Warszawski Instytut Bankowości: Złapać BAKCYLA dobrych nawyków finansowych

NBS 2017/07-08

Projekt BAKCYL to znak jakości w obszarze edukacji finansowej i ogólnopolska marka. Realizowany jest przez pracowników sektora finansowego. Pomysłodawcą i organizatorem jest Fundacja Warszawski Instytut Bankowości, która w tym roku obchodzi dwudziestopięciolecie pracy w obszarze szkoleniowo-edukacyjnym.

Alicja Zaczek-Żmijewska

Prawdziwą jednak siłą projektu są wolontariusze, na co dzień bankowcy różnego szczebla, których w projekcie działa już ponad 550. I mówią, że BAKCYL… uzależnia.

Sprawdzony format

Formuła BAKCYLA sprawdza się od początku funkcjonowania projektu. Każda z przeprowadzonych lekcji, a pierwsze odbyły w 2013 r., pokazuje, jak skutecznie edukować w zakresie finansów i dostarcza kolejnych wniosków. W minionym roku szkolnym 2016/2017 odbyło się blisko 1700 lekcji, a od początku funkcjonowania projektu aż 3177. Gdy przełożymy tę liczbę na praktykę nauczycielską, otrzymamy około 3,5 roku pracy w etatowym wymiarze godzin nauczyciela! A w projekcie BAKCYL lekcje prowadzą nie nauczyciele, lecz eksperci- wolontariusze przeszkoleni do tej roli przez Warszawski Instytut Bankowości. Z zawodu są bankowcami. W tej chwili reprezentują 45 partnerskich banków, które swoim udziałem w projekcie dowodzą odpowiedzialności sektora finansowego za wiedzę młodych Polaków w tym zakresie. 12 z nich to banki komercyjne, natomiast 33 to banki spółdzielcze. I to na pewno jeszcze nie koniec, bo lista partnerów jest ciągle otwarta, a do BAKCYLA można przystąpić w każdej chwili.

nbs.2017.07.foto.044.a.200xJanina Wolanin,
prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Księżpolu

Bank Spółdzielczy w Księżpolu sprawuje patronat SKO nad pięcioma szkołami: Szkołą Podstawową im. Jana Pawła II w Księżpolu, Zespołem Szkół im. Zofii Krawieckiej w Majdanie Starym, Szkołą Podstawową w Rakówce, Szkołą Podstawową w Korchowie Pierwszym i Szkołą Podstawową w Aleksandrowie.
Z okazji pasowania na ucznia zarząd naszego banku co roku przyznaje każdemu pierwszoklasiście wkład w wysokości 10,00 zł na imienną książeczkę SKO. Funduje również nagrody dla uczniów, którzy wyróżnili się w oszczędzaniu w SKO we wszystkich szkołach objętych patronatem banku.
Naszym celem jest propagowanie wśród uczniów członkostwa w SKO, upowszechnianie systematycznego oszczędzania i racjonalnego gospodarowania pieniędzmi, popularyzowanie wiedzy o działalności banków spółdzielczych. Poprzez współpracę ze środowiskiem lokalnym pozyskujemy uczniów jako przyszłych klientów banku.
Dlatego zarząd banku podjął decyzję o przystąpieniu do projektu BAKCYL. Umowa została podpisana w grudniu 2016 r. Mamy dwie wolontariuszki, które przeszły szkolenie 9 lutego br. w Rzeszowie. 22 maja br. zostały przeprowadzone pierwsze lekcje nt. „Twoje pieniądze” w dwóch klasach gimnazjalnych Zespołu Szkół w Majdanie Starym. Młodzież była bardzo zainteresowana przedstawianym tematem. Informacje, które zostały przekazane były dla nich nowe, chętnie włączali się w prowadzoną lekcję oraz zadawali liczne pytania. Natomiast sama wolontariuszka była pod wrażeniem wiedzy i świadomości młodych ludzi odnośnie pieniędzy. Chcemy popularyzować praktykę oszczędzania wśród dzieci i młodzieży, zwłaszcza w szkołach podstawowych, gimnazjach i szkołach średnich, a także pogłębić więzi środowisk szkolnych i lokalnych z bankiem.

Lekcje dobrych nawyków finansowych

Podstawowym działaniem w ramach projektu BAKCYL są lekcje z finansów dla uczniów różnych etapów edukacyjnych. Dotąd byli to gimnazjaliści, ale po przeprowadzonym z sukcesem w 2017 r. pilotażu dla szkół średnich, propozycja projektowa rozrasta się. Od nadchodzącego roku szkolnego będą też lekcje dla szkół podstawowych i średnich. Zajęcia pomyślane są tak, by dostarczyć nie tylko wiedzy, ale przede wszystkim kształtować dobre nawyki w zarządzaniu finansami. Dlatego formuła projektu zakłada, by lekcje prowadzili wolontariusze-eksperci bankowości, którzy mają praktykę zawodową i są na bieżąco z ty, co dzieje się w sektorze finansowym. To ważne przez wzgląd na dynamiczne tempo rozwoju tej branży oraz potrzebę faktycznego przygotowania młodzieży do zarządzania finansami. Nikt tak przekonująco, jak praktyk, nie będzie umiał uświadomić młodzieży konieczności zarządzania pieniędzmi, przełamać stereotypy związane z branżą bankową czy kształtować postawę przedsiębiorczości.

nbs.2017.07.foto.045.a.200xAgnieszka Krukowska,
wiceprezes zarządu Banku Spółdzielczego w Szczebrzeszynie ds. handlowych

Bank Spółdzielczy w Szczebrzeszynie przyłączył się do projektu BAKCYL, by razem ze środowiskiem bankowym realizować wspólną misję edukacji młodzieży – przyszłych klientów banków. Budowa pozytywnego wizerunku sektora bankowego jest sprawą priorytetową. Udział w projekcie to pozytywny przykład tego, jak można dobrze łączyć interes biznesowy postrzegany długoterminowo z odpowiedzialnością społeczną instytucji finansowych.

Udział w tym projekcie dał pracownikom możliwość profesjonalnego przygotowania się do pracy z młodzieżą i pokazał, jak jasno i przejrzyście wprowadzić ją w świat codziennych finansów, tak aby potrafiła lepiej funkcjonować w nowoczesnym społeczeństwie.

Bank Spółdzielczy w Szczebrzeszynie zrealizował już pierwszy cykl lekcji, pracownicy banku – wolontariusze przeprowadzili zajęcia w gimnazjum znajdującym się na terenie działania banku, zaszczepiając w młodzieży gimnazjalnej tytułowego bakcyla wiedzy finansowej. Inicjatywa ta spotkała się z dużym zainteresowaniem ze strony młodzieży, co ostatecznie potwierdziło potrzebę takiego działania.

Z przekonaniem możemy powiedzieć, że udział banku w projekcie BAKCYL jest dla nas cennym doświadczeniem, dającym zarówno nowe możliwości rozwoju, jak i podnoszenia poziomu wiedzy młodego pokolenia z zakresu praktycznych finansów

Wszystko to zgodne jest z założeniami BAKCYLA, które zawierają się w słowach „praktyczna edukacja”. I nie jest tajemnicą, że takie cele edukacyjne do łatwych nie należą, bo wyrabianie dobrych nawyków wymaga treningu i czasu. Stąd każdy z tematów lekcji podawany jest za pomocą metod aktywizujących uczniów. W BAKCYLU należą do nich zadania problemowe, ćwiczenia – czasami w formie quizu, elementy multimedialne, materiały powtórkowe. Nad zawartością merytoryczną lekcji czuwa Rada Projektu BAKCYLA oraz Zespół Ekspertów złożony z zawodowych nauczycieli, doświadczonych wolontariuszy i specjalistów edukacji poza formalnej. Wypracowane przez nich treści są realizowane na lekcjach w profesjonalny sposób dzięki warsztatowemu przygotowaniu wolontariuszy. Niezależnie od szczebla zawodowego, jaki na co dzień reprezentują, przechodzą szkolenie, które poprzedza aktywne działanie w projekcie BAKCYL i wyposaża ich w wybrane kompetencje nauczycielskie. Potem przychodzi czas stosowania tych sprawności w realiach szkolnych i czas emocji przed pierwszą lekcją, a później – ogromnej satysfakcji po zajęciach. Właśnie takie wrażenia słychać w wypowiedziach przedstawicieli społeczności projektu, w której otwarcie mówi się, że BAKCYL… uzależnia. Działa więc w dwie strony: w uczniach kształtuje dobre nawyki finansowe, a wśród bankowców prowadzących lekcje wolontariat staje się dobrym nawykiem.

Danuta Fedziuryna,
prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Łaszczowie

Bank Spółdzielczy w Łaszczowie przystąpił do projektu Bankowcy dla Edukacji Finansowej Młodzieży „BAKCYL” w styczniu 2017 r., reprezentowany jest przez jednego wolontariusza – Ewę Smyk, członka zarządu banku. Lekcje przeprowadzane w ramach projektu „BAKCYL” odbywały się na trenach wiejskich, będących w zasięgu terenu działania banku. W I półroczu bieżącego roku wolontariusz z naszego banku przeprowadził 12 lekcji.

Wolontariusz w ramach projektu „BAKCYL”, ucząc młodzież gimnazjalną praktycznych finansów, miał za zadanie wzmocnić wizerunek banków jako instytucji zaufania publicznego oraz podnieść wiedzę finansową młodzieży, która niebawem zacznie aktywnie korzystać z usług bankowych.

Dla nas udział w tym projekcie jest kontynuacją pracy z młodzieżą szkolną. Bank Spółdzielczy w Łaszczowie aktywnie współpracuje ze szkołami podstawowymi w zakresie szkolnych kas oszczędności. Duże zainteresowanie ze strony uczniów i ich aktywny udział w zajęciach pozwalają stwierdzić, że edukacja młodzieży poprzez projekt „BAKCYL” w istotny sposób poszerza wiedzę z zakresu finansów i powinna stać się stałym elementem programu nauczania w szkołach. Zachęta do korzystania z kont osobistych po ukończeniu 13. roku życia daje szanse na praktyczne pogłębianie wiedzy finansowej.

Uczymy wspólnie

Lekcje BAKCYLA odbywają się wszędzie tam, gdzie są wolontariusze projektu. Wyznaczenie bankowcom tak podstawowej i ważnej roli w realizacji projektu daje niebywały efekt. Polega on na połączeniu wyraźnej obecności BAKCYLA na poziomie lokalnym z ogólnopolskim zasięgiem projektu. Trudno to sobie wyobrazić, gdyby przedsięwzięcie miało być realizowane siłami wolontariuszy np. tylko z centralnej Polski. Aby dotrzeć do mniejszych i bardziej oddalonych społeczności, potrzebne są siły lokalne, zorientowane w życiu i potrzebach danego środowiska. Pod tym względem zupełnie wyjątkowa w BAKCYLU jest rola banków spółdzielczych. Nie dość, że są to instytucje lokalne, to jeszcze historycznie i ustawowo zaangażowane w działalność na rzecz miejscowych społeczności. W charakterze mecenasa często podejmują wiele różnych działań edukacyjnym.

nbs.2017.07.foto.046.a.200xEwa Smyk,
członek zarządu Banku Spółdzielczego w Łaszczowie, wolontariusz projektu „BAKCYL”:

Jako wolontariusz mogę stwierdzić, że praca z młodzieżą była nowym i bardzo ciekawym doświadczeniem. Wprowadzenie uczniów w świat finansów i ekonomii przyniosło mi wiele satysfakcji. W nowym roku szkolnym liczę na możliwość przeprowadzenia kolejnych lekcji „BAKCYLA”.

Tym ważniejszym dla organizatorów BAKCYLA jest chęć współdziałania przy projekcie właśnie ze strony bankowości spółdzielczej. Wzorowego modelu współpracy dostarcza bankowość spółdzielcza Lubelszczyzny. Choć jest w projekcie od stosunkowo niedawna, wyróżnia się liczbą partnerskich banków spółdzielczych i zrealizowanych lekcji w tak krótkim czasie (od lutego 2017 r.). Jest to siedem instytucji: Bank Spółdzielczy w Łaszczowie, Bank Spółdzielczy w Niedrzwicy Dużej, Bank Spółdzielczy w Księżpolu, Bank Spółdzielczy w Nałęczowie, Bank Spółdzielczy w Józefowie nad Wisłą, Bank Spółdzielczy w Kurowie, Bank Spółdzielczy w Szczebrzeszynie. Spośród pracowników tych banków przeszkolonych zostało i aktywnie działa w projekcie dziesięć osób. Reprezentują one kadry pracownicze różnego szczebla, nawet zarządczego – Magdalena Woch, wiceprezes zarządu Banku Spółdzielczego w Kurowie i Ewa Smyk, członek zarządu Banku Spółdzielczego w Łaszczowie.

Michał Dziekanowski,
wolontariusz Projektu BAKCYL, Bank Spółdzielczy w Niedrzwicy Dużej:

Jednym z głównych powodów przystąpienia banku do projektu BAKCYL była świadomość, że Polacy wpadają w kłopoty przez różnego rodzaju instytucje parafinansowe. Mimo nagłaśniania takich spraw przez media ludzie nadal szukają okazji do inwestowania w bursztynowo-złote piramidy finansowe lub wpadają w spiralę zadłużenia przez pożyczki chwilówki. Te sytuacje świadczą o tym, jak bardzo potrzebna jest w społeczeństwie edukacja finansowa.

Projekt BAKCYL pozwala dotrzeć do najmłodszych uczestników rynku finansowego. Lekcje w gimnazjach dają obopólną korzyść. Z jednej strony chcemy uświadomić młodzieży, że zarządzanie finansami nie zaczyna się dopiero w momencie trafienia szóstki w lotka czy odziedziczenia kopalni złota nad Yukonem, ale już na ich etapie życia: od roztropnego zagospodarowania pieniędzmi z kieszonkowego lub z prezentów urodzinowych. Z drugiej strony, mamy okazję przekonać się o opiniach o rynku i produktach bankowych oraz o oczekiwaniach wobec banków.

Doświadczenia z takich spotkań są naprawdę ciekawe. Młodzież jest świadoma zagrożeń związanych z rynkiem finansowym, w tym z ryzykownymi inwestycjami czy szybkimi pożyczkami. Jednak ich oczekiwania wobec banków są na wskroś nowoczesne. Z usług finansowych chcą korzystać jak z kolejnej aplikacji na smartfon lub portalu społecznościowego, a tradycyjna bankowość kojarzy im się bardziej z westernowym obrazem banku z wielkim sejfem i imiennymi skrytkami na pieniądze. Powstaje sprzeczny obraz wiedzy młodzieży o świecie finansów. Bankomaty biometryczne, karty zbliżeniowe, płatności telefonem, kredyty frankowe, forex nie mają dla nich tajemnic, jednak trudność sprawia czasem odpowiedź na pytanie: skąd banki mają pieniądze? Tu duża rola projektu i wolontariuszy BAKCYLA, by tę wiedzę uzupełniać.

Pamiętać należy, że banki spółdzielcze, a dokładniej ich protoplaści, tj. spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe zakładane m.in. przez Franciszka Stefczyka, kładły podwaliny pod powszechny system finansowy na ziemiach polskich, także przez edukację finansową. W czasach wielkich międzynarodowych korporacji ich rola w budowaniu świadomości finansowej Polaków pozostaje niezmienna.

nbs.2017.07.foto.047.a.200xW skali wszystkich wolontariuszy BAKCYLA, których jest przeszło 550, spółdzielcza kadra Lubelszczyzny stanowi niewielki procent. Jednak jej zaangażowanie pokazuje, jak wiele może zrobić taka grupa osób. W ciągu zaledwie jednego semestru szkolnego, odkąd na Lubelszczyźnie funkcjonuje BAKCYL zrealizowano 74 lekcje dla 1700 uczestników w 23 szkołach. W tym czasie projekt dotarł do prawie 500 szkół w całej Polsce i ponad 40 tys. uczestników. Wynik Lubelszczyzny w okresie czterech miesięcy plasuje ją w czołówce aktywniejszych województw. Warto podkreślić, co to oznacza dla lokalnego zasięgu edukacji finansowej. O ile duża aglomeracja, jak np. stolica województwa – Lublin, ma łatwiejszy i szerszy dostęp do różnego typu projektów, to miejscowości oddalone od niej o ok. 100 km mają na to mniejsze szanse. Dzięki bankom spółdzielczym BAKCYL dociera do takich miejscowości, jak np. Bodaczów, Borzechów, Lubartów, Łaszczów, Majdan Stary, Makuszów, Nałęczów, Telatyn, Świdnik. Świadczy to o większej dostępności edukacji finansowej i więzi między bankowością spółdzielczą a lokalną społecznością, na rzecz której chcą działać wolontariusze. Często są przywiązani do konkretnych szkół z konkretnych miejscowości i jest to relacja dwustronna. Projekt BAKCYL, choć ogólnopolski, świetnie odnajduje się w takich – swego rodzaju rodzinnych, bo lokalnych – relacjach.

Mariusz Wicha,
wolontariusz projektu BAKCYL, Bank Spółdzielczy w Nałęczowie:

Od wielu lat Bank Spółdzielczy w Nałęczowie współpracuje ze szkołami i przedszkolami działającymi w gminach w naszym najbliższym otoczeniu. W placówkach tych prężnie funkcjonują szkolne kasy oszczędnościowe (SKO), jesteśmy zapraszani na spotkania z uczniami, na których przeprowadzamy pogadanki na temat oszczędzania i podstawowych zasad finansów. W związku z powyższym, jak tylko dowiedzieliśmy się o projekcie edukacyjnym BAKCYL prowadzonym przez Warszawski Instytut Bankowości, oczywiste dla nas było to, żeby wziąć w nim czynny udział. Dlatego w lutym bieżącego roku jeden z naszych pracowników odbył szkolenie organizowane przez WIB w Lublinie i już na początku marcu przeprowadził pierwsze lekcje w Gimnazjum im. E.M. Andriollego w Nałęczowie.

Edukacja finansowa dzieci i młodzieży jest bardzo potrzebna już na wczesnym etapie ich rozwoju po to, aby wyrastały na świadomych finansowo obywateli. Dlatego też cieszymy się, że powstał taki projekt edukacyjny jak BAKCYL, który w usystematyzowany i profesjonalny sposób pozwala przekazywać tę wiedzę uczniom. Z radością uczestniczymy w całym tym przedsięwzięciu i czekamy na kolejne lekcje, które będziemy mogli przeprowadzić w przyszłym roku szkolnym.

nbs.2017.07.foto.048.a.850xCo na to uczniowie i nauczyciele?

„Super!” – mówi nauczyciel z Lublina, „brawo!!!”, dodaje inny. Entuzjastyczne reakcje ludzi, którzy od podszewki znają rzeczywistość szkolną, mówią same za siebie, a wynikają z różnych pobudek. Przede wszystkim nauczyciele są usatysfakcjonowani sposobem prowadzenia lekcji przez wolontariuszy BAKCYLA. „Prowadząca w sposób fachowy, ciekawy i zrozumiany wyjaśniała trudne zagadnienia dotyczące bezpiecznego i rozsądnego korzystania z produktów kredytowych”– usłyszeliśmy w Publicznym Gimnazjum w Łaszczowie. „Cenna, ucząca lekcja, bardzo praktyczna” – stwierdził pedagog z gimnazjum w Telatynie. Nauczyciele podkreślają pozytywny wizerunek bankowca jako osoby komunikatywnej, godnej zaufania, co wyraźnie widać na tego typu zajęciach. Opinie wychowawców, uczniów i samych wolontariuszy są zbierane przez organizatorów po przeprowadzonym cyklu lekcji w danej grupie uczniów. Wtedy najlepiej słychać, jaką wartość ma projekt dla środowiska szkolnego, jak ważne jest zaangażowanie społeczności BAKCYLA w edukację zwłaszcza w małych, położonych daleko od centrów szkołach. A co myślą uczniowie? „Młodzież była pod wielkim wrażeniem” – usłyszeliśmy w Lublinie. A bywa i ta, że uczniowie, oceniając lekcje BAKCYLA, wykraczają poza tradycyjną skalę not 1–6 i wystawiają… „7”!

Zapraszamy banki spółdzielcze do współpracy. Więcej informacji:
http://bakcyl.wib.org.pl/dlakogo/zgloszenie_banku