Wydarzenia i Opinie | VIII Kongres Prawa Bankowego | Prawnicy o frankowiczach, usługach płatniczych i prawie restrukturyzacyjnym

BANK 2021/07

Po rocznej przerwie, spowodowanej pandemią koronawirusa, do kalendarza spotkań tematycznych przedstawicieli polskiego sektora bankowego powrócił Kongres Prawa Bankowego. Uczestnicy tegorocznej edycji konferencji, organizowanej przez Związek Banków Polskich, skoncentrowali się na trzech wyzwaniach natury regulacyjnej dla polskiej bankowości.

Po rocznej przerwie, spowodowanej pandemią koronawirusa, do kalendarza spotkań tematycznych przedstawicieli polskiego sektora bankowego powrócił Kongres Prawa Bankowego. Uczestnicy tegorocznej edycji konferencji, organizowanej przez Związek Banków Polskich, skoncentrowali się na trzech wyzwaniach natury regulacyjnej dla polskiej bankowości.

W trakcie spotkania poruszono kwestie kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych, prawne uwarunkowania dla dynamicznie rozwijającego się sektora usług płatniczych oraz kontrowersje wokół nowelizacji przepisów, dotyczących restrukturyzacji podmiotów gospodarczych.

Prawnicy niekiedy wykazują skłonność ujmowania problematyki regulacyjnej bez uwzględniania związanych z nią aspektów ekonomicznych. Na fakt ten zwrócił uwagę Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes ZBP, w wystąpieniu inaugurującym obrady. Następnie zabrał głos gość specjalny i zarazem przedstawiciel partnera specjalnego wydarzenia, prof. dr hab. Stanisław Sołtysiński. Wskazał, że związek prawa i ekonomii jest ważny m.in. w kontekście kredytów frankowych i złotowych. Ze względu na coraz bardziej złożone stosunki gospodarcze wzrosła świadomość konieczności weryfikacji wyników interpretacji prawniczej, nie tylko w świetle wykładni językowej ustaw, ale również zawartych przez strony umów. Brak takiego odniesienia, może doprowadzić do niedorzecznych rezultatów społecznych, a w szczególności gospodarczych. Trzeba brać pod uwagę zmiany w otoczeniu ekonomicznym w czasie, w tym wartości pieniądza, oraz konkurencję na rynku i swobodę działalności gospodarczej.

Krajobraz po wyroku TSUE i SN

Po ogłoszeniu wyroku TSUE medialny dyskurs zdominował temat wzajemnych roszczeń kredytobiorców i banków, a także kwestia ich przedawnienia w razie upadku umowy. Prof. dr hab. Krystyna Szczepanowska-Kozłowska z Uniwersytetu Warszawskiego wskazała na wcześniejsze orzecznictwo SN, z którego wynika, iż stwierdzenie abuzywności niektórych postanowień umownych nie skutkuje nieważnością umowy. Rozstrzygnięcia o bezskuteczności klauzul mają dwa etapy. Pierwszym jest konieczność poinformowania konsumenta przez sąd o abuzywnym charakterze klauzul umownych i o jego uprawnieniach. Konsument może wyrazić zgodę na utrzymanie spornych zapisów lub odmówić ich zatwierdzenia. Jeśli chodzi o przedawnienie, istotny jest moment odpadnięcia podstawy prawnej umowy. W opinii prelegentki za moment takowy można przyjąć co najmniej termin złożenia oświadczenia konsumenta.

Z kolei radca prawny Anna Cudna-Wagner, reprezentująca kancelarię CMS Cameron McKenna Nabarro Olswang Pośniak i Bejm, omówiła środki ochrony banku w postępowaniu z powództwa konsumenta. W przypadku upadku umowy konsument uzyskuje zwrot zapłaconych rat, zaś po stronie banku z pewnością powstaje wymóg żądania zwrotu kapitału i dalej idące roszczenie, jakim jest zwrot wartości świadczenia dostarczonego przezeń. W przypadku zatrzymania bank podnosi, że nie spełni zwrotu dla konsumenta do czasu zaoferowania zwrotu kapitału i ewentualnie również nadwyżki ponad kapitał przez konsumenta, albo przynajmniej zabezpieczenia roszczenia o zwrot świadczeń banku. Natomiast w przypadku potrącenia powstaje pytanie, czy można go dokonać w różnych walutach.

Charakter sankcji wobec umowy kredytu zawierającej klauzule abuzywne przedstawił prof. dr hab. Maciej Gutowski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W orzeczeniu TSUE wyraźnie zaakcentowano, że to konsument decyduje o tym, czy chce być dalej związany bezskutecznym postanowieniem. Jeśli tak, to sankcja nie działa od samego początku, ale jest przedmiotem oceny konsumenckiej. Istotą jest przywrócenie balansu w umowie wskutek usunięcia bezskutecznych postanowień. Powstaje pytanie, czy w takim przypadku zostanie tzw. minimalna treść umowy. Zdaniem prelegenta, w przypadku umowy kredytowej mamy do czynienia ze zobowiązaniem ciągłym, dlatego istnieje możliwość ...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: