Przemysły kreatywne w „Kreatywnej Europie”

Finanse i gospodarka

Miasteczko Multimedialne, czy Gdynia Design Days - to tylko niektóre z przykładów reprezentujących działalność sektora kreatywnego, który od 2014 roku będzie mógł liczyć na większe dofinansowanie w ramach nowego programu Komisji Europejskiej, Kreatywna Europa 2014-2020.

Adresatami programu będą zarówno firmy prywatne, jak i instytucje publiczne oraz organizacje non-profit z obszaru kultury, filmu i przemysłów kreatywnych.

Czym w ogóle jest przemysł kreatywny, kto go tworzy i jak go zdefiniować?

Pomimo rozpowszechnionej obecnie mody na „kreatywność” mało kto jest w stanie wyjaśnić, co kryje się pod terminem „przemysły kreatywne” lub „sektory kreatywne”. Problem wydaje się, tym większy, że do tej pory nie powstała jedna, podstawowa definicja, która stanowiłaby ujednolicone źródło wiedzy.

Przemysły kreatywne – czym są?

Przyjmuje się, że w Europie termin „przemysły kreatywne” pojawił się w Wielkiej Brytanii w latach 90-tych, gdzie nowopowstały Departament Kultury, Mediów i Sportu (DCMS) rozpoczynał pracę nad mapowaniem aktualnej aktywności w ramach tzw. Creative Industries. W dokumencie przygotowanym przez UK DCMS w 1998 roku, przemysły kreatywne zostały zdefiniowane jako działalności, które mają swoje pochodzenie w indywidualnej kreatywności, umiejętności i talencie, mają potencjał do tworzenia bogactwa i kreacji pracy poprzez pokolenia i eksploracje intelektualnej własności.

Współcześnie najczęściej przytacza się opis zaproponowany przez ekonomistę Richard’a Caves’a, według którego, przemysł kreatywny związany jest z dostarczeniem produktów i usług szeroko łączących się z kulturalną, artystyczną lub zwykłą rozrywkową wartością. Zawiera książki, publikacje w magazynach, sztukę wizualną (malarstwo, rzeźbiarstwo), sztukę teatralną (teatr, operę, koncerty, taniec), nagrania, filmy kinowe i telewizyjne, modę, zabawki oraz gry komputerowe. Coraz częściej do tych kategorii zostają zaliczane także branże, które do tej pory nie kojarzyły się z pojęciem kultury, jak agencje reklamowe, public relations, czy agencje informacyjne.

Przemysły kreatywne – czym się charakteryzują?

Sektory kreatywne poprzez swoje ogromne zróżnicowanie i określoną specyfikę ekonomiczną rządzą się prawami, o których każdy działający w tym obszarze, powinien pamiętać.

Po pierwsze, istnieje silna niepewność, co do popytu i reakcji konsumentów na wprowadzone na rynek produkty kreatywne. Działania w tym obszarze podlegają całkowitemu zróżnicowaniu poprzez swoją jakość i wyjątkowość, dając możliwość dotarcia do szerokiego kręgu odbiorców. Po drugie, dla części osób powiązanych ze sztuką, wartością samą w sobie, nawet kosztem niższych zarobków, jest możliwość pracy przy ciekawych i niebanalnych projektach. Kolejną istotną cechą jest tak zwana zasada zespołu Motley (lub „Wielobarwnej ekipy”), według której przy skomplikowanych projektach wymagane jest szerokie spektrum czynników produkcji. Dopiero dobrze skomponowana i wykonana całość, stanowi o wartości produktu.

Europa 2014-2020 – jaka? Kreatywna!

Poruszana w tym artykule tematyka, jest niezwykle istotna, nie tylko z punktu widzenia kultury, czy edukacji, ale według ekspertów stanowi także ogromną szansę dla gospodarki w czasie obecnego kryzysu. Według Komisji Europejskiej przemysły kultury i przemysły kreatywne (oparte o eksploatowanie praw autorskich) mają w chwili obecnej ponad 4,5% udziału w produkcie krajowym brutto krajów rozszerzonej Unii Europejskiej – a zatem jest to udział podobny do produkcji żywności, czy tytoniu. W Europie zatrudnienie w tym sektorze rośnie o 12% szybciej, niż w pozostałych obszarach gospodarki, zatrudnionych w nim jest ponad 6 milionów osób – co stanowi 3,8 % wszystkich pracowników w Unii Europejskiej.

W Polsce sektory kreatywne zatrudniają ponad 353 tys. osób, co stanowi około 2,2% wszystkich zatrudnionych. Komisja Europejska szacuje, że dzięki pieniądzom zainwestowanym w postaci wparcia finansowego z Programu Kreatywna Europa ponad 300 tys. artystów i osób zawodowo zajmujących się kulturą będzie mogło zdobyć nowe umiejętności i dotrzeć do nowych odbiorców w różnych krajach. Około 1 tys. europejskich filmów i 2,5 tys. kin dostanie wsparcie w zakresie dystrybucji, a co najmniej 5,5 tys. książek i innych dzieł literackich zostanie przetłumaczonych, umożliwiając publiczności ich odbiór w języku ojczystym. Projekty finansowane w ramach programu mogą dotrzeć do co najmniej 100 mln osób. W przeciągu 7 lat trwania projektu, Komisja Europejska przeznaczy na ten cel środki w wysokości 1,8 mld euro, co daje niezwykłą szansę na rozwój sektora kreatywnego w Europie w najbliższym czasie.

Anna Hieropolitańska
Punkt Kontaktowy ds. Kultury
www.program-kultura.eu

Udostępnij artykuł: