Wydarzenia – Muzeum Historii Spółdzielczości: O spółdzielczości sentymentalnie

NBS 2017/06

Także i w tym roku Muzeum Historii Spółdzielczości w Polsce, pod taką bowiem oficjalną nazwą zarejestrowano placówkę kompletującą dokumenty i pamiątki krajowego ruchu spółdzielczego, uczestniczyło w organizowanym przez m. st. Warszawa przedsięwzięciu: NOC MUZEÓW.

Także i w tym roku Muzeum Historii Spółdzielczości w Polsce, pod taką bowiem oficjalną nazwą zarejestrowano placówkę kompletującą dokumenty i pamiątki krajowego ruchu spółdzielczego, uczestniczyło w organizowanym przez m. st. Warszawa przedsięwzięciu: NOC MUZEÓW.

Alicja Brand

W dniu 20 maja br., od godziny 19.00 do późnych godzin nocnych udostępniono zainteresowanym zgromadzone przez Krajową Radę Spółdzielczą artefakty pierwszych kooperacji oraz współczesnych uczestników krajowego ruchu spółdzielczego. Tym samym siedziba naczelnych władz polskiej spółdzielczości, w której zlokalizowane jest MHS, dołączyła do ponad 230 stołecznych przybytków kultury, udostępniających tej nocy swoje zbiory odwiedzającym.

Trafny pomysł Franciszka Stefczyka

Wielce zasłużony dla spółdzielczości Franciszek Stefczyk uważał kooperatyzm za „remedium” na indywidualizm i egoizm dominujące w kapitalistycznej gospodarce. Według niego spółdzielczość powinna przeciwdziałać zróżnicowaniu społecznemu, tworząc harmonię społeczną. Nadzieje swoje na rozwój ówczesnego kooperatywizmu wiązał z rosnącą popularyzacją tej formy przedsiębiorczości. Warto dodać, że w przededniu I wojny światowej na ziemiach polskich było ok. 4 tys. spółdzielni i powyżej 1,5 mln spółdzielców.

Gabinet F. Stefczyka w MHS

Franciszek Stefczyk, podczas I Konferencji Przewodników Polskiej Kooperacji, zwrócił uwagę na potrzebę zaopiekowania się dokumentacyjnym dziedzictwem spółdzielczym. Wskazał na potrzebę utworzenia placówki muzealnej, która gromadziłaby dokumenty i eksponaty związane z ruchem kooperatystów. Należy pamiętać, że w 1918 r. mijało 101 lat od założenia przez Stanisława Staszica Hrubieszowskiego Towarzystwa Rolniczego dla Ratowania się Wspólnie w Nieszczęściach, uważanego za prekursora polskich organizacji spółdzielczych. Stąd ta inicjatywa Stefczyka o potrzebie zgromadzenia i wyeksponowania stuletnich dokumentów i pamiątek wydała się zgromadzonym wielce zasadna i spotkała się z ich pełnym poparciem.

Gromadzenie zbiorów rozpoczęto w Krakowie, a w 1928 r. przeniesiono je do Warszawy. Otwarcie spółdzielczej placówki muzealnej zaplanowano na 1 września 1939 r.

Realizację propozycji Stefczyka o potrzebie gromadzenia i ekspozycji w jednym miejscu spółdzielczych dokumentów i pamiątek została przerwana przez wybuch II wojny i przez lata tzw. wczesnego PRL- u. Zbiory muzealne udostępniono dopiero w 1968 r. w Muzeum Ruchu Spółdzielczego w Nałęczowie.

Placówka muzealna – ujęcia: prawne i emocjonalne

Zgodnie z definicją ustawową, muzeum to jednostka organizacyjna nie nastawiona na osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów.

Z kolei z emocjonalnego punktu widzenia, muzeum można określić mianem skarbnicy pamiątek, dokumentem przeszłości, zbiorem rzeczy unikatowych i autentycznych, organizacyjnym przyczynkiem do „historii rzeczy”, wyznaczającej kształt czasu, czasu który płynie i który trwa (wg I. Wojnar. Muzeum czyli trwanie obecności. WSiP, Warszawa 1991, s. 5). Istotę muzeum, stanowi tendencja do utrwalenia wybranych przedmiotów i wartości przed niszczącym przemijaniem. Równocześnie spełnia ono ważne zadanie społeczne i kulturotwórcze, udostępnia bowiem swoje zbiory zainteresowanym, troszcząc się w ten sposób o ich rozwój duchowy, intelektualny i estetyczny.

...

Artykuł jest płatny. Aby uzyskać dostęp można:

  • zalogować się na swoje konto, jeśli wcześniej dokonano zakupu (w tym prenumeraty),
  • wykupić dostęp do pojedynczego artykułu: SMS, cena 5 zł netto (6,15 zł brutto) - kup artykuł
  • wykupić dostęp do całego wydania pisma, w którym jest ten artykuł: SMS, cena 19 zł netto (23,37 zł brutto) - kup całe wydanie,
  • zaprenumerować pismo, aby uzyskać dostęp do wydań bieżących i wszystkich archiwalnych: wejdź na aleBank.pl/sklep.

Uwaga:

  • zalogowanym użytkownikom, podczas wpisywania kodu, zakup zostanie przypisany i zapamiętany do wykorzystania w przyszłości,
  • wpisanie kodu bez zalogowania spowoduje przyznanie uprawnień dostępu do artykułu/wydania na 24 godziny (lub krócej w przypadku wyczyszczenia plików Cookies).

Komunikat dla uczestników Programu Wiedza online:

  • bezpłatny dostęp do artykułu wymaga zalogowania się na konto typu BANKOWIEC, STUDENT lub NAUCZYCIEL AKADEMICKI

Udostępnij artykuł: