Nauka i biznes, czyli sojusz dla rozwoju i innowacyjności

Gospodarka

Z Krzysztofem Pietraszkiewiczem, prezesem Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego i prezesem Związku Banków Polskich, rozmawia Karol Jerzy Mórawski

Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes Polskiego Forum Akademicko – Gospodarczego

Z Krzysztofem Pietraszkiewiczem, prezesem Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego i prezesem Związku Banków Polskich, rozmawia Karol Jerzy Mórawski

#KrzysztofPietraszkiewicz: Chcemy aktywnie uczestniczyć w opracowywaniu mechanizmów finansowania takich przedsięwzięć jak spółki profesorskie czy inkubatory przedsiębiorczości w uczelniach #ZBP

Karol Mórawski: Partnerstwo pomiędzy sektorem nauki i szkolnictwa wyższego oraz biznesem stanowi jeden z czynników sprzyjających rozwojowi gospodarczemu i technologicznemu kraju. W jaki sposób powstawały relacje na linii nauka-biznes w dobie transformacji ustrojowej w Polsce, i w jakim stopniu przyczyniły się one do reformy kraju?

Krzysztof Pietraszkiewicz: Już na samym początku transformacji ustrojowej, a więc ponad 25 lat temu, wybitni naukowcy, rektorzy polskich uczelni oraz liczący się przedsiębiorcy dostrzegli konieczność  współpracy na linii nauka – biznes w celu zwiększenia tempa przebudowy i rozwoju polskiej gospodarki.W toku kolejnych debat i seminariów udało się zidentyfikować najpoważniejsze przeszkody dla harmonijnego współdziałania obydwu środowisk, jak też wskazać sprawdzone w innych krajach rozwiązania, które sprzyjają owej kooperacji, z korzyścią dla innowacyjności i konkurencyjności gospodarki i podnoszenia poziomu życia całego społeczeństwa.Punktem istotnym w tym procesie było powołanie Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego, którym dziś mam przyjemność kierować wspólnie z gronem wybitnych przedstawicieli świata nauki i gospodarki.Głównym zadaniem Forum jest sprzyjanie budowy dobrych relacji pomiędzy światem gospodarki a światem nauki. Inicjatorom tego przedsięwzięcia wyraźnie zależało i nadal zależy na tym, by razem brać odpowiedzialność za realizację strategii wspólnego wzrastania, obejmującej zarówno nowoczesny polski biznes, świat nauki, jak również samorządy terytorialne i całe regiony. 

Które obszary funkcjonowania państwa i gospodarki były przedmiotem dotychczasowych działań Forum?

Nie będzie żadnej przesady w stwierdzeniu, iż wszystkie kwestie kluczowe z punktu widzenia polskiego państwa, społeczeństwa czy gospodarki w tej czy innej postaci znajdowały odzwierciedlenie w naszych pracach. Fundamentalny charakter miały rzecz jasna rozważania, debaty i refleksje na temat rozwoju Polski w nowych realiach społecznych, politycznych i ekonomicznych.Dyskurs ten objął między innymi zagadnienia tak aktualne na przestrzeni minionego ćwierćwiecza jak konstytucja i docelowy system prawny Rzeczypospolitej, rozwój gospodarczy w nowych realiach makroekonomicznych czy też przygotowanie Polski do udziału w międzynarodowych instytucjach  gospodarczych, politycznych i militarnych.Równocześnie w ramach Forum toczyły się ożywione dyskusje na temat perspektyw dla poszczególnych segmentów gospodarki, rozwoju rodzimego przemysłu czy też koniecznych zmianach w funkcjonowaniu regionów.Ten ostatni obszar stał się szczególnie istotny w kontekście całkiem nowych możliwości, jakie pojawiły się w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Akcesja oznaczała wszak nie tylko potężny zastrzyk środków na rozwój z różnorakich funduszy unijnych, ale również znacząco zwiększyła zainteresowanie Polską ze strony  inwestorów zagranicznych.Dla wielu podmiotów funkcjonujących na rynkach globalnych poszerzenie Wspólnoty oznaczało szansę na dalszy rozwój przedsiębiorstw, także w skali międzynarodowej, z wykorzystaniem zasobów intelektualnych i materialnych znajdujących się w nowych państwach członkowskich. Kraje te z kolei dzięki współpracy z wiodącymi przedsiębiorstwami zyskiwały dostęp do najnowocześniejszych rozwiązań technologicznych i know-how.

W jakim stopniu zmieniły się priorytety dla współpracy na linii nauka-biznes po niemal trzech dekadach funkcjonowania Forum?

Wszystko wskazuje na to, że partnerstwo pomiędzy uczelniami i jednostkami badawczo-rozwojowymi a przedsiębiorcami i samorządem terytorialnym wchodzi właśnie w całkiem nową fazę. Na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza znacząco zwiększyła się pula środków przeznaczanych na finansowanie wspólnych prac badawczych i współpracy na linii nauka-biznes.Warto podkreślić, iż fundusze te pochodzą nie tylko z budżetu państwa, ale również od prywatnych przedsiębiorców. Ta niewątpliwie pozytywna tendencja stanowi efekt działań podejmowanych przez kolejnych ministrów odpowiadających za obszar nauki i szkolnictwa wyższego, ale również inne resorty i urzędy centralne, w szczególności Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.Równocześnie doszło do gruntownej zmiany mentalności reprezentantów polskiego sektora przedsiębiorstw, którzy przekonali się, że współpraca z polskimi uczelniami może dawać  dobre rezultaty.Dzisiaj zarówno Polska jak i cała Europa stoi wobec wielkich wyzwań, których rozwiązanie wymaga zaangażowania zarówno naukowców, jak i praktyków gospodarczych. Do takich zadań należy w pierwszej kolejności poprawa stanu środowiska w którym żyjemy, a więc troska o czyste powietrze, czystą wodę, a w niektórych regionach również dostęp do słodkiej wody.Aby osiągnąć te cele, musimy aktywnie przeciwdziałać stepowieniu coraz większych obszarów kraju i konsekwentnie realizować program dekarbonizacji polskiej gospodarki, w szczególności w obszarze energetyki. Również i w takich dziedzinach jak budownictwo mieszkaniowe czy planowanie przestrzenne potrzeba całkiem nowego podejścia, które wypracować możemy jedynie w wyniku kooperacji pomiędzy uczelniami, przedsiębiorcami i jednostkami samorządu terytorialnego.Przypomnę, że programy rozwoju naszego kraju są tworzone i koordynowane nie tylko na szczeblu centralnym, ale również i regionalnym, gdzie za ich wdrożenie odpowiadają marszałkowie i zarządy poszczególnych województw. W związku z tym najważniejsze uczelnie Polski podejmują współdziałanie zarówno z odpowiednimi agendami rządowymi, jak również  z jednostkami samorządu terytorialnego, z marszałkami województw.To nowe otwarcie, o którym wspomniałem będzie bazować na nowych regulacjach, zarówno tych powstających na poziomie europejskim jak również na poziomie krajowym. Biorąc pod uwagę mnogość i wagę aktualnych wyzwań, w roku ubiegłym Polskie Forum Akademicko-Gospodarcze wystąpiło z inicjatywą organizowania dorocznego forum akademicko-gospodarczego.Pierwsza edycja wydarzenia odbyła się w tym roku i była poświęcona zidentyfikowaniu i wykorzystaniu nowych możliwości, jakie dają dwa nowe akty prawne: ustawa o przedsiębiorczości i prawo o szkolnictwie wyższym, określane też jako konstytucja dla biznesu i konstytucja dla nauki.Debata na ten temat z udziałem przedstawicieli wszystkich środowisk pokazała, że już we wstępnej fazie wdrażania nowych regulacji zarysowały się dodatkowe możliwości współpracy biznesu z nauką i szkolnictwem wyższym.Równocześnie Związek Banków Polskich wraz z innymi organizacjami rynku finansowego aktywnie angażuje się w promowanie nowych instrumentów, zarówno z rynku krajowego jak i europejskiego, jakie mogą być wykorzystywane przy realizacji wspólnych projektów, podejmowanych przez uczelnie i przedsiębiorstwa.Ogromną rolę odegrał w tej dziedzinie Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów UE, zapraszając do debaty przedstawicieli europejskich instytucji finansowych, które umożliwiają nam sięganie po środki dostępne w ramach programów ramowych.Mieliśmy również przyjemność wysłuchania wybitnych przedstawicieli świata nauki, którzy specjalizują się między innymi w transferze najbardziej zaawansowanych technologii. Pracownicy naukowi Uniwersytetu Stanford z Kalifornii zaprezentowali, w jaki sposób może być kształtowana współpraca pomiędzy uczelniami i przedsiębiorstwami w zakresie transferu technologii i wspólnego rozwiązywania problemów, przed jakimi stają przedsiębiorcy czy poszczególne regiony.W jakim stopniu wyzwania europejskie przekładają się na kierunki modernizacji polskiej gospodarki?Wiele problemów natury globalnej czy europejskiej siłą rzeczy dotyczy również Polski. Do takich wyzwań należy między innymi zwiększenie innowacyjności i poprawa konkurencyjności gospodarki europejskiej czy też realizacja wielkiego programu klimatycznego.Z polskiego punktu widzenia fundamentalne znaczenie ma bez wątpienia poprawa innowacyjności, także poprzez zwiększenie poziomu automatyzacji i robotyzacji gospodarki. Pomimo ogromnego wysiłku i postępu, jaki dokonał się w tym obszarze na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat, pod względem innowacyjności wciąż zajmujemy końcowe miejsca pośród krajów europejskich. Nakłady na badania i rozwój w Polsce wciąż należą do najniższych w całej Wspólnocie.Dodam tylko, że proste rezerwy, którymi dysponowaliśmy w ostatnich dekadach, i które z powodzeniem wykorzystywaliśmy dla poprawy konkurencyjności gospodarki i rozwoju kraju, w pewnym momencie się wyczerpują. Jeżeli chcemy osiągnąć lepsze efekty w obszarze wydajności i efektywności gospodarowania, jeżeli chcemy w dalszym ciągu poprawiać poziom naszego życia to musimy postawić na innowacyjność.Potrzebne są nie tylko własne działania badawczo-rozwojowe, realizowane wspólnie przez reprezentantów świata nauki i biznesu, ale także umiejętne wdrażanie tych rozwiązań modernizujących nasze firmy, które powstają poza granicami kraju. One mogą być wprowadzane także dzięki współpracy z uczelniami.Zagadnieniem o charakterze fundamentalnym jest wreszcie przygotowanie przez uczelnie odpowiednio wykwalifikowanych kadr, co można osiągnąć jedynie poprzez wdrożenie nowoczesnych programów kształcenia, uwzględniających przyszłe kompetencje niezbędne w różnych obszarach funkcjonowania naszej gospodarki i całego państwa.Wszystkim zależy na tym, by wiedza zdobywana w ramach procesu kształcenia studentów i budowane kompetencje były jak najpełniejsze, konieczne jest zatem stworzenie efektywnego systemu praktyk zawodowych i rozwijanie nowoczesnych form edukacji, uwzględniającego potrzebę kształcenia dualnego w niektórych obszarach.Rozwojowi gospodarki i zwiększeniu innowacyjności sprzyjałoby również zwiększenie popularności doktoratów aplikacyjnych, realizowanych w prywatnych przedsiębiorstwach lub na potrzeby tychże firm.Chodzi wreszcie o to, by w procesie kształcenia przyszłych pracowników dla biznesu, administracji publicznej czy służby zdrowia wskazywać na konieczność wykorzystywania zaawansowanych technologii w rozwiązywaniu problemów osób, które w różnych obszarach doświadczają wykluczenia bądź są zagrożone wykluczeniem. Dotyczy to w szczególności osób z niepełnosprawnościami czy seniorów, dla których nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne mogą stanowić skuteczny i prosty kanał komunikacji ze współczesnym światem.Chcemy wreszcie, by współdziałanie pracowników różnych uczelni, na przykład medycznych i technicznych, z przedsiębiorcami skutkowało powstawaniem projektów i wynalazków w większym niż dotychczas stopniu chroniących ludzkie życie i poprawiających bezpieczeństwo pracy w szczególnie trudnych warunkach.Właśnie dzięki współpracy ludzi nauki i biznesu mogą powstawać maszyny i urządzenia, które mogą wykonywać niebezpieczne zadania dokładniej,  szybciej i bez narażania ludzi na nadmierne ryzyko.Które obszary współpracy na linii nauka-biznes mają charakter kluczowy dla polskiego sektora bankowego?Polska bankowość od wielu lat traktuje finansowanie rozwoju jako kwestię absolutnie priorytetową. Wielkim dorobkiem środowiska bankowego w obszarze konstruowania rozwiązań finansowych dla innowatorów jest kredyt technologiczny. Uważamy, że ten projekt służy i w kolejnych latach będzie z powodzeniem służył promowaniu współpracy polskich uczonych z przedsiębiorcami.Chcemy także aktywnie uczestniczyć w opracowywaniu mechanizmów finansowania takich  przedsięwzięć jak spółki profesorskie czy inkubatory przedsiębiorczości w uczelniach, które umożliwiają zaangażowanie wyróżniających się studentów, aktywnych w ramach studenckich kół naukowych.Wreszcie zależy nam na tym, by budować i upowszechniać najlepsze praktyki związane z transferem technologii. W niektórych uczelniach dorobek w tym względzie jest bardzo poważny.Zależy nam wreszcie na tym, aby wzorem wielu innych krajów stymulować kontakty pomiędzy uczelniami i ich absolwentami. Z tych relacji powstają bardzo wartościowe projekty, dzięki kontaktom z dawnymi studentami, działającymi obecnie w biznesie czy też administracji publicznej, uczelnie zyskują dodatkowe, cenne doświadczenia i wiedzę z pierwszej ręki na temat funkcjonowania innych segmentów rynku, z kolei wiedza absolwentów wzbogacana jest o wyniki najświeższych badań i analiz naukowych.Wiemy o tym, że w kolejnych dziesięcioleciach, ze względu na szybki postęp w wielu dziedzinach, uzupełnianie wiedzy jest i będzie stałą koniecznością.Reasumując, program współpracy uczelni i przedsiębiorstw ma ogromne znaczenie nie tylko dla naukowców, przedsiębiorców czy jednostek samorządu terytorialnego, ale dla harmonijnego i stabilnego rozwoju naszej ojczyzny. Mam szczerą nadzieję, iż utworzenie rad uczelni, okaże się czynnikiem sprzyjającym zacieśnianiu współpracy z przedsiębiorstwami
Źródło: aleBank.pl
Udostępnij artykuł: