Nauka i Edukacja Ekonomiczna | Raporty WIB | Wyboista droga do własnego M

BANK 2021/04

Kupujemy mieszkania na kredyt hipoteczny, zadłużając się na całe życie, żeby uciec od gniazdownictwa i być na swoim. Ale gdyby były inne możliwości, zapewne byśmy z nich skorzystali. Istniejący system kredytowy większości ludzi przed 45. rokiem życia nie daje szans na kupno mieszkania. Banki powinny popracować nad stworzeniem innych rozwiązań.

Kupujemy mieszkania na kredyt hipoteczny, zadłużając się na całe życie, żeby uciec od gniazdownictwa i być na swoim. Ale gdyby były inne możliwości, zapewne byśmy z nich skorzystali. Istniejący system kredytowy większości ludzi przed 45. rokiem życia nie daje szans na kupno mieszkania. Banki powinny popracować nad stworzeniem innych rozwiązań.

Takie są konkluzje raportu profesora SGH dr. hab. Marka Bryxa oraz dr Izabeli Rudzkiej z tej samej uczelni „Alternatywny model kredytowania hipotecznego na cele mieszkaniowe”, przygotowanego na zlecenie Programu Analityczno-Badawczego Fundacji Warszawski Instytut Bankowości. Autorzy przeanalizowali dwa dominujące obecnie wzorce – zakup mieszkania na kredyt hipoteczny na własne potrzeby oraz prywatny najem mieszkania na rynku. Na podstawie przeprowadzonej ankiety stwierdzili, że oba z nich zupełnie nie odpowiadają potrzebom, a także możliwościom młodych Polaków.

Gniazdownicy z konieczności

Tymczasem – jak pokazują dane GUS – ponad 45% osób ludzi w wieku 25–34 lata mieszka razem z rodzicami, z reguły w i tak ciasnych mieszkaniach. Średni odsetek gniazdowników w krajach UE jest znacznie niższy i wynosi 28,6%. To zjawisko z punktu widzenia społecznego bardzo niepokojące – nie sprzyja samodzielności, zakładaniu rodziny, dzietności. A równocześnie 61% respondentów ankiety odpowiada, że istniejący system kredytowy nie daje im szansy na kupno własnego mieszkania.

Dodajmy, że wraz ze wzrostem cen mieszkań, przekraczającym tempo wzrostu wynagrodzeń, zmniejsza się populacja osób zdolnych do uzyskania finansowania w banku. Inne badania pokazują, że zdolność kredytową w całej Polsce mają w zasadzie wyłącznie bezdzietne pary, o ile oboje zarabiają przeciętne miesięczne wynagrodzenie. A i to, jeśli mają wkład własny, wystarczy im na zakup zaledwie 50-metrowego mieszkania. Już pierwsze dziecko zdecydowanie obniża możliwości zaciągnięcia kredytu, a drugie – w przypadku osób o przeciętnych dochodach – praktycznie wyklucza ją, i to niemal w całej Polsce.

Niezbędna nowa oferta kredytowa

Brak pieniędzy na wkład własny, malejąca zdolność kredytowa, strach przed wysokim obciążeniem kosztami spłat (np. gdy para bierze kredyt, ale rodzi się dziecko i rosną koszty utrzymania), konieczność ponoszenia obciążeń przez niemal całe życie – wszystko to przemawia za poszukiwaniem innych rozwiązań.

Sugeruje to potrzebę uelastycznienia oferty banków, która powinna umożliwiać młodym ludziom kupowanie mieszkań w celu zaspokojenia potrzeby zamieszkiwania, a dopiero w drugiej kolejności wspomagać inwestycje indywidualnych inwestorów” – napisali autorzy raportu.
Badania naukowców pokazały już, że polski rynek potrzebuje mieszkań w ramach zinstytucjonalizowanego i stabilnego najmu. Jednak banki, we współpracy z państwem powinny także przygotować nową i szerszą ofertę kredytową dla tych, którzy chcą kupić mieszkanie. Przygotowanie wielu elementów takiej oferty jest możliwe w ramach obowiązującego aktualnie prawa.

Jaka powinna być odpowiedź państwa i banków na te potrzeby? Po pierwsze – przywrócenie, a właściwie stworzenie na nowo systemu oszczędzania na mieszkanie. Po drugie – zaktywizowanie obywateli, żeby systematycznie oszczędzali na mieszkanie i wspieranie zakup mieszkań na potrzeby własne. Po trzecie – banki powinny rozszerzyć ofertę kredytową i lepiej dostosować ją do wieku, potrzeb i statusu młodych klientów.

Najważniejsze wnioski

Co wynika z przeprowadzonej ankiety? Zaznaczmy – próba respondentów nie była w niej reprezentatywna. W ankiecie udostępnionej przez link w internecie pełne odpowiedzi na zadawane pytania o preferencje mieszkaniowe udzieliły ostatecznie 983 osoby. 43% z nich było w wieku 26–35 lat, 32% – w wieku studenckim (18–25 lat), a najstarsi (36–45 lat) stanowili 25% uczestników. 69% respondentów to kobiety. Ponad 90% ankietowanych miało co najmniej maturę, a ponad 75% mieszkało w miastach mających ponad 100 tys. mieszkańców. Były więc to osoby lepiej wykształcone i zapewne też lepiej sytuowane niż krajowa przeciętna. Ale mimo to tylko 41% z nich miało swoje mieszkania, choć odsetek pracujących (także studentów) wynosił 83%.

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: