Oszczędzanie oraz inwestowanie długoterminowe: Fundusze mieszane

NZB 2017/01

nzb.2017.k1.foto.059.a.200x

Posiadają cechy charakterystyczne tak dla funduszy akcji, jak i obligacji. To optymalne rozwiązanie dla oszczędzających na emeryturę.

Jan Mazurek
Ekspert Business Centre Club ds. rynku kapitałowego.
Posiada licencję maklera papierów wartościowych
oraz certyfikat doradcy w alternatywnym
systemie obrotu rynku NewConnect.

Fundusze inwestujące w akcje pozwalają na osiągnięcie wysokich stóp zwrotu, jednak są obarczone równie wysokim ryzykiem. Fundusze dłużnych papierów wartościowych są wprawdzie mało ryzykowne, jednak osiągane przez nie zyski nie każdego mogą satysfakcjonować. Kompromisowe rozwiązanie pomiędzy inwestowaniem agresywnym i pasywnym dają fundusze mieszane (hybrydowe).

Trochę akcji trochę obligacji

Fundusze te lokują aktywa zarówno w instrumenty ryzykowne, jak i bezpieczne. Te pierwsze to akcje spółek. Instrumentami o niższym poziomie ryzyka są obligacje, bony skarbowe, a także listy zastawne. Pewną część aktywów stanowią lokaty bankowe. Obligacje – w zależności od emitenta – mogą charakteryzować się różnym poziomem ryzyka. Wyższym są obarczone obligacje przedsiębiorstw, niższym obligacje skarbowe. Fundusze mieszane to pośrednie rozwiązanie pomiędzy agresywnymi i bezpiecznymi. Udziały każdej z grup tych instrumentów determinują charakter funduszu – potencjalną stopę zwrotu, ryzyko inwestycyjne i płynność.

Wyniki inwestycji funduszy mieszanych są efektem dywersyfikacji różnych klas aktywów – akcji i dłużnych papierów wartościowych. Akcje decydują o potencjale wzrostowym funduszu, natomiast obligacje przynoszą dochód niezależnie od koniunktury na rynku akcji.

Fundusze mieszane – lokują aktywa w akcje, dłużne papiery wartościowe a także w inne instrumenty finansowe oraz depozyty bankowe. Wg firmy Analizy Online w zależności od struktury składników lokat dzielą się na:

  • fundusze stabilnego wzrostu;
  • fundusze zrównoważone;
  • fundusze aktywnej alokacji.

Takie kryterium podziału określa docelowy poziom zaangażowania w akcje i dłużne instrumenty finansowe. Zarządzający może dostosować portfel do aktualnej i oczekiwanej sytuacji rynkowej. Przewidując spadki na giełdzie, dokona sprzedaży części akcyjnej funduszu, a wolne środki – w oczekiwaniu na poprawę koniunktury – zainwestuje na rynku długu. Jeżeli jego przewidywania co do giełdy będą optymistyczne, to zwiększy zaangażowanie w akcje.

Do funduszy stabilnego wzrostu kwalifikuje się takie, które w portfelach posiadają od 20 do 40% środków ulokowanych w akcjach. Pozostała jego część to obligacje lub inne papiery dłużne, a także depozyty.

Fundusze zrównoważone inwestują bardziej odważnie, bowiem 40–60% ich aktywów stanowią akcje, a resztę portfela papiery dłużne. Udział akcji może być zwiększony nawet do poziomu 70%, wszakże pod warunkiem, że jest ustalony benchmark odwzorowujący portfel, w którym 60% stanowią akcje.

Większy udział akcji w funduszach zrównoważonych powoduje, że są one bardziej zyskowne, ale także bardziej ryzykowne w porównaniu z funduszami stabilnego wzrostu.

W funduszach aktywnej alokacji nie określa się relacji między udziałami akcji i dłużnych instrumentów finansowych. Może ona się zmieniać w zakresie od 0 do 100%. Fundusze te mogą lepiej wykorzystać dobrą koniunkturę giełdową, dzięki czemu w przypadku wzrostów kursów akcji przynoszą większe zyski niż zrównoważone. Natomiast podczas bessy ponoszą mniejsze straty niż fundusze stabilnego wzrostu.

Charakter „mieszańców”

Fundusze mieszane charakteryzują się umiarkowanym ryzykiem inwestycyjnym. Dzięki niskiej korelacji między notowaniami akcji i dłużnych papierów wartościowych zmniejsza się bowiem ryzyko inwestycyjne.

Stosunkowo wysokim ryzykiem obarczone są fundusze zrównoważone – jest ono wyższe niż w przypadku funduszy stabilnego wzrostu. Analiza wyników poszczególnych funduszy tej samej klasy pozwala stwierdzić, że mają one różne osiągnięcia. Ma na to wpływ m.in. umiejętność zarządzania. Wyniki funduszy akcji zależą od rozwoju gospodarki oraz sytuacji spółek giełdowych, natomiast fundusze mieszane są zorientowane także na instrumenty dłużne emitowane przez przedsiębiorstwa, banki, jednostki samorządu terytorialnego oraz Skarb Państwa. Stąd ich wyniki zależą również od rynku długu, na który mają wpływ m.in. stopy procentowe.

Podczas hossy wartości jednostek uczestnictwa funduszy mieszanych wzrastają wolniej niż w przypadku funduszy akcji. Jeśli jednak tanieją akcje na giełdzie, to wówczas spadki wycen funduszy mieszanych są wolniejsze niż akcyjnych. Zmienność wartości ich jednostki uczestnictwa wzrasta wraz z udziałem akcji w portfelu. Dlatego fundusze zrównoważone, w porównaniu do funduszy stabilnego wzrostu, przynoszą wyższe zyski podczas hossy na rynku akcji. Jednak więcej tracą podczas bessy.

Liderzy inwestowania

Wg danych firmy Analizy Online na koniec lutego 2017 r. wartość aktywów 152 funduszy mieszanych zarządzanych przez Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych wyniosła około 25 mld zł i stanowiła jedną dziesiątą środków rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce.

W okresie ostatnich 36 miesięcy, do końca lutego br., najwyższą stopę zwrotu – na poziomie 44,5% wypracował Pioneer Zrównoważony Rynku Amerykańskiego. Jest on wydzielonym subfunduszem funkcjonującym w ramach funduszu parasolowego Pioneer Walutowy FIO. Do 100% jego aktywów może być lokowane w tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych lub tytuły uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania, mających siedzibę za granicą i lokujących większość swoich aktywów w instrumenty finansowe emitowane przez spółki amerykańskie lub denominowane w dolarach amerykańskich. Fundusz może też inwestować – do 65% aktywów w tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych lub tytuły uczestnictwa instytucji wspólnego inwestowania o charakterze udziałowym, czyli w akcje. Na płynne instrumenty finansowe może być przeznaczone do 20% aktywów funduszu.

Wynik, jaki osiągnął Pioneer Zrównoważony Rynku Amerykańskiego to w dużej mierze wynik kilkuletniej hossy na amerykańskim rynku akcji.

Na drugiej pozycji uplasował się MetLife Zrównoważony Azjatycki, funkcjonujący jako subfundusz w ramach funduszu parasolowego MetLife Światowy SFIO. Jego aktywa są lokowane w tytuły uczestnictwa pięciu funduszy z oferty Pine- Bridge Funds oraz Franklin Templeton Investment Funds. Uczestnicy MetLife Zrównoważonego Azjatyckiego zarobili w ciągu ostatnich trzech lat 31,9%.

Największą stratę w analizowanym okresie – 32,1% – odnotował Superfund RED z parasola Superfund SFIO.

Dla umiarkowanie ostrożnych

Inwestowanie w fundusze ma wiele zalet, można zaryzykować stwierdzenie, że są one przeznaczone dla osób nieposiadających odpowiedniej wiedzy, doświadczenia lub narzędzi ułatwiających podejmowanie decyzji inwestycyjnych na rynku kapitałowym. Powierzenie trudnych i pracochłonnych czynności, związanych z prowadzeniem analiz trendów giełdowych czy sytuacji ekonomicznej emitentów, specjalistom z rynku finansowego może przynieść korzyści w postaci obniżenia ryzyka inwestycyjnego. W przypadku funduszy mieszanych niezbędna jest analiza zarówno rynku akcji, jak i dłużnych instrumentów finansowych.

Fundusze mieszane umożliwiają ograniczenie ryzyka inwestycyjnego. Nie oznacza to jednak, że są całkowicie bezpieczne. Bywa, że ryzyko funduszy zrównoważonych jest niewiele niższe niż akcyjnych. Pozwalają one zarobić więcej niż fundusze lokujące aktywa tylko w dłużne instrumenty finansowe. Chociaż uzyskiwane stopy zwrotu są niższe niż w przypadku funduszy akcyjnych. Jednak po środku plasuje się też ryzyko. Stanowią więc one optymalny wybór na każdą sytuację na rynku finansowym, są odpowiednie dla inwestorów nieakceptujących wysokiego ryzyka. Optymalne dla inwestycji średnio- i długoterminowych, jednak wskazane jest, aby horyzont inwestycyjny nie był krótszy niż 2–3 lata.

Nie wszystkim zarządzającym funduszami udało się wypracować zadowalające zyski. Wg danych opublikowanych przez firmę Analizy Online, 37% funduszy działających co najmniej trzy lata jest na minusie za ten okres. Dlatego przed podjęciem decyzji inwestycyjnej należy nie tylko zapoznać się z prospektem informacyjnym, ale także sprawdzić reputację zawodową firmy zarządzającej, szczególnie osób odpowiedzialnych za zarządzanie funduszem. Kupując jednostki uczestnictwa funduszy mieszanych, można gromadzić środki na określone wydatki w dalszej przyszłości lub oszczędzać na emeryturę.