Warto Wiedzieć | Psucie Pieniądza | Cel: zdusić inflację

BANK 2021/08

Sztuką godną uznania jest tłumaczyć sprawy ważne i zawiłe w prosty sposób. Dotyczy to także procesów zachodzących w gospodarce. Dlatego warto głęboko pokłonić się wytwórni Disneya, która w jednym z odcinków starej kreskówki „Kacze opowieści” przedstawiła działanie podwajacza. Było to urządzenie, które mogło duplikować dowolne przedmioty. Także monety.

Fot. Feodora/stock.adobe.com

Sztuką godną uznania jest tłumaczyć sprawy ważne i zawiłe w prosty sposób. Dotyczy to także procesów zachodzących w gospodarce. Dlatego warto głęboko pokłonić się wytwórni Disneya, która w jednym z odcinków starej kreskówki „Kacze opowieści” przedstawiła działanie podwajacza. Było to urządzenie, które mogło duplikować dowolne przedmioty. Także monety.

Na skutek niepożądanego działania sprzętu podwojone przedmioty duplikowały się same, co pozwoliło przedstawić w bajce dla najmłodszych widzów skutki niekontrolowanej podaży pieniądza i mechanizm hiperinflacji.

Choć w bajkowej rzeczywistości gospodarka szybko wróciła do dobrej kondycji, młody widz zostawał z cenną wiedzą, że kieszenie pełne gotówki wcale nie muszą oznaczać wielkiego bogactwa, bo pieniądz – gdy jest go zbyt dużo – szybko traci na wartości.

Rozcieńczanie pieniądza, czyli jak to robili w dawnych wiekach
Wiedzieli o tym już starożytni, choć inflacja w epoce pieniądza kruszcowego była trudniejsza do wywołania. Jej wzrostowi towarzyszyły zazwyczaj dwa zjawiska: celowe obniżanie zawartości kruszcu w monetach albo gwałtowny wzrost jego podaży, np. na skutek podboju albo odkrycia nowych złóż.

Ta druga okoliczność nastąpiła m.in. podczas podbojów Aleksandra Wielkiego. W jego ręce wpadły ogromne zasoby kruszców, magazynowanych przez perskich władców. Aleksander wykorzystał je do wybicia monet, którymi zapłacił żołd swoim żołnierzom, w wyniku czego nastąpił dwukrotny wzrost cen.

W czasach bliższych współczesności podobne zjawisko nastąpiło po złupieniu przez Hiszpanów prekolumbijskich cywilizacji i przejęciu eksploatowanych w Ameryce Południowej kopalni złota i srebra. Napływ cennych metali i nierównomierny, różnicowany branżowo wzrost cen spowodowały w tym przypadku ważne zmiany społeczne, za sprawą nierównomiernego wzrostu cen stopniowo zmniejszając rolę właścicieli ziemskich.

Daleko poważniejsze konsekwencje miewały jednak działania rządzących, którzy obniżali zawartość kruszcu w monetach, zastępując złoto i srebro coraz większymi, tańszymi domieszkami. Proces ten zaobserwowano podczas wojen Aten ze Spartą, a „psucie monety” było – mimo podejmowanych prób reform – powszechną praktyką w Cesarstwie Rzymskim.

Moneta kruszcowa, której dotyczy prawo Kopernika-Greschama, była jednak – mimo wszystko – stosunkowo stabilnym środkiem płatniczym, który mógł wprawdzie znacznie tracić na wartości, jednak było to rozłożone w czasie.

Monety, które oparły się temu procesowi, przechodziły do historii jako przykład stabilnego, pewnego pienią...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: