Sytuacja finansowa przedsiębiorstw w III kwartale 2015 r.

Bankowość

Narodowy Bank Polski opublikował 30 grudnia br. raport na temat sytuacji finansowej sektora przedsiębiorstw w III kwartale 2015 r. Wynika z niego, że w okresie tym koniunktura w sektorze przedsiębiorstw poprawiła się. Przyspieszenie wzrostu sprzedaży krajowej nie wskazuje na wystąpienie potencjalnych efektów tzw. spirali deflacyjnej.

Narodowy Bank Polski opublikował 30 grudnia br. raport na temat sytuacji finansowej sektora przedsiębiorstw w III kwartale 2015 r. Wynika z niego, że w okresie tym koniunktura w sektorze przedsiębiorstw poprawiła się. Przyspieszenie wzrostu sprzedaży krajowej nie wskazuje na wystąpienie potencjalnych efektów tzw. spirali deflacyjnej.

Przychody. W III kwartale br. dynamika nominalnych przychodów ogółem była nieco niższa w poprzednim - zmniejszyła się o 0,3 pkt proc. do 2,3 proc. r/r. Spadek ten wynikał jednak ze zwiększenia odpisów amortyzacyjnych w jednej z największych krajowych firm energetycznych. Po wyeliminowaniu wpływu księgowania dynamika przychodów wyniosła 4,1 proc. r/r, czyli o 1,5 pkt proc. więcej niż w poprzednim kwartale. Inaczej niż w poprzednich trzech kwartałach, w tym głównym motorem wzrostu była sprzedaż krajowa (4,4 proc. r/r), a nie zagraniczna (1,3 proc. r/r). Po uwzględnieniu wskaźnika PPI różnica między dynamiką sprzedaży krajowej i zagranicznej była jeszcze większa i wyniosła - odpowiednio - 7,3 proc. r/r oraz 3,2 proc r/r.

Koszty ogółem. Chociaż w analizowanym okresie nadal spadały ceny surowców i paliw na światowych rynkach, dynamika kosztów sektora przedsiębiorstw wyraźnie zwiększyła się i przewyższyła tempo wzrostu przychodów. Odpowiadały za to zwiększone odpisy amortyzacyjne w jednej z największych krajowych firm energetycznych. Po wyeliminowaniu tego czynnika dynamika przychodów sektora rosła szybciej niż dynamika odpowiadających jej kosztów. Niskie ceny surowców i paliw zmniejszały dynamikę kosztów sprzedaży. Natomiast do wzrostu kosztów przyczyniły się szybko rosnące koszty usług obcych (o 6 proc.), a w wielu przypadkach także wzrost kosztów usług podwykonawczych (z 8,7 proc. II kwartale br. do 9,7 proc. w III kwartale).

Wynik finansowy i rentowność. Kondycja finansowa sektora przedsiębiorstw pozostaje dobra, a nawet przejawia lekką tendencję wzrostową. Świadczy o tym rosnący odsetek firm rentownych oraz mediana rozkładu wskaźnika rentowności. Ta optymistyczna ocena pozostaje w pewnej sprzeczności ze spadkiem wyniku finansowego populacji przedsiębiorstw, który obniżył się o 1/3 r/r, powodując tym samym obniżenie wskaźników rentowności. Jednak gros tych spadków wynika - jak wspomniano wcześniej - z efektów księgowych. Po ich wyeliminowaniu dane wskazują na poprawę zyskowności działalności podstawowej przedsiębiorstw.

Zatrudnienie. Od blisko dwóch lat w sektorze utrzymuje się systematyczny i stabilny wzrost zatrudnienia - w analizowanym okresie wyniósł 2,1, proc. r/r. W znacznym stopniu wynika on jednak ze wzrostu liczebności sprawozdających się firm. W grupie firm sprawozdających się nieprzerwanie od co najmniej roku wzrost zatrudnienia wyniósł 0,3 proc. W podziale na branże największy udział we wzroście zatrudnienia miały usługi wraz z handlem oraz przetwórstwo przemysłowe. Natomiast wyraźne redukcje liczby pracowników nadal obserwowane są w budownictwie, górnictwie i energetyce.

Koszty wynagrodzeń. Wraz ze wzrostem zatrudnienia w III kwartale br. rosły koszty wynagrodzeń, a jednocześnie także przeciętne płace. Dynamika kosztów wynagrodzeń (razem z kosztami ubezpieczeń) była więc wyższa niż dynamika zatrudnienia, ale nieco niższa niż w poprzednim kwartale (4,8 proc. r/r, spadek o 0,9 pkt proc.). Koszty wynagrodzeń wzrosły w zdecydowanej większości przedsiębiorstw - w 68,7 proc., czyli o 1,6 pkt proc. więcej niż rok temu. Warto podkreślić, że wskutek utrzymującej się deflacji udział firm zwiększających realnie koszty pracy wyniósł 72,9 proc. i tym samym osiągnął jeden z najwyższych poziomów od początku badania.

Aktywność inwestycyjna ogółem. O dobrej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw świadczy również rozmiar prowadzonych przez nie inwestycji. W III kwartale br. firmy zwiększyły nakłady na inwestycje o 14,5 proc. r/r po wzroście 7,7 proc. r/r w poprzednim kwartale. Aktywność inwestycyjną wspiera stabilna konsumpcja krajowa i wysoki stopień wykorzystania zdolności produkcyjnych. Od strony finansowej realizację przedsięwzięć rozwojowych ułatwiają dobra sytuacja finansowa przedsiębiorstw i niskie oprocentowanie kredytów.

Sytuacja płynnościowa. Potwierdzeniem dobrej sytuacji firm jest również ich sytuacja płynnościowa. Poprawa jest tutaj obserwowana od kilku lat, ale obecnie ma ona inne źródło niż w latach 2010-2012. Ostatnie lata przyniosły bowiem spadek koncentracji środków pieniężnych, wynikający z pogorszenia kondycji dużych przedsiębiorstw, głównie pochodzących z branż zajmujących się wydobywaniem i przetwarzaniem surowców, które tracą na spadku cen oferowanych przez siebie produktów. Jednocześnie poprawiała się sytuacja w grupie mniejszych jednostek, które zyskują dzięki niższym kosztom produkcji i ożywieniu na rynku krajowym.

Źródło: Narodowy Bank Polski

Udostępnij artykuł: