Wcześniejsza spłata kredytu. Banki o orzeczeniu TSUE

Finanse osobiste / Prawo i regulacje

W orzeczeniu wydanym 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przychylił się do poglądu, że konsument, który spłacił wcześniej kredyt w banku, powinien otrzymać część związanych z nim kosztów. Proporcjonalnie w stosunku do okresu, w jakim faktycznie korzystał z kredytu konsumenckiego.

Młotek sędziowski na tle flagi europejskiej
Fot. stock.adobe.com/Zerbor

W orzeczeniu wydanym 11 września 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przychylił się do poglądu, że konsument, który spłacił wcześniej kredyt w banku, powinien otrzymać część związanych z nim kosztów. Proporcjonalnie w stosunku do okresu, w jakim faktycznie korzystał z kredytu konsumenckiego.

#MarekNiechciał: Kredytodawcy powinni respektować wyrok TSUE, unormować sytuację na rynku i zawierać ugody z klientami, unikając ewentualnych kar #OrzeczenieTSUE #WcześniejszaSpłataKredytu #ZwrotKosztówKredytu #TSUE @UOKiKgovPL

W rozstrzygnięciu TSUE mówi się o wszystkich kosztach związanych z udzieleniem kredytu.Już w 2015 r. prezes UOKiK i Rzecznik Finansowy byli zdania, że każda osoba, która ma kredyt konsumencki, może go wcześniej spłacić, i w takiej sytuacji kredytodawca powinien obniżyć wszystkie koszty takiego kredytu np. opłaty, prowizje, koszty ubezpieczenia i oddać je konsumentowi.Zwrot ten, w ich opinii, powinien być proporcjonalny, tzn. obejmować okres od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie. Nie może też zależeć od tego, kiedy kredytodawca faktycznie poniósł te koszty.

Dlaczego należy zwrócić?

TSUE wydając orzeczenie w sprawie C−383/18 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonym przez Sąd Rejonowy Lublin−Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku (Polska) postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 11 czerwca 2018 r., w postępowaniu: Lexitor sp. z o.o. przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. Franciszka Stefczyka, Santander Consumer Bank S.A. i mBank S.A. − oparł się na treści art. 8 Dyrektywy Rady 87/102/EWG z dnia 22 grudnia 1986 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących kredytu konsumenckiego (Dz.U. 1987, L 42, s. 48), która została uchylona i zastąpiona przez dyrektywę 2008/48 ze skutkiem od dnia 11 czerwca 2010 r., a która stanowi, że konsument ma prawo do wypełnienia zobowiązań określonych w umowie kredytu przed czasem ustalonym w umowie.I w tym przypadku, zgodnie z prawem przewidzianym w państwie członkowskim,  konsument ma prawo do słusznego zmniejszenia całkowitego kosztu kredytu.Zwrócono uwagę, że państwa członkowskie mają zapewnić, by przepisy, które przyjmują w celu wykonania dyrektywy, nie mogły być obchodzone poprzez sposób formułowania umów kredytowych.

Czym są wszystkie koszty kredytu?

Przy czym w Polsce Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 126, poz. 715), transponuje dyrektywę 2008/48 do polskiego porządku prawnego, a zgodnie z art. 5 pkt 6 tej ustawy przez pojęcie „całkowitego kosztu kredytu” należy rozumieć wszelkie koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt.W szczególności: odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku, gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach – z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta.W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą.

Czy sprawiedliwie?

Trybunał orzekł, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. należy interpretować, że konsument ma prawo do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty i obejmuje to wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.Banki podnosiły, że część kosztów np. związanych z przygotowaniem udzielenia kredytu czy badaniem zdolności kredytowej konsumenta nie zależą od czasu, na jaki został on zawarty i są ponoszone przez bank na początku.Jak podał UOKiK w swoim komunikacie związanym z rozstrzygnięciem TSUE, z doświadczenia Urzędu wynika, że są instytucje finansowe, które nie rozliczają się z konsumentem.Owszem umarzają odsetki za czas, w którym ktoś już nie będzie korzystać z kredytu, ale zatrzymują część opłat np. administracyjnych, prowizji czy składek na ubezpieczenie i jest to naruszenie prawa.Czytaj także: Wcześniejsza spłata kredytu konsumenckiego: ważny wyrok TSUE i apel UOKiK do banków

Prezes UOKiK Marek Niechciał postawił zarzuty 21 firmom z sektora pozabankowego, które nie rozliczają się z klientami. Ponadto toczy się 8 postępowań wyjaśniających, które są na wczesnym etapie, a kolejne sprawy będą wszczynane na bieżąco.Prezes UOKiK zaapelował też do kredytodawców, żeby respektowali wyrok TSUE.Zachęcił je do tego, aby unormowały sytuację na rynku i zawierały ugody z klientami, unikając w ten sposób ewentualnych kar (maksymalna kara za naruszenie ustawy o kredycie konsumenckim może wynieść do 10% obrotu).

Banki analizują rozstrzygnięcie TSUE

Z informacji, które uzyskaliśmy, w bankach trwają analizy skutków związanych z rozstrzygnięciem przyjętym przez TSUE.Jak stwierdził Krzysztof Olszewski, rzecznik prasowy mBank S.A., treść i skutki wyroku TSUE i jego uzasadnienie będzie przedmiotem analiz ekonomicznych i prawnych.Zwłaszcza w aspekcie kosztów udzielenia kredytów, które są jednorazowo ponoszone przez kredytodawców oraz umów o kredyt konsumencki z niskim lub zerowym oprocentowaniem.Jak podkreślił, orzeczenie ma charakter interpretacyjny i oprócz wymienionych podmiotów, dotyczy całego sektora kredytów konsumenckich w Unii Europejskiej. Nie ogranicza się ono jedynie do Rzeczpospolitej Polskiej, ani stron postępowania.Na pewno na tym etapie jest jeszcze za wcześnie, by ocenić, jak to rozstrzygnięcie wpłynie na sektor bankowy w naszym kraju.
Źródło: aleBank.pl
Udostępnij artykuł: