Nowoczesny Bank Spółdzielczy | KONSOLIDACJE | Na kłopoty – restrukturyzacja

BANK 2021/03

Procesy konsolidacyjne oraz łączeniowe toczą się w polskiej bankowości spółdzielczej już od pewnego czasu, jednak pandemia stwarza całkiem nowe warunki dla dalszej integracji sektora. Relacje pomiędzy łączącymi się instytucjami wyznaczają przebieg całego procesu.

Fot. hvostik16/stock.adobe.com

Procesy konsolidacyjne oraz łączeniowe toczą się w polskiej bankowości spółdzielczej już od pewnego czasu, jednak pandemia stwarza całkiem nowe warunki dla dalszej integracji sektora. Relacje pomiędzy łączącymi się instytucjami wyznaczają przebieg całego procesu.

Dr hab. Józef Myrczek

Absolwent matematyki stosowanej. W spółdzielczym sektorze bankowym od 1993 r. Początkowo w Gospodarczym Banku Południowo-Zachodnim SA. W latach 2003–2005 wiceprezes zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości SA w Warszawie, następnie do roku 2010 członek rady nadzorczej tego banku. Aktualnie prezes zarządu Śląskiego Banku Spółdzielczego „Silesia” w Katowicach. Nauczyciel akademicki (Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej), wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej Domu Maklerskiego BDM SA, członek Komisji Rewizyjnej Hospicjum Archidiecezjalnego. W latach 2005–2016 członek grup roboczych Europejskiego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych w Brukseli (European Association of Cooperative Banks) z ramienia KZBS.

Banki spółdzielcze mają silną pozycję w sektorze bankowym wielu wysoko rozwiniętych krajów europejskich. W Niemczech stanowią ponad 20% rynku bankowego, w Austrii, Finlandii i Holandii przeszło 30%, a we Francji nawet ponad 50%[1]. W Europie głośno mówi się o licznych pozytywnych cechach tych instytucji. W wielu państwach w przypadku banków spółdzielczych stosuje się, ze względu na rolę, jaką pełnią w gospodarce, zasadę proporcjonalności w aspekcie regulacyjnym i nadzorczym.

Funkcjonowanie w zrzeszeniach

Te lokalne i regionalne instytucje funkcjonują na zasadach określonych w prawie spółdzielczym. Podstawowa zasada stanowi, że każdy członek banku spółdzielczego, niezależnie od wielkości wniesionego kapitału zakładowego w postaci udziałów, posiada jeden głos w przypadku realizacji swoich uprawnień korporacyjnych. Zdecydowana większość podmiotów jest skupiona w bankach zrzeszających (w Polsce istnieją dwa: Banku Polskiej Spółdzielczości oraz Spółdzielczej Grupy Bankowej) i funkcjonuje w ramach systemów ochrony instytucjonalnej, zgodnie z rozporządzeniem CRR. Systemy te pozwalają na zbiorowe spełnianie wymogów nadzorczych, ale jednocześnie monitorują sytuację ekonomiczną członków i dysponują narzędziami naprawczymi oraz środkami pomocowymi pozwalającymi na podjęcie działań w przypadku pogorszenia się kondycji któregokolwiek z uczestników. Zgodnie z przepisami prawa niektóre banki spółdzielcze mogą funkcjonować poza zrzeszeniami, o ile ich fundusze własne przekraczają równowartość 5 mln euro. Jednak zdecydowana większość lokalnych instytucji finansowych, łącznie z tymi przekraczającymi ten wymóg, jest uczestnikami zrzeszeń.

Postępująca konsolidacja

W sektorze spółdzielczym postępuje proces konsolidacji – polega on przede wszystkim na łączeniu się poszczególnych banków spółdzielczych. W Polsce w roku 2000 funkcjonowało 680 banków spółdzielczych oraz 9 regionalnych i dwa zrzeszające, 20 lat później działało 535 banków spółdzielczych oraz dwa zrzeszające. Dla porównania – w Niemczech w roku 2000 istniały 1724 banki spółdzielcze oraz dwa zrzeszające, a w 2020 r. już tylko 841 banków spółdzielczych oraz jeden zrzeszający.

Pandemia – w trakcie której nastąpiło pogorszenie się kondycji klientów, głównie kredytobiorców, a w rezultacie również obsługujących je instytucji – może przyśpieszyć procesy łączeniowe. Na sytuację banków spółdzielczych, podobnie jak całego sektora bankowego, negatywny wpływ ma także obniżony poziom stóp procentowych. Uderza to szczególnie mocno w bankowość lokalną, a to ze względu na historyczną nadpłynność, dodatkowo pogłębioną obecną sytuacją. Zwiększony poziom ryzyka może dotyczyć również innych instrumentów, w tym inwestycji w papiery wartościowe, które dla wielu banków spółdzielczych stają się alternatywnym sposobem generowania przychodów. W niektórych przypadkach, dotyczy to zwłaszcza mniejszych instytucji, może brakować dostatecznie wykwalifikowanej kadry do analizy rentowności i ryzyk z tym związanych, jak też sprostania zwiększającym się wymogom regulacyjnym.

W efekcie obecna sytuacja zwiększa presję na procesy restrukturyzacyjne rozumiane ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: