waluty odkłada na dalszy plan.

Podwyżki nie będą znaczące

Polska nie została dotknięta recesją, ale Rada Polityki Pieniężnej poszła w tej strategii jeszcze dalej. Cykl obniżek stóp procentowych rozpoczęła w listopadzie ubiegłego roku, tnąc stopę główną o 25 punktów. W grudniu i styczniu doszło do kolejnych redukcji – tym razem ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: