Prezentacja: Ruszyły gwarancje na finansowanie mikroprzedsiębiorców!

NBS 2015/09

Europejski Fundusz Inwestycyjny wystartował z ofertą gwarancji dla instytucji udzielających mikrofinansowania.

Europejski Fundusz Inwestycyjny wystartował z ofertą gwarancji dla instytucji udzielających mikrofinansowania.

Komisja Europejska i Europejski Fundusz Inwestycyjny podpisały porozumienie w sprawie obsługi przez EFI instrumentów finansowych programu EaSI. Jednocześnie EFI opublikował zaproszenie do zgłaszania zainteresowania (Call for expression of interest) dla instytucji finansowych, dotyczące bezpłatnych gwarancji portfelowych dla mikrofinansowania. Nabór kandydatów na pośredników finansowych jest prowadzony w trybie ciągłym i będzie trwał do roku 2023. Szczegółowe informacje na temat gwarancji oraz procedur aplikowania udostępnia Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów UE, działający przy Związku Banków Polskich.

EaSI

Program na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EU Programme for Employment and Social Innovation - EaSI) został przyjęty przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej w grudniu 2013 r. To jeden z tzw. programów ramowych na lata 2014-2020, obok m.in. programów COSME czy Horyzont 2020.

Program ma służyć realizacji celów UE w zakresie promowania wysokiego poziomu zatrudnienia, gwarantowania odpowiedniej i godnej ochrony socjalnej, zwalczania wykluczenia społecznego i ubóstwa oraz poprawy warunków pracy. W EaSI połączono trzy dotychczasowe programy, które przed rokiem 2014 były realizowane niezależnie. Obecnie programy te (PROGRESS, EURES i Progress Microfinance) tworzą główne osie EaSI, wspierające:

  • modernizację unijnej polityki dotyczącej zatrudnienia i kwestii społecznych (oś Progress, na którą przeznaczono 61% budżetu programu),
  • mobilność pracowników (oś EURES, 18% budżetu programu),
  • dostęp do finansowania dla grup w trudnej sytuacji i mikroprzedsiębiorstw oraz przedsiębiorczość społeczną (oś mikrofinansów i przedsiębiorczości społecznej, dysponująca 21% budżetu programu).

Całkowity budżet programu to 919,5 mln euro w cenach roku 2013.

Mikrofinansowanie Progress

Obecna oferta gwarancji dla instytucji mikrofinansowych została uruchomiona w ramach Osi mikrofinansów i przedsiębiorczości społecznej programu EaSI. Oś ta zastępuje Europejski Instrument Mikrofinansowy Progress, funkcjonujący od roku 2010. W ramach instrumentu Europejski Fundusz Inwestycyjny uruchomił m.in. instrumenty podziału ryzyka (gwarancje i regwarancje) dla instytucji finansowych oferujących mikrofinansowanie, a także pożyczki (w tym podporządkowane) oraz finansowanie kapitałowe dla dostawców mikropożyczek. Obecnie budżet gwarancji został już wyczerpany (o nowej ofercie - poniżej), natomiast instrumenty pożyczkowe i kapitałowe mają być dostępne do kwietnia 2016 r., lub do wcześniejszego zastąpienia ich analogiczną ofertą programu EaSI.

W Polsce z oferty EFI w ramach Instrumentu Mikrofinansowego Progress skorzystały trzy instytucje finansowe (bank i dwa fundusze), zwiększając dzięki temu swe możliwości finansowania mikroprzedsiębiorców. Dzięki wsparciu UE zanotowały w tym zakresie niepodważalny sukces: Polska znalazła się na czwartym miejscu pod względem wartości mikrofinansowania uruchomionego w ramach instrumentu Progress. Łącznie, do września 2014 r. w ramach Instrumentu Progress udostępniono w Europie ponad 20 tys. mikropożyczek o łącznej wartości 182 mln euro. EFI podpisał umowy z 47 pośrednikami w 20 krajach. Według badania przeprowadzonego przez Komisję Europejską, instrument skutecznie realizuje cele Unii, zauważalnie przyczyniając się do tworzenia nowych miejsc pracy. Instrument charakteryzuje także wysoka efektywność: każde euro z budżetu UE pozwala na uruchomienie 5 euro preferencyjnej oferty dla mikroprzedsiębiorców.

Instrumenty finansowe programu EaSI

W osi mikrofinansów i przedsiębiorczości społecznej programu EaSI zaplanowano wsparcie dostępności mikrofinansowania dla grup w trudnej sytuacji i mikroprzedsiębiorstw oraz rozwoju przedsiębiorczości społecznej. "Grupy w trudnej sytuacji" wymienione w pierwszym z tych obszarów to m.in. osoby bezrobotne, zagrożone utratą pracy, wykluczone społecznie, mające problemy z wejściem bądź powrotem na rynek pracy - które są skłonne założyć własne mikroprzedsiębiorstwo. Dla nich oraz dla funkcjonujących już mikroprzedsiębiorców przewidziano preferencyjne produkty mikrofinansowe, udostępniane przez narodowych pośredników finansowych - instytucje finansowe, które pomyślnie przejdą proces aplikacyjny i podpiszą stosowne umowy z Europejskim Funduszem Inwestycyjnym.

Pośrednicy finansowi programu EaSI mogą liczyć na szereg instrumentów wspierających ich działalność mikrofinansową. Są to instrumenty podziału ryzyka (gwarancje i regwarancje), pożyczki oraz finansowanie kapitałowe. Program EaSI zakłada również uruchomienie instrumentów dotacyjnych, zwiększających możliwości instytucjonalne dostawców mikrofinansowania.

Gwarancja dla mikrofinansowania EaSI

Uruchomiona 24 czerwca gwarancja dla mikrofinansowania EaSI (EaSI Microfinance Guarantee) to pierwszy z instrumentów finansowych programu. W ramach tego instrumentu Europejski Fundusz Inwestycyjny oferuje pokrycie do 80% straty, poniesionej przez pośrednika finansowego z tytułu niespłacenia zobowiązania przez mikroprzedsiębiorcę. Gwarancja jest ograniczona (capped) do maksymalnie 30% wartości objętego nią portfela. Z finansowania objętego gwarancją mogą skorzystać osoby zakładające i rozwijające mikroprzedsiębiorstwa, w tym samozatrudnieni. Maksymalna wartość finansowania objętego gwarancją to 25 tys. euro. Środki te mogą zostać wykorzystane na inwestycje, kapitał obrotowy (w tym finansowanie odnawialne) i inne koszty związane z rozwojem firmy.

Finansowanie dla mikroprzedsiębiorców zostanie uruchomione w przeciągu kilku miesięcy po wyborze przez EFI pośredników finansowych. Pośrednicy będą musieli zobowiązać się do zaoferowania produktów finansowych na preferencyjnych warunkach: np. po obniżonej cenie, na dłuższy okres bądź przy obniżonych wymogach dotyczących zabezpieczeń. Co istotne, wsparcie UE w postaci gwarancji nie stanowi pomocy publicznej, co jest znaczącym ułatwieniem dla korzystających z finansowania przedsiębiorców.

O gwarancje dla mikrofinansowania w ramach EaSI mogą ubiegać się wszystkie instytucje, uprawnione do oferowania finansowania dłużnego dla mikroprzedsiębiorców. Gwarancja EFI jest bezpłatna, ale pośrednik finansowy może zostać obciążony określonymi w umowie opłatami karnymi. Są one naliczane w przypadku niezrealizowania uzgodnionej podczas negocjacji z EFI wartości sprzedaży produktów objętych gwarancją, bądź też wobec niedostosowania się pośrednika do "Europejskiego kodeksu dobrego postępowania w zakresie udzielania mikrokredytów".

Nabór kandydatów na pośredników finansowych instrumentu jest prowadzony w sposób ciągły i będzie trwał do 2023 r. W nadchodzących miesiącach oferta instrumentów programu EaSI zostanie uzupełniona o kolejne instrumenty podziału ryzyka, tzn. regwarancje dla mikrofinansowania oraz gwarancje i regwarancje dla finansowania przedsiębiorstw społecznych. Według szacunków Komisji Europejskiej, budżet instrumentów podziału ryzyka programu EaSI w wysokości 96 mln euro umożliwi uruchomienie w Europie ok. 500 mln euro preferencyjnych pożyczek dla osób zakładających oraz rozwijających mikroprzedsiębiorstwa i przedsiębiorstwa społeczne. W programie zaplanowano także pożyczki oraz finansowanie kapitałowe dla instytucji finansowych udzielających mikrokredytów, w celu zwiększenia ich możliwości operacyjnych i poprawy dostępu do finansowania dla mikroprzedsiębiorców.

Gdzie po informacje?

Szczegółowe informacje dotyczące gwarancji dla mikrofinansowania oraz innych instrumentów finansowych programu EaSI dostępne są w Krajowym Punkcie Kontaktowym ds. Instrumentów Finansowych Programów UE (www.InstrumentyFinansoweUE. gov.pl). KPK działa na zlecenie polskiego rządu, na podstawie uchwały Rady Ministrów, wspierając instytucje finansowe zainteresowane udziałem we wdrażaniu preferencyjnego finansowania w programach ramowych UE. Punkt zapewnia szkolenia, warsztaty oraz indywidualne konsultacje dla przedstawicieli instytucji finansowych, dotyczące m.in. parametrów poszczególnych instrumentów, kryteriów kwalifikowalności pośredników finansowych oraz procedur aplikowania o gwarancje unijne. KPK ułatwia także przedsiębiorcom dostęp do preferencyjnego finansowania, oferowanemu dzięki wsparciu UE. Usługi KPK są bezpłatne, dostępne na terenie całego kraju.

 

Udostpnij artyku: