Raport Specjalny. Horyzonty Bankowości 2020. Finanse: Co się dzieje z rentownością polskich banków?

BANK 2020/03

Obserwowany na przestrzeni ostatnich kilku lat systematyczny spadek wskaźnika rentowności kapitału własnego (ROE) polskich banków budzi zrozumiałe zaniepokojenie na rynku. Indeks ten prezentuje się tym bardziej niekorzystnie, jako że równocześnie zwiększa się skala działalności sektora i rosną jego zyski.

Fot. Feodora/stock.adobe.com

Obserwowany na przestrzeni ostatnich kilku lat systematyczny spadek wskaźnika rentowności kapitału własnego (ROE) polskich banków budzi zrozumiałe zaniepokojenie na rynku. Indeks ten prezentuje się tym bardziej niekorzystnie, jako że równocześnie zwiększa się skala działalności sektora i rosną jego zyski.

W pierwszej połowie minionego roku zyskowność sektora bankowego nieznacznie się zmniejszyła – poinformował Narodowy Bank Polski w najnowszej edycji raportu o stabilności systemu finansowego, datowanej na grudzień 2019 r. Sytuacja w poszczególnych bankach była silnie zróżnicowana – największe instytucje komercyjne charakteryzowały się znacząco wyższą rentownością od pozostałych, a pięć największych instytucji, kontrolujących blisko 50% aktywów sektora bankowego, wypracowało ponad 2/3 jego dodatnich wyników finansowych. Analitycy banku centralnego zwrócili uwagę, że tendencja ta świadczy o występowaniu efektu skali, co może zachęcać właścicieli banków działających w Polsce do podejmowania decyzji prowadzących do zwiększenia sumy bilansowej banków np. poprzez przejęcia innych podmiotów lub zbywanie polskich spółek zależnych z powodu niemożności osiągnięcia satysfakcjonującej rentowności kapitału. To może skutkować ograniczeniem liczby banków działających na rynku, co nie jest dobrą sytuacją z punktu widzenia konkurencji i konsumentów. W trudnej sytuacji stawia to zwłaszcza mniejsze banki, które są mniej atrakcyjne dla inwestorów. 

Co osłabia zyskowność sektora?

Na zyskowność banków w I półroczu 2019 r. negatywnie wpłynęły obciążenia fiskalne, rosnące koszty operacyjne oraz odpisy na ryzyko kredytowe. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez NBP nastąpił wzrost marży odsetkowej netto i niewielkie zwiększenie dźwigni, przy czym w bankach spółdzielczych marża odsetkowa nadal malała (m.in. ze względu na obniżającą się efektywność portfeli kredytowych i brak możliwości dostosowania kosztów depozytów w odpowiedniej skali), obciążenie wyników odpisami z tytułu utraty wartości kredytów wzrosło bardziej niż przeciętnie w sektorze bankowym, natomiast poprawiła się efektywność kosztowa. Nie należy spodziewać się, żeby w najbliższym okresie nastąpił wzrost stóp procentowych, a podwyższenie marży odsetkowej może zależeć tylko od szerszego oferowania wyżej oprocentowanych produktów kredytowych oraz szukania niżej oprocentowanych zobowiązań.

W czerwcu 2019 r. wynik finansowy ROE (return on equity, zwrot na kapitale) netto polskich banków wyniósł 6,8% (9,8% brutto), podczas gdy w 2011 r. wskaźnik ten kształtował się na poziomie 12,9%. Do spadku efektywności banków przyczynił się w minionym roku wzrost składek na fundusze BFG. Obciążenie to dotknęło w szczególności banki komercyjne, które ponoszą znacznie wyższe koszty utrzymania systemu gwarancji depozytów niż banki spółdzielcze opłacające składkę ryczałtową uzależnioną od ich wielkości. Z tej właśnie przyczyny ZBP od dłuższego już czasu postuluje, żeby zamiast kolejnych podwyżek składki dokapitalizować fundusz środkami z tzw. podatku bankowego, który stanowi już nieco ponad 1% dochodów budżetowych. Do ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: