Ryzyko finansowe: Jak oceniać zagrożenia w banku spółdzielczym?

NBS 2017/03

Powszechnym sygnałem alarmującym o złej sytuacji banku spółdzielczego bywa pojawianie się straty finansowej, spowodowanej zwykle koniecznością tworzenia rezerw na ujawnione nagle, często w czasie audytu, należności zagrożone. Zarząd banku nie powinien być zaskakiwany pogorszeniem się jego sytuacji finansowej. A tak często jest. Aby do tego nie dopuścić, trzeba analizować sytuację banku i z wyprzedzeniem rozpoznawać pojawiające się zagrożenia.

Powszechnym sygnałem alarmującym o złej sytuacji banku spółdzielczego bywa pojawianie się straty finansowej, spowodowanej zwykle koniecznością tworzenia rezerw na ujawnione nagle, często w czasie audytu, należności zagrożone. Zarząd banku nie powinien być zaskakiwany pogorszeniem się jego sytuacji finansowej. A tak często jest. Aby do tego nie dopuścić, trzeba analizować sytuację banku i z wyprzedzeniem rozpoznawać pojawiające się zagrożenia.

Wiesław Żółtkowski

Bardzo pomocne w tym jest bieżące śledzenie podstawowych wskaźników finansowych charakteryzujących sytuację banku. W praktyce ich znaczenie czasem jest lekceważone, bo zarząd bardziej wierzy własnej intuicji budowanej na doświadczeniu niż bezdusznym liczbom. Namawiam jednak, aby nie lekceważyć liczb.

Podstawowe wskaźniki finansowe charakteryzujące
sytuację banku są banalne, ale ich monitorowanie
i prawidłowe interpretowanie nie jest łatwe.

Podstawowym kryterium analizy finansowej jest pytanie o rentowność banku. Mierzy się ją kilkoma wskaźnikami. Najbardziej ogólnym wskaźnikiem jakości zarządzania bankiem jest wskaźnik zwrotu z kapitału ROE, pokazujący jak efektywnie bank wykorzystuje swoje fundusze własne. W praktyce jego wartość silnie zależy od wielkości banku. Występuje prawidłowość, że banki małe mają niską wartość ROE ze względu na niepełne wykorzystanie funduszy własnych. Banki duże ciągle zwiększają aktywa (dlatego są duże) i maksymalnie wykorzystują swój kapitał. Stąd wyższa wartość wskaźnika ROE (na poziomie 7–9%).

Ważną miarą jest wartość łącznego współczynnika kapitałowego. Banki, które mają ten wskaźnik na minimalnym poziomie muszą bardzo ostrożnie zarządzać ryzykiem. Te mające nadmiar kapitału mogą pozwolić sobie na ryzykowne przedsięwzięcia, bo ewentualną stratę pokryją z funduszy własnych. Trzeba jednak pamiętać, że po jednym takim zdarzeniu bank przechodzi już na minimalny poziom kapitału. W każdym razie duży kapitał pozwala mu, w ostateczności, bezpiecznie połączyć się z innym bankiem. Mały kapitał w takiej sytuację wymaga udzielenia bankowi wsparcia zewnętrznego.

Duża wartość łącznego współczynnika kapitałowego
świadczy o dużym bezpieczeństwie banku, ale
i małej rentowności. Mała wartość tego wskaźnika
wskazuje na potrzebę bardzo ostrożnego
zarządzania kapitałem.

Drugą istotną miarą jest wskaźnik zwrotu z aktywów ROA. Analiza tego wskaźnika za kilka ostatnich lat pozwala w prosty sposób oszacować kierunek zmiany rentowności własnego banku i porównać się z osiągnięciami innych. Banki z niską wartością wskaźnika ROA są instytucjami podwyższonego ryzyka. Zarządy tych banków codziennie stoją przed zagrożeniem, które może przyjść ze strony niewypłacalnych kredytobiorców, ryzyka operacyjnego, czy wzrostu kosztów działania wynikających w wymogów regulacyjnych.

ROA na poziomie poniżej wartości średniej dla grupy banków podobnych musi budzić niepokój. Niska wartość ROA informuje, że bank znajduje się w obszarze podwyższonego ryzyka.

Nie wystarczy znać wskaźnik ROA banku, choć to jest przydatne dla porównania z innymi. Potrzebna jest po głębiona analiza rentowności istotnych części aktywów. W tym celu należy obliczyć odrębnie dochody przynajmniej z portfela kredytowego, papierów wartościowych, lokat na rynku finansowym. Po obliczeniu dochodów trzeba je podzielić przez średnią wartość aktywów danej grupy. W przypadku kredytów, a także niektórych papierów ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: